Ο τραπεζικός φαύλος κύκλος – The Analyst
ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Ο τραπεζικός φαύλος κύκλος

.

Όταν δεν παίρνει κανείς τα σωστά μέτρα στη σωστή χρονική στιγμή, τότε οι ζημίες που υφίσταται είναι δυσανάλογες. Παράδειγμα η Ιρλανδία και η Ισπανία που, παρά το ότι πιέστηκαν αφόρητα από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, έχοντας τεράστιες φούσκες ακινήτων, κατάφεραν να λύσουν σε μεγάλο βαθμό τα τραπεζικά τους προβλήματα, με τη δημιουργία bad banks – ενώ η Ελλάδα που δεν είχε φούσκες ακινήτων, ούτε κόκκινο ιδιωτικό χρέος πριν από τα μνημόνια, δεν πήρε κανένα ανάλογο μέτρο, με αποτέλεσμα να βαδίζει από το κακό στο χειρότερο.  Θεωρούμε πάντως απαράδεκτη την αντιπαλότητα που υπάρχει μεταξύ του διοικητή της ΤτΕ και του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης – κατά την άποψη μας με ευθύνη της ΤτΕ, στην οποία άλλωστε οφείλεται αφενός μεν η μαζική εκροή καταθέσεων το 2015, αφετέρου το παράνομο κλείσιμο των τραπεζών μαζί με την ΕΚΤ, όπως και η σημερινή κατάσταση τους, αφού αυτή είναι ο επιβλέπων οργανισμός.  Φαίνεται όμως πως ο διοικητής της ΤτΕ έχει φίλους στα κυβερνητικά ΜΜΕ, αφού υποστηρίζουν τις δικές του απόψεις – οι οποίες δεν είναι άσχημες, αλλά κατατέθηκαν πολύ αργά και με «εκδικητικό τρόπο». Εάν όμως ακόμη και στην άκρη του γκρεμού βασιλεύει ενδοκυβερνητικά η διχόνοια, δεν βρίσκονται ποτέ λύσεις – οι οποίες φυσικά πάντοτε υπάρχουν, αρκεί να σκέφτεται κανείς την πατρίδα και τους Πολίτες της, περισσότερο από τον εαυτό του.  

.

Ανάλυση

Έχουμε τοποθετηθεί από την αρχή της κρίσης, όσον αφορά τα κόκκινα δάνεια και ειδικά τα ενυπόθηκα πρώτης κατοικίας, υπέρ ενός κρατικού οργανισμού τύπου «bad bank» – χωρίς να χρειαστεί να ανακαλύψουμε τον τροχό από την αρχή, αφού έχει εφαρμοσθεί από της Η.Π.Α. τη δεκαετία του 1930, με απόλυτη επιτυχία. Χωρίς δηλαδή να χάσει κανένας το σπίτι του αδικαιολόγητα, καθώς επίσης χωρίς να χάσει το κράτος χρήματα – οι φορολογούμενοι στην ουσία, αφού το κράτος από αυτούς κυρίως αντλεί τα έσοδα του, για να καλύπτονται οι δαπάνες του.

Δυστυχώς όμως, καμία κυβέρνηση δεν υιοθέτησε την πρόταση μας – ενώ δεν δημιουργήθηκε μία «bad bank» έως τα τέλη του 2015, όπου επιτρεπόταν από την ΕΚΤ. Ειδικά όσον αφορά τη σημερινή κυβέρνηση, προτίμησε τη λύση με την ονομασία «Ηρακλής» – για την οποία εκφράσαμε τις αντιρρήσεις μας από την αρχή (ανάλυση), λέγοντας πως απλά μεταθέτει το πρόβλημα στο μέλλον, καθώς επίσης πως πρόκειται για μία ύπουλη συμπαιγνία κυβέρνησης και τραπεζών (ανάλυση).

Επειδή τώρα η καθοδική πορεία των τραπεζών συνεχίσθηκε, εύλογα αφού οι τράπεζες εξαρτώνται άμεσα από την πορεία της Οικονομίας, η κυβέρνηση διεύρυνε το σχέδιο Ηρακλής – με τον Ηρακλή 2 που χαρακτηρίσαμε ως την επόμενη τραπεζική ληστεία των Ελλήνων (ανάλυση). Η ΕΚΤ έδωσε τη συγκατάθεση της, παρά το ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν επενδυτική βαθμίδα όπως οι ιταλικές που εφάρμοσαν κάτι ανάλογο, για λόγους που δεν γνωρίζουμε – ενδεχομένως επειδή λειτούργησε παράνομα το 2015, κλείνοντας τες.

Περαιτέρω, η απόφαση της κυβέρνησης για τον Ηρακλή εμπόδισε την κρατικοποίηση των τραπεζών, οι οποίες είχαν στηριχθεί με τους αναβαλλόμενους φόρους – δηλαδή, με λογιστικά κεφάλαια που αποτελούνται από τους φόρους των μελλοντικών τους κερδών. Τα κεφάλαια δε αυτά, ανύπαρκτα στην ουσία, μετατρέπονται σε πραγματικά σε περιπτώσεις ζημιών – τις οποίες καλύπτει το κράτος, με αντάλλαγμα τη μετοχική του συμμετοχή. Εν προκειμένω έχουμε αναλύσει το θέμα διεξοδικά (πηγή), σε συνδυασμό με τη ληστεία του «hive down» – γνωρίζοντας πως είναι δύσκολα κατανοητό, αν και ευκολότερο εάν διαβάσει κανείς τους συνδέσμους που αναφέρουμε.

Βέβαια, η αναβαλλόμενη φορολογία που μετατρέπεται σε κεφάλαιο, δεν είναι μία ελληνική εφεύρεση – αφού εφαρμόζεται σε ολόκληρη την ΕΕ. Όμως, όπως όλα όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα, τα μεγέθη είναι πολύ διαφορετικά – με βασική διαφορά το ότι, η σχέση των αναβαλλόμενων φόρων των τραπεζών (DTC) ως προς τα συνολικά τους κεφάλαια στην ΕΕ κυμαίνεται από 4% έως 24%, όταν στην Ελλάδα από 56% έως 84%. Προφανώς λοιπόν δεν πρέπει να συγκρίνεται ο τραπεζικός μας τομέας με τον ευρωπαϊκό – όπως συνήθως επικαλείται η κυβέρνηση, ιδίως ο εξαίρετος κατά τα άλλα αρμόδιος υφυπουργός.

Συνεχίζοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, το σύνολο των κεφαλαίων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών είναι της τάξης των 20,6 δις € – εκ των οποίων όμως τα 15,3 δις € ή το 74% είναι αναβαλλόμενοι φόροι (γράφημα). Με δεδομένο δε το ότι, το σύνολο της αναβαλλόμενης φορολογίας στην ΕΕ είναι 105 δις €, η Ελλάδα αποτελεί το 14% – τεκμηριώνοντας πως το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, παρά το ότι έχει κοστίσει 44 δις € αυξήσεις κεφαλαίων στους Πολίτες, επιβαρύνοντας ανάλογα το δημόσιο χρέος, είναι μακράν το χειρότερο.

Ως εκ τούτου, η μη υιοθέτηση ενός οργανισμού κατά το παράδειγμα των Η.Π.Α. ή μίας «bad bank» κατά το παράδειγμα άλλων χωρών της ΕΕ, όταν επιτρεπόταν (γράφημα, πηγή), έχει κοστίσει πανάκριβα στους Έλληνες – εκτός του ότι δεν χρηματοδοτούνται σωστά ούτε η πραγματική οικονομία με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της, ούτε τα νοικοκυριά. Έτσι διαιωνίζονται τα προβλήματα, με την έννοια πως όταν δεν χρηματοδοτείται σωστά η χώρα, δεν μπορεί να αναπτυχθεί η οικονομία της – ενώ όταν δεν αναπτύσσεται, αυξάνονται τα προβλήματα των τραπεζών.

Την ίδια στιγμή, οι πωλήσεις των τιτλοποιημένων κόκκινων δανείων των τραπεζών στους «servicers», όπως αποκαλούνται κατ’ ευφημισμό  τα κοράκια, οι κερδοσκόποι στις αγορές ακινήτων, αυξάνουν τις ζημίες τους – με αποτέλεσμα να έχουν ανάγκη συνεχών αυξήσεων κεφαλαίων. Από την άλλη πλευρά, οι τιτλοποιήσεις και οι πωλήσεις με τη βοήθεια του προγράμματος Ηρακλής, δημιουργούν επίσης ζημίες και επιβαρύνουν το δημόσιο με επί πλέον εγγυήσεις – αν και ο αρμόδιος υπουργός, ο κ. Ζαββός, ισχυρίζεται πως οι εγγυήσεις που τυχόν θα εκπέσουν, θα καλυφθούν από τα έσοδα του δημοσίου από το πρόγραμμα Ηρακλής. Εν τούτοις, διαφορετικά παρουσιάζει το θέμα στους επενδυτές η KPMG (πηγή) – κάτι που θα έπρεπε να γνωρίζει ο υφυπουργός.

Με το φόρο εισοδήματος τώρα των εταιριών στο 22% των κερδών τους, η φορολογία που αντιστοιχεί στα 15,3 δις € των αναβαλλόμενων φόρων, είναι της τάξης των 70 δις € – οπότε εύλογα αναρωτιέται κανείς πότε θα καταφέρουν οι τράπεζες να έχουν κέρδη 70 δις € σωρευτικά, για να καλύψουν τον αναβαλλόμενο φόρο. Εκτός αυτού, είναι ξεκάθαρο πως αφού δεν θα πληρώσουν φόρους 15,3 δις €, θα τους πληρώσουν οι υπόλοιποι Έλληνες – γεγονός που σημαίνει πως πρέπει να προστεθούν στα 44 δις € που κόστισαν οι ανακεφαλαιοποιήσεις.

Ο φαύλος κύκλος

Περαιτέρω, τα εξυπηρετούμενα δάνεια των μη συστημικών τραπεζών είναι της τάξης των 110 δις € – χωρίς να υπολογίζονται τα νέα κόκκινα δάνεια της πανδημίας, τα οποία ο σύνδεσμος τραπεζών εκτιμάει στα 5-6 δις € και η ΤτΕ στα 8-10 δις €. Εν προκειμένω, με δεδομένες τις δυσκολίες κερδοφορίας τους λόγω των χαμηλών βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ, των ομολόγων του δημοσίου με επιτόκιο κάτω του 1%, της μη πιστωτικής επέκτασης τους, των ζημιών τους από τα νέα κόκκινα δάνεια της πανδημίας κλπ., είναι ακόμη πιο δύσκολο να επιτύχουν τη συνολική κερδοφορία των 70 δις € που απαιτείται, για να καλύψουν την αναβαλλόμενη φορολογία – σημειώνοντας πως μόλις το 10% των 300.000 περίπου ελληνικών επιχειρήσεων (οι 500.000 υπόλοιπες είναι στην ουσία αυτοαπασχολούμενοι), δηλαδή περί τις 30.000, είναι αξιόχρεες.

Δηλαδή, μόλις 30.000 επιχειρήσεις έχουν πιστοληπτική ικανότητα – πληρώνοντας όμως τόκους και προμήθειες πολύ μεγαλύτερες από αυτές στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ανταγωνιστικότητα τους. Πρόκειται λοιπόν για έναν φαύλο, συνεχώς ανατροφοδοτούμενο κύκλο – από τον οποίο δεν υπάρχει καμία διέξοδος, εκτός εάν αρχίσει να αναπτύσσεται η οικονομία της χώρας. Πώς όμως θα συμβεί κάτι τέτοιο, με τα χρέη του δημοσίου στα 380,7 δις € στα τέλη Μαρτίου ή στο 230% περίπου του ΑΕΠ, με τα κόκκινα ιδιωτικά χρέη πάνω από 240 δις € χωρίς τις επιβαρύνσεις, με το εξωτερικό χρέος στα 505 δις $ κοκ.;

Πόσο μάλλον εάν εδώ προσθέσουμε την τεράστια καταστροφή από τις πυρκαγιές στην Αττική και σε ολόκληρη την Ελλάδα, κυρίως λόγω της μη λήψης προληπτικών μέτρων; Δεν ήταν ανεύθυνη η σπατάλη 41 δις € με δανεικά και τα συνεχή lockdown, από μία χρεοκοπημένη χώρα; Ειδικά δε όσον αφορά τις αισιόδοξες προβλέψεις για τον τουρισμό, θα πρέπει να καταλάβουμε πως δεν έχουν τόσο σημασία οι αφίξεις, αλλά τα έσοδα – κυρίως όμως τα κέρδη που δεν διαμορφώνονται καθόλου καλά, αφού τα δωμάτια ενοικιάζονται με εξευτελιστικές τιμές.

Επίλογος

Ολοκληρώνοντας, όταν δεν παίρνει κανείς τα σωστά μέτρα στη σωστή χρονική στιγμή, τότε οι ζημίες που υφίσταται είναι δυσανάλογες. Παράδειγμα η Ιρλανδία και η Ισπανία που, παρά το ότι πιέστηκαν αφόρητα από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, έχοντας τεράστιες φούσκες ακινήτων, κατάφεραν να λύσουν σε μεγάλο βαθμό τα τραπεζικά τους προβλήματα, με τη δημιουργία bad banks – ενώ η Ελλάδα που δεν είχε φούσκες ακινήτων, ούτε κόκκινο ιδιωτικό χρέος πριν από τα μνημόνια, δεν πήρε κανένα ανάλογο μέτρο, με αποτέλεσμα να βαδίζει από το κακό στο χειρότερο.

Θεωρούμε πάντως απαράδεκτη την αντιπαλότητα που υπάρχει μεταξύ του διοικητή της ΤτΕ και του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης – κατά την άποψη μας με ευθύνη της ΤτΕ, στην οποία άλλωστε οφείλεται αφενός μεν η μαζική εκροή καταθέσεων το 2015, αφετέρου το παράνομο κλείσιμο των τραπεζών μαζί με την ΕΚΤ, όπως και η σημερινή κατάσταση τους, αφού αυτή είναι ο επιβλέπων οργανισμός.

Φαίνεται όμως πως ο διοικητής της ΤτΕ έχει φίλους στα κυβερνητικά ΜΜΕ, αφού υποστηρίζουν τις δικές του απόψεις – οι οποίες δεν είναι άσχημες, αλλά κατατέθηκαν πολύ αργά και με «εκδικητικό τρόπο». Εάν όμως ακόμη και στην άκρη του γκρεμού βασιλεύει ενδοκυβερνητικά η διχόνοια, δεν βρίσκονται ποτέ λύσεις – οι οποίες φυσικά πάντοτε υπάρχουν, αρκεί να σκέφτεται κανείς την πατρίδα και τους Πολίτες της, περισσότερο από τον εαυτό του.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Don`t copy text!