.
Στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης και των Data Centers, οι καπιταλιστές της δεν παίρνουν απλά περισσότερα από τους εργαζομένους – τα παίρνουν όλα. Η λύση τους δε για τη μαζική ανεργία που προκαλούν, η οποία ευρίσκεται ακόμη στο ξεκίνημα της, είναι το εγγυημένο βασικό εισόδημα – η ελεημοσύνη που όμως αγνοεί την αξιοπρέπεια του ατόμου, η οποία επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό μέσω της παραγωγικής εργασίας. Με απλά λόγια, οι εταιρίες Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιούν τα προσωπικά μας δεδομένα, κλέβουν τις εργασίες μας από το διαδίκτυο, επιβαρύνουν τις δημόσιες υποδομές μας που έχουμε πληρώσει με τους φόρους μας, μειώνουν το βιοτικό μας επίπεδο και θησαυρίζουν – ενώ ταυτόχρονα εξαφανίζουν τις θέσεις εργασίας μας. Συμπερασματικά λοιπόν, οι περισσότερες εταιρίες της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν συμπεριφέρονται διαφορετικά, από τους ιμπεριαλιστές του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα – οι οποίοι εκμεταλλεύονταν τη γη, τους πόρους και το ανθρώπινο κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένης της δουλείας, πληρώνοντας ελάχιστα ή καθόλου σε αντάλλαγμα.
.
Ανάλυση
Σε μία ανάρτηση μας, είχαμε γράψει το εξής: «Σάλος στις ΗΠΑ για τα Data Centers – απρόσμενη συμμαχία δεξιάς και αριστεράς, ενάντια στις τεράστιες εγκαταστάσεις». Παρεμπιπτόντως εδώ, σύντομα δεν θα υπάρχει κανένας διαχωρισμός μεταξύ δεξιάς και αριστεράς – αλλά μεταξύ του 1% και του 99%. Όπως είχαμε τώρα συμπληρώσει,
«τα Data Centers απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού – με αποτέλεσμα να εκτοξεύονται οι τιμές και για τα δύο. Έχουν τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, δημιουργώντας ελάχιστες θέσεις εργασίας – ουσιαστικά μόνο κατά την κατασκευή τους. Γεμίζουν δε με εισαγόμενους υπολογιστές, τουλάχιστον σε χώρες όπως η Ελλάδα – με τη ΔΕΗ εδώ και όχι μόνο, να προετοιμάζεται για τέτοιες «επενδύσεις».
Δυστυχώς , κανένας δεν αντιδράει – ενώ όσοι το κάνουν, θεωρούνται γραφικοί! Ένα ακόμη έγκλημα δρομολογείται στη χώρα μας – ακόμη και σε περιοχές με έντονο πρόβλημα ύδρευσης, ειδικά στον πρωτογενή τομέα, όπως η Θεσσαλία (πηγή)».
Εν προκειμένω, χαρακτηρισθήκαμε ως αναχρονιστικοί από κάποιον σχολιαστή – ο οποίος μας απάντησε τα παρακάτω:
«Το επιχείρημα ότι, «τα Data Centers καίνε ρεύμα και δεν παράγουν τίποτα, είναι οικονομικά αναχρονιστικό. Ναι, τα Data Centers είναι ενεργοβόρα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να απορρίπτουμε τις επενδύσεις.
Σημαίνει ότι πρέπει να τις εντάσσουμε σε έναν σοβαρό ενεργειακό σχεδιασμό, με ΑΠΕ, στις οποίες η Ελλάδα διαθέτει ήδη σημαντικό πλεονέκτημα, αποθήκευση ενέργειας και περαιτέρω ενίσχυση του ηλεκτρικού δικτύου. Το ίδιο ισχύει και για την κατανάλωση νερού. Δεν έχουν όλα τα Data Centers το ίδιο αποτύπωμα, καθώς χρησιμοποιούνται διαφορετικές τεχνολογίες ψύξης και παρουσιάζουν διαφορετικούς δείκτες WUE (=Αποδοτικότητα Χρήσης Νερού).
Η σωστή προσέγγιση, επομένως, δεν είναι η γενικευμένη απόρριψη, αλλά η επιβολή αυστηρών προδιαγραφών: χαμηλό WUE, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση νερού, σύγχρονες τεχνολογίες cooling και περιβαλλοντικοί όροι προσαρμοσμένοι στα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής εγκατάστασης.
Τα Data Centers αποτελούν ουσιαστικά τη βαριά υποδομή της σύγχρονης ψηφιακής οικονομίας. Πάνω σε αυτά στηρίζονται το cloud, η τεχνητή νοημοσύνη, το cybersecurity, το storage και το Data processing. Παράλληλα, φέρνουν σημαντικό CAPEX (=κεφαλαιακές ή κεφαλαιουχικές δαπάνες – είναι τα χρήματα που ξοδεύει μια επιχείρηση για να αγοράσει, να αναβαθμίσει ή να συντηρήσει πάγια περιουσιακά στοιχεία), δημιουργούν ζήτηση για νέες ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές και αναπτύσσουν γύρω τους ένα ολόκληρο οικοσύστημα τεχνολογίας, Engineering και εξειδικευμένων υπηρεσιών.
Η πατρίδα μας, μάλιστα, διαθέτει μια ιδιαίτερα σημαντική ευκαιρία. Η γεωγραφική της θέση, το δυναμικό των ΑΠΕ και η ανάπτυξη των διεθνών υποθαλάσσιων καλωδίων, μπορούν να τη μετατρέψουν σε βασικό Data hub της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα έχουμε Data Centers. Το ερώτημα είναι αν θα σχεδιάσουμε σωστά τις υποδομές μας ώστε η Ελλάδα να αξιοποιήσει αυτή την επενδυτική και γεωοικονομική ευκαιρία αντί να την παραχωρήσει σε άλλες χώρες».
Αν και ως χώρα έχουμε «χορτάσει» από ευκαιρίες, χωρίς τελικά να έχουμε κάποιο απτό αποτέλεσμα, επειδή σεβόμαστε όλες τις απόψεις τα παρακάτω:
Η αλήθεια
Ερευνώντας το θέμα, θα ξεκινήσουμε από τον Κ. Μαρξ που ήταν ένας ετερόδοξος αλλά ικανός οικονομολόγος, πριν γίνει ιδεολόγος – ενώ ορισμένες από τις ιδέες του αποτελούν ισχυρά εργαλεία για την κατανόηση της οικονομίας. Ποια είναι αυτά τα εργαλεία; Εν πρώτοις, η βασική του ιδέα – δηλαδή, η κατάργηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας που εφαρμόσθηκε στις σοβιετικές οικονομίες, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Τι κάνουν τώρα οι τεχνολογικές εταιρίες της τεχνητής νοημοσύνης, όσον αφορά την ιδιωτική ιδιοκτησία και μας θυμίζουν τον Μαρξ, αν και ακριβώς από την αντίθετη οπτική γωνία; Δηλαδή από τον «κομμουνισμό» των ελίτ; Την κλέβουν – με την έννοια πως την κατάσχουν. Πώς το κάνουν;
Απλούστατα, η συμμορία της τεχνητής νοημοσύνης το δρομολογεί, συλλέγοντας τεράστιες ποσότητες περιεχομένου στο διαδίκτυο – για χρήση στην εκπαίδευση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων τους (LLM, δηλαδή ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης εκπαιδευμένο σε τεράστιες ποσότητες δεδομένων κειμένου για να κατανοεί, να συνοψίζει, να μεταφράζει και να παράγει ανθρώπινη γλώσσα). Το υλικό αυτό περιλαμβάνει βιβλία με πνευματικά δικαιώματα, άρθρα περιοδικών, ακαδημαϊκές εργασίες, εικόνες, μουσική και αμέτρητες άλλες μορφές πνευματικής ιδιοκτησίας.
Πληρώνουν αυτές οι εταιρείες δικαιώματα και τέλη αδειοδότησης; Μερικές φορές ναι, αλλά τις συντριπτικά περισσότερες όχι. Παίρνουν λοιπόν ότι θέλουν δωρεάν και το πουλούν πανάκριβα – όπως οι πειρατές του διαδικτύου.
Συμπερασματικά λοιπόν, οι περισσότερες εταιρίες της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν συμπεριφέρονται διαφορετικά, από τους ιμπεριαλιστές του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα – οι οποίοι εκμεταλλεύονταν τη γη, τους πόρους και το ανθρώπινο κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένης της δουλείας, πληρώνοντας ελάχιστα ή καθόλου σε αντάλλαγμα.
Υπενθυμίζουμε εδώ πως ο Λένιν χαρακτήρισε τον ιμπεριαλισμό, ως «το υψηλότερο στάδιο του καπιταλισμού» που σήμερα είναι στο ζενίθ του – αν και με εντελώς διαφορετικό τρόπο (ανάλυση).
Οι ιδιαιτερότητες του καπιταλισμού της τεχνητής νοημοσύνης
Συνεχίζοντας, η θεωρία του Μαρξ βασιζόταν στην ιδέα ότι, οι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής, οι καπιταλιστές δηλαδή, χρησιμοποιούσαν μεν την εργασία, αλλά δεν πλήρωναν τους εργάτες ένα δίκαιο μερίδιο – από το πλεόνασμα που δημιουργούνταν κατά την παραγωγική διαδικασία.
Τι κάνει σήμερα η συμμορία της τεχνητής νοημοσύνης; Επιτρέπει στις εταιρείες να πληρώνουν λιγότερα ορισμένους εργαζόμενους – επειδή ένα αυξανόμενο μερίδιο της παραγωγικότητας προέρχεται από το λογισμικό και όχι από την εργασία.
Ειδικότερα, η Τεχνητή Νοημοσύνη καταργεί εντελώς ορισμένες θέσεις εργασίας – όπως φαίνεται στις απολύσεις μεταξύ των προγραμματιστών λογισμικού. Επίσης, σε κλάδους όπως η υγειονομική περίθαλψη και η εξυπηρέτηση πελατών – οι οποίοι χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο την Τεχνητή Νοημοσύνη, για την εκτέλεση επαναλαμβανόμενων ή διοικητικών εργασιών.
Επομένως, στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης οι καπιταλιστές της δεν παίρνουν απλά περισσότερα από τους εργαζομένους – τα παίρνουν όλα. Η λύση τους δε για τη μαζική ανεργία που προκαλούν, η οποία ευρίσκεται ακόμη στο ξεκίνημα της, είναι το εγγυημένο βασικό εισόδημα – η ελεημοσύνη που όμως αγνοεί την αξιοπρέπεια του ατόμου, η οποία επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό μέσω της παραγωγικής εργασίας. Ήδη πολλές κυβερνήσεις πειραματίζονται με αυτά που προβλέπονται, προσφέροντας επιδόματα στους εργαζομένους με μισθούς εξαθλίωσης – όπως συμβαίνει σε πολύ μεγάλο βαθμό στην Ελλάδα.
Όσον αφορά τώρα τη χρήση δημοσίων περιουσιακών στοιχείων για ιδιωτικές ανάγκες, περιλαμβάνουν τις τεράστιες απαιτήσεις που επιβάλλονται στο ηλεκτρικό δίκτυο για την τροφοδοσία Data Centers – τα οποία θα ανταγωνίζονται τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις για τη διαθέσιμη ηλεκτρική ενέργεια, αυξάνοντας κατακόρυφα τη ζήτηση, οπότε τις τιμές.
Επιπλέον, οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης εισέρχονται στους φορητούς υπολογιστές, στα tablet και στα smartphones μας – είτε το γνωρίζουμε είτε όχι και είτε μας αρέσει είτε όχι. Το γεγονός αυτό αναγκάζει τους κατασκευαστές να παράγουν όλο και πιο ισχυρές συσκευές, με αποτέλεσμα να αυξάνονται ή απλά να μη μειώνονται οι τιμές πώλησης τους – ενώ παράλληλα απαιτείται πρόσθετη επεξεργαστική ισχύ, για τον χειρισμό λειτουργιών τεχνητής νοημοσύνης.
Πολλές από αυτές τις λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης δε, λειτουργούν μόνες τους, από προεπιλογή – ακόμη και αν οι χρήστες δεν τις χρησιμοποιούν. Ενδέχεται να λοιπόν να χρησιμοποιεί κανείς τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς καν να το συνειδητοποιεί.
Η συμμορία της τεχνητής νοημοσύνης
Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι, αυτά που μας απαντάει η τεχνητή νοημοσύνη σε ερωτήματα μας μπορεί να είναι ανακριβή – συχνά δε, ακόμη και επικίνδυνα. Ακόμη χειρότερα, το πρόβλημα επιδεινώνεται – επειδή το περιεχόμενο που παράγεται από την τεχνητή νοημοσύνη κυκλοφορεί όλο και πιο πολύ στο διαδίκτυο, με αποτέλεσμα να γίνεται μέρος μελλοντικών δεδομένων εκπαίδευσης. Παράλληλα, πολλές λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης συλλέγουν μεγάλες ποσότητες δεδομένων χρηστών από τις συσκευές στις οποίες λειτουργούν.
Επιπλέον, οι μεμονωμένοι χρήστες Τεχνητής Νοημοσύνης παρέχουν επίσης νέα στοιχεία στους LLM – μέσω προτροπών, αλληλεπιδράσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεδομένων που συλλέγονται από τις συσκευές τους.
Οι χειριστές βέβαια της Τεχνητής Νοημοσύνης διψούν για αυτό το είδος πληροφοριών, επειδή έχουν ήδη καταναλώσει τεράστιες ποσότητες δημόσια διαθέσιμου περιεχομένου στο διαδίκτυο – ενώ η ποιότητα αυτού του περιεχομένου συνεχίζει να επιδεινώνεται, αφού όλο και περισσότερο υλικό που παράγεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, κατακλύζει τον ιστό.
Πληρώνεται κανείς για πληροφορίες που ενδέχεται να συλλεχθούν από τη συσκευή του; Γνωρίζει καν ότι συμβαίνει; Σίγουρα όχι – οπότε πρόκειται για μία μορφή κρυφής πειρατείας που εμπλουτίζει τους τεχνολογικούς κολοσσούς, ενώ παράλληλα βοηθάει να αυξηθούν οι τιμές των μετοχών τους και να αποτιμώνται για πολλά τρις $.
Περαιτέρω, εκτός από τους συγγραφείς, τους καλλιτέχνες, τις τοπικές κοινότητες και τους απλούς ανθρώπους, η μαφία της Τεχνητής Νοημοσύνης τροφοδοτείται επίσης από τις κυβερνήσεις – με επιδοτήσεις που περιλαμβάνουν απλοποιημένη αδειοδότηση για τεράστια κέντρα δεδομένων, φορολογικά κίνητρα και ελαφρύνσεις σε πολλές δικαιοδοσίες, ευνοϊκή κανονιστική μεταχείριση σε ορισμένους τομείς, καθώς επίσης τεράστιες κρατικές συμβάσεις.
Υπάρχουν δε κόστη που συνδέονται μεν με κυβερνητικά οφέλη, αλλά δεν επιβαρύνουν τις ίδιες τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Ποιους επιβαρύνουν; Τους Πολίτες με τη μορφή φόρων, υψηλότερων τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας, μειωμένης ποιότητας ζωής κοκ. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι, τα κέρδη και τα οφέλη από την εξαγωγή πληροφοριών διατηρούνται από τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης – ενώ πολλά από τα κόστη επιβαρύνουν το κοινό.
Με απλά λόγια, χρησιμοποιούν τα προσωπικά μας δεδομένα, κλέβουν τις εργασίες μας από το διαδίκτυο, επιβαρύνουν τις δημόσιες υποδομές μας που έχουμε πληρώσει με τους φόρους μας, μειώνουν το βιοτικό μας επίπεδο και θησαυρίζουν – ενώ ταυτόχρονα εξαφανίζουν τις θέσεις εργασίας μας. Η Κίνα βέβαια έχει ένα διαφορετικό μοντέλο (ανάλυση), αντιμετωπίζοντας πιο σωστά την τεχνητή νοημοσύνη ως υποδομή, όπως το ηλεκτρικό – πρόκειται όμως για ένα καθεστώς, με το οποίο δύσκολα συμβιβάζονται ελεύθεροι άνθρωποι.
Σε κάθε περίπτωση τα κέντρα δεδομένων, τα Data Centers δηλαδή, αναδιαμορφώνουν τις μικρές κοινότητες – με κίνδυνο τα όλο και πιο ικανά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές σε τομείς όπως οι τράπεζες, οι τηλεπικοινωνίες και η υγειονομική περίθαλψη, εάν δυσλειτουργούν ή χρησιμοποιούνται κατά λάθος.
Επίλογος
Ολοκληρώνοντας, προφανώς μπορεί να θεωρηθεί κανείς αναχρονιστικός, εάν είναι σκεπτικός απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις – παρά το ότι ο σκεπτικισμός του στηρίζεται σε επιχειρήματα.
Πόσο μάλλον όταν είναι δεδομένο το ότι, η Τεχνητή Νοημοσύνη απαιτεί μεγάλες ποσότητες ενέργειας και γλυκού νερού – τα οποία υπάρχουν σε περιορισμένες ποσότητες στον πλανήτη μας, ενώ διαφέρουν από χώρα σε χώρα.
Εν τούτοις, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με το ότι, πρόκειται για μία εξέλιξη που δεν θα σταματήσει επειδή κάποιοι, όπως εμείς, την αντιμετωπίζουν έστω όχι με άρνηση, αλλά με σκεπτικισμό – οπότε όσο καλύτερα πληροφορημένοι είμαστε, τόσο πιο προετοιμασμένοι για ότι επακολουθήσει.
Πηγές: WUE, J. Richards
