Περαιτέρω, εάν χρεοκοπούσαν οι ελληνικές τράπεζες, δεν θα μπορούσαν να πληρώσουν τα δάνεια ELA, για τα οποία είναι υπεύθυνη η Τράπεζα της Ελλάδας – οπότε θα έπρεπε να τα αποσβέσει (διαγράψει) από τα βιβλία της. Εάν δεν έφταναν όμως τα Ίδια Κεφάλαια της (υπολογίζονται στα 42 δις €, μαζί την ποσότητα χρημάτων που της ανήκει, με την έννοια των τόκων από τα δάνεια που της επιτρέπει η παραπάνω ποσότητα), θα έπρεπε να τα αυξήσει – όπου σε πρώτη προτεραιότητα θα έπρεπε να το κάνει το ελληνικό δημόσιο.
Εάν όμως δεν μπορούσε να παρέχει τα κεφάλαια το κράτος, θα ήταν υποχρεωμένο να επέμβει το ESM, οπότε όλοι οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι – γεγονός που αιτιολογεί την απαίτηση πολλών Γερμανών να μην επιτρέπεται η χρηματοδότηση της Ελλάδας με το ELA, για ποσά που υπερβαίνουν τα 42 δις €.
Συμπερασματικά λοιπόν, η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να υποταχθεί στο μνημόνιο, στην Τρόικα και στη Γερμανία, ήταν μάλλον υποχρεωτική, εάν ήθελε να κερδίσει χρόνο – ενδεχομένως με την πρόθεση να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις, για την εφαρμογή ενός δικού της σχεδίου Β (άρθρο).
Η Γερμανία φυσικά το υποψιάζεται, ακολουθώντας πιθανότατα ένα δικό της Σχέδιο Β – όπου όμως και τα δύο σχέδια φαίνεται να οδηγούν στη στάση πληρωμών, εάν όχι στην έξοδο από την Ευρωζώνη.
Ενδεχομένως δε να πρόκειται για την παραλλαγή της θεωρίας των παιγνίων, η οποία οδηγεί στη σύγκρουση τα δύο αυτοκίνητα που αλλάζουν μαζί πορεία, προς την ίδια κατεύθυνση όμως και την ίδια χρονική στιγμή (ανάλυση) – για το «ατύχημα», στο οποίο πολλοί αναφέρονται.
.
Επίλογος
Η ελληνική κυβέρνηση, εάν σταματούσε η παροχή ρευστότητας προς τις τράπεζες εκ μέρους της ΕΚΤ, λόγω της μη υπογραφής του μνημονίου, θα έπρεπε να επιβάλλει ελέγχους στη διακίνηση των κεφαλαίων – οι τράπεζες θα ήταν υποχρεωμένες να περιορίσουν τις αναλήψεις, να σταματήσουν την εκτέλεση εμβασμάτων κοκ. Θα ήταν λοιπόν πολύ πιθανόν να ξεσπάσουν μεγάλες κοινωνικές αναταραχές και εξεγέρσεις – οι οποίες θα είχαν οδυνηρά επακόλουθα.
Στη συνέχεια, εάν η κυβέρνηση δεν άλλαζε απόφαση και δεν υποτασσόταν, θα κατέρρεαν οι τράπεζες – οπότε η Τράπεζα της Ελλάδας θα έπρεπε να τυπώσει βιαστικά δραχμές, για να τις διασώσει, διακινδυνεύοντας την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη. Εκτός εάν ήταν έτοιμη για την εισαγωγή ενός παράλληλου νομίσματος, στο οποίο έχει αναφερθεί άλλωστε και η Ιταλία – θεωρώντας το ως τον καταλληλότερο τρόπο, για να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της.
Δεν είναι απίθανο λοιπόν να σχεδιάζει κάτι τέτοιο. Εναλλακτικά, την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, δημιουργώντας «πονηρά» τις κατάλληλες προϋποθέσεις – μία έξοδος που θα συνοδευόταν από στάση πληρωμών, για να ακολουθήσει μετά η διαπραγμάτευση για τη διαγραφή των δημοσίων χρεών.
Από την άλλη πλευρά η Γερμανία, η οποία γνωρίζει πως θα χάσει πολλά χρήματα από την Ελλάδα, ίσως προσπαθεί αφενός μεν να μειώσει το ποσόν, «απεμπλέκοντας» εντελώς τις τράπεζες της, αφετέρου να προετοιμάσει ψυχολογικά τις αγορές – έτσι ώστε να μην διακινδυνεύσει την κατάρρευση του ευρώ και της Ευρωζώνης, όταν αποφασίσει να αναγκάσει την Ελλάδα να φύγει.
Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η συνεχής μείωση της έκθεσης των ξένων τραπεζών στην Ελλάδα – συνολικά, στο κράτος και στις ελληνικές τράπεζες.
.
.
Δείχνοντας λοιπόν υπομονή η Γερμανία για τους επόμενους τέσσερις μήνες, πιστεύει ίσως ότι τελικά θα τα καταφέρει – με «έπαθλο» την πλήρη υποταγή όλων των άλλων χωρών της Ευρωζώνης, από τις οποίες θα κερδίσει διαχρονικά πολύ περισσότερα χρήματα, από αυτά που θα χάσει από την Ελλάδα (με τα πλεονάσματα του ισοζυγίου της, με τους χαμηλότερους τόκους που πληρώνει, με τη διατήρηση του ευρώ σε ανταγωνιστικά χαμηλά επίπεδα κοκ.).
Ολοκληρώνοντας, έχουμε την άποψη πως η σύγκρουση θα είναι αναπόφευκτη – ενώ η Ελλάδα, εάν αναγκαζόταν σε μία ανεξέλεγκτη χρεοκοπία, καθώς επίσης στην έξοδο της από την Ευρωζώνη, θα ήταν σίγουρα ο μεγάλος χαμένος του παιχνιδιού (από πάρα πολλές πλευρές, συμπεριλαμβανομένης της γεωπολιτικής).
Σε κάθε περίπτωση, πιθανολογούμε ότι θα βιώσουμε έναν «αγώνα δρόμου σε ένα τετράμηνο ναρκοπέδιο», μεταξύ της Ελλάδας και της Γερμανίας. Μπορεί φυσικά, ευχόμαστε και ελπίζουμε καλύτερα, να κάνουμε λάθος – τόσο όσον αφορά τις προθέσεις της Γερμανίας, όσο και αυτές της Ελλάδας, κυρίως όμως αναφορικά με τη σύγκρουση που προβλέπεται.
Υστερόγραφο: Ελπίζουμε τα δάνεια της Ελλάδας από την Ευρωζώνη (ESΜ, EKT, διακρατικά), να μην μπορούν να εκχωρηθούν σε τρίτους, όπως θεωρούν ορισμένοι ότι επιτρέπεται από τις δανειακές συμβάσεις – σε άλλα κράτη δηλαδή, τα οποία θα είχαν ίσως τη δυνατότητα να τα εισπράξουν με βίαιο τρόπο από την Ελλάδα.
Σωστό θα ήταν βέβαια να διαπιστωθεί, καθώς επίσης να προσεχθεί ιδιαίτερα από την ελληνική κυβέρνηση, για να μη βρεθούμε προ απροόπτου – εάν τυχόν υπάρξουν «επιπλοκές» τον Ιούνιο ή πιο πριν, ειδικά με τη Γερμανία. Πόσο μάλλον αφού η Ελλάδα θα χρειαστεί αναμφίβολα και τρίτο πακέτο στήριξης από την Ευρωζώνη, ύψους τουλάχιστον 40 δις € – κάτι που υποθέτουμε πως πολύ δύσκολα θα γίνει αποδεκτό, αν και θα είναι απολύτως απαραίτητο για να μην χρεοκοπήσει η χώρα.
Πάντως, η απόσυρση της απαίτησης ονομαστικής διαγραφής χρέους από την ελληνική κυβέρνηση, ίσως αποδειχθεί το μοιραίο, κρίσιμο, ασυγχώρητο λάθος της – το οποίο ευχόμαστε να μην οδηγήσει τη χώρα σε πολύ δύσβατα μονοπάτια.
Βιβλιογραφία: WW, IFO, DIW
.
