Σε κάθε ΔΕΘ και για κάθε πακέτο που στοχεύει στα κατώτερα ένστικτα του πολίτη πρέπει κυρίως να σκεφτόμαστε το ποσό κακό κάνουν στην πραγματική οικονομική ανάταξη της χώρας και κυρίως στην διαιώνιση καταστάσεων που ποδοπατούν την αξιοπρέπεια του Έλληνα πολίτη και τον καταδικάζουν σε θέση οιονεί επαίτη
Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης διαχρονικά χρησιμοποιείται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις ως βήμα παροχών, ως ένας συμπληρωματικός προϋπολογισμός που εμφανίζεται δια μαγείας από τα εκάστοτε οικονομικά επιτελεία.
Στην ουσία είναι ο περίφημος δημοσιονομικός χώρος από τον οποίο αντλείτε η χρηματοδότηση κάθε παρέμβασης και που διαμορφώνεται από τα φορολογικά έσοδα.
Σε περιόδους δε αύξησης των τιμών, δηλαδή του πληθωρισμού, υπάρχει μια εσωτερική δυναμική ενίσχυσης των εσόδων η οποία γίνεται μεγαλύτερη όσο οι τιμές αυξάνονται.
Όσο το υποκείμενο της φορολογίας αποκτά για διάφορους λόγους μεγαλύτερη αξία τόσο τα έσοδα αυξάνονται και τόσο ο δημοσιονομικός χώρος ενισχύεται.
Για παράδειγμα κατά το πρώτο 6μηνο του 2026 (Ιανουάριος–Ιούνιος) τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 14,577 δισ. € , ενώ εάν εξαιρεθεί μια ειδική εγγραφή 306 εκατ. € που αφορά τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, τα έσοδα ΦΠΑ ήταν περίπου 14,271 δισ. €.
Μόνο τον Ιούνιο 2026 εισπράχθηκαν 2,237 δισ. € από ΦΠΑ., ενώ εάν λάβουμε υπόψη τα συνολικά φορολογικά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού για το πρώτο 6μηνο στο ύψος των 33,824 δισ. € τότε γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι το 43% των συνολικών εσόδων προέρχεται από τα έσοδα του ΦΠΑ.
Και δεδομένου ότι δεν υπήρξε μεταβολή των φορολογικών συντελεστών το 43% των αυξημένων εσόδων προήλθαν από τον πληθωρισμό.
Στην ουσία αυτά τα επιπλέον έσοδα διαμορφώνουν όρους επεμβάσεων προς την κατεύθυνση στήριξης διαφόρων κοινωνικών ομάδων για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στην ενέργεια, στην στέγη και τα καύσιμα.
Είναι όμως η ενδεδειγμένη λύση ή θα μπορούσε να υπάρξει μείωση των φόρων οπότε και η επέμβαση να ήταν στην πηγή και σε πρώτο χρόνο;
Πάντα η φορολογία έχει αναδιανεμητικό χαρακτήρα αρκεί να γίνεται με αντικειμενικά κριτήρια και να διαμορφώνει όρους αλληλεγγύης και συνοχής.
Ο αναδιανεμητικός χαρακτήρας προς άτομα με ειδικά προβλήματα, προς χαμηλοσυνταξιούχους, προς ανέργους, προς πληγέντες από θεομηνίες επιβάλλεται και πρέπει να είναι άμεσος και λειτουργικός.
Εκεί που υπάρχουν ενστάσεις είναι στο πως διαμορφώνεται η περίμετρος σε αυτό που ονομάζουμε ευάλωτα νοικοκυριά.
Και για να είμαστε ακριβοδίκαιοι πως η Ελληνική Δημοκρατία αποδέχεται μέσω των οργάνων της, που είναι οι Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες οφθαλμοφανή περιστατικά απόκρυψης και διαστρέβλωσης οικονομικών καταστάσεων;
Πως τα εντεταλμένα όργανα, οι εφοριακοί αποδέχονται φορολογικές δηλώσεις που ούτε η λέξη κοροϊδία δεν μπορεί να τις περιγράψει;
Είναι δυνατόν νοικοκυριά με σπίτια, αυτοκίνητα, παιδιά που να σπουδάζουν στο εξωτερικό και στην επαρχία να δηλώνουν εισοδήματα των 5-7 χιλ. € ή ελεύθεροι επαγγελματίες να δηλώνουν ακόμη λιγότερα;
Η απόκρυψη έχει γίνει επιστήμη , όπως και η αποδοχή χωρίς έλεγχο έχει γίνει μέρος μιας πραγματικότητας που δεν ταιριάζει σε μια ευνομούμενη χώρα.
Όλοι θα έχουν ακούσει ειδικά όταν η κυβέρνηση αναφέρεται στις ενεργειακές αυξήσεις ότι η κάλυψη τους από τα διάφορα προγράμματα αφορά μόνο ένα μικρό μέρος των απωλειών διότι αυτό μπορούν οι δημοσιονομικές αντοχές.
Όταν οι δημοσιονομικές αντοχές ή ο περίφημος δημοσιονομικός χώρος εξαρτώνται από τον πληθωρισμό και όχι από την μείωση της φοροδιαφυγής αλλά και των μικρότερων φορολογικών συντελεστών ώστε να μειώνονται τα κίνητρα φοροαποφυγής τότε είναι φυσικό να συνεχίζετε μια στρεβλή προσέγγιση του δημοσιονομικού χώρου που είναι άκρως παρασιτική.
Εάν οι απώλειες της φορολογητέας ύλης ήταν μικρότερες όχι μόνο η στήριξη μέσω επιδομάτων θα μπορούσε να είναι ουσιαστικότερη αλλά και η μείωση των φορολογικών συντελεστών θα μπορούσε να είναι ευκολότερη.
Η ανάγκη για το ύψος των συντελεστών σε αυτά τα επίπεδα ή ακόμη χειρότερα σε υψηλοτέρα εάν για κάποιο λόγο οι συγκυρίες το επιβάλλουν οφείλεται στην αποδοχή της κοροϊδίας, η οποία δημιουργεί κίνητρο και στα υποκείμενα της φορολογίας τους συνεπείς φορολογούμενους να αλλάξουν στάση και συμπεριφορά.
Θα μπορούσαμε να έχουμε μεγαλύτερα έσοδα, βεβαιότατα ναι.
Για την Ελλάδα στην τελευταία έκθεση που δημοσιοποιήθηκε στα τέλη του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το VAT compliance gap του 2023 ήταν περίπου 2,53 δισ. €, δηλαδή 11,4% του ΦΠΑ που θεωρητικά έπρεπε να εισπραχθεί.
Εάν συγκρίνουμε με τα 14,6 δισ. € ΦΠΑ του α’ εξαμήνου 2026, ακόμη και μια επιπλέον μείωση της φοροδιαφυγής κατά 25% θα μπορούσε θεωρητικά να προσθέσει γύρω στα 0,42 δισ. € στο εξάμηνο.
Βέβαια, το VAT gap δεν είναι όλο «μαύρη» φοροδιαφυγή μιας και περιλαμβάνει και πτωχεύσεις, λάθη, αδυναμία είσπραξης κ.λπ.
Τα αντίστοιχα στοιχεία της Επιτροπής είναι 7,6% για Ισπανία, 3,6% για Πορτογαλία και 3,3% για Κύπρο.
Άρα το σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι εάν η Ελλάδα κατάφερνε να πλησιάσει το επίπεδο συμμόρφωσης της Πορτογαλίας, μιλάμε για περίπου 1,10 δισ. € επιπλέον ΦΠΑ τον χρόνο, με βάση το μέγεθος του πρώτου εξαμήνου 2026.
Και αυτό είναι χωρίς αύξηση φορολογικών συντελεστών, μόνο από την καλύτερη είσπραξη του ΦΠΑ.
Όταν λέμε ότι το VAT gap του 2023 ήταν 11,4%, σημαίνει ότι από κάθε 100 € ΦΠΑ που θεωρητικά μπορούσε να εισπράξει το κράτος, περίπου 11,40 € δεν εισπράχθηκαν.
Γι’ αυτό, όταν προηγουμένως υπολογίσαμε πιθανό όφελος 1,10 δισ. €, δεν λέμε ότι υπάρχουν 1,10 δισ. € κρυμμένα, λέμε ότι αν η Ελλάδα είχε την ίδια αποτελεσματικότητα είσπραξης με την Πορτογαλία, η εκτιμώμενη απώλεια ΦΠΑ θα ήταν σημαντικά μικρότερη.
Εν’ κατακλείδι κοινωνικές και επιδοματικές παρεμβάσεις δεν γίνονται ούτε με δανεισμό, ούτε περιμένοντας τον πληθωρισμό, αλλά όταν έχουμε επιβάλει κράτος δικαίου και συνοχής με αντικειμενικό τρόπο που θα συμπεριλαμβάνει την συμμετοχή στα φορολογικά βάρη όλων και ανάλογα με τις πραγματικές τους δυνατότητες.
Το να χρησιμοποιούμε τον πληθωρισμό ως μηχανισμό αύξησης των εσόδων αδιαφορώντας με το υπαρκτό γεγονός ότι ο πληθωρισμός μειώνει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και διαμορφώνει όρους υποθήκευσης μέσω δάνειων είναι εθνικό έγκλημα.
Σε κάθε ΔΕΘ και για κάθε πακέτο που στοχεύει στα κατώτερα ένστικτα του πολίτη πρέπει κυρίως να σκεφτόμαστε το ποσό κακό κάνουν στην πραγματική οικονομική ανάταξη της χώρας και κυρίως στην διαιώνιση καταστάσεων που ποδοπατούν την αξιοπρέπεια του Έλληνα πολίτη και τον καταδικάζουν σε θέση οιονεί επαίτη.
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
e-mail: salekkas@gmail.com
