Το παράδειγμα της Ιαπωνίας – The Analyst

Το παράδειγμα της Ιαπωνίας

Email this page.

Χρέος-Ιαπωνίας 2

Η Ελλάδα, με αποκλειστική ευθύνη της Τρόικας, κυρίως λόγω των μειώσεων των μισθών, οδηγείται είτε σε συνεχείς νέες ανάγκες διαγραφής χρεών, είτε στη χρεοκοπία – ενώ η G. Sachs προειδοποιεί για κλείσιμο των τραπεζών, όπως στην Κύπρο    

(To άρθρο αποτελείται από 3 Σελίδες)

.

«Γίνατε ο πληρεξούσιος όλων όσοι σε κάθε χώρα επιδιώκουν να θεραπεύουν τα κακώς κείμενα, μέσω του ορθολογικού πειραματισμού, στο πλαίσιο του υφιστάμενου κοινωνικού συστήματος. Αν αποτύχετε, η δυνατότητα ορθολογικής αλλαγής θα αντιμετωπισθεί με καχυποψία σε ολόκληρο τον πλανήτη – αφήνοντας την ορθοδοξία και την επανάσταση να αντιπαλεύουν” (επιστολή του Keynes στον αμερικανό πρόεδρο Ρούσβελτ, το 1933).

.

Ανάλυση

Θεωρείται γενικά πως κάποιος πρέπει να είναι σταθερός και αμετακίνητος στις θέσεις του, επειδή διαφορετικά είναι αναξιόπιστος – χωρίς να δίνεται σημασία στην αναγκαιότητα, σύμφωνα με την οποία όταν οι συνθήκες αλλάζουν, πρέπει να αλλάζουμε ανάλογα, εάν δεν θέλουμε να οδηγηθούμε σε τεράστια λάθη.

Η σταθερότητα απαιτείται επίσης από τα πολιτικά κόμματα, ειδικά όσον αφορά τις προεκλογικές τους δεσμεύσεις – γεγονός που τεκμηριώνεται, μεταξύ άλλων, από την αξιωματική αντιπολίτευση στην Ελλάδα, η οποία ισχυρίζεται πως η κυβέρνηση έχασε τη λαϊκή της νομιμοποίηση, επειδή δεν τήρησε αυτά που υποσχέθηκε στους εκλογείς της.

Δεν αναρωτιέται βέβαια για ποιό λόγο το έκανε, εάν της επιτράπηκε από τους δανειστές να εφαρμόσει αυτά που πίστευε πως είναι σωστά ή εάν η ίδια η αντιπολίτευση, εφόσον ανέλθει στην εξουσία, θα καταφέρει να δρομολογήσει αυτά που ανακοινώνει – τα οποία είναι εκτός των ορίων του εφικτού, εάν δεν «αποσύρει» την Ελλάδα από την ΕΕ και το ευρώ, παίρνοντας το ρίσκο της χρεοκοπίας, καθώς επίσης των συνεπειών της.

Σε κάθε περίπτωση, ειδικά στην Οικονομία, όπου οι συνθήκες αλλάζουν με ταχύτατο ρυθμό, είναι πολύ δύσκολο να παραμένει κανείς σταθερός στις απόψεις του – μερικές φορές ακόμη και καταστροφικό. Για παράδειγμα, εάν είχε εγκριθεί στην Ελλάδα το 2010 η επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους της, με τα επιτόκια της ΕΚΤ, όπως προτείναμε τότε, δεν θα χρειαζόταν η διαγραφή που ακολούθησε (PSI) – ούτε τα δεινά στα οποία καταδικάστηκε, αφού το ΑΕΠ της δεν θα κατέρρεε σε τέτοιο απίστευτο σημείο.

Σήμερα, παραμένοντας κανείς σταθερός σε μία ανάλογη απαίτηση, θα έκανε ίσως μεγάλο λάθος, παρά τη σημαντικότατη διαγραφή χρέους που προηγήθηκε – επειδή η χώρα έχει βυθιστεί στον αποπληθωρισμό, ο παραγωγικός της ιστός έχει εκμηδενισθεί, δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις έχουν χρεοκοπήσει, η ανεργία είναι στα ύψη, η φοροδοτική ικανότητα των Ελλήνων έχει σχεδόν στερέψει κοκ. Επομένως, η παραπάνω «διευκόλυνση» δεν είναι πλέον αρκετή, για να επιλυθεί το πρόβλημα της χώρας – το οποίο δεν είναι πια το δημόσιο χρέος, αλλά πολλά άλλα.

Ένα επόμενο παράδειγμα είναι οι παράλογες απαιτήσεις της Τρόικα – η οποία, παρά το ότι έχει παραδεχθεί πολλές φορές πως ήταν λάθος η πολιτική που εφάρμοσε, με αποτέλεσμα εάν συνεχιστεί ως έχει, να μετατραπεί η  Ελλάδα σε κόλαση, επιμένει στα ίδια ακριβώς μέτρα.

Επιδεικνύει δηλαδή μια ανορθολογική σταθερότητα που, εκτός των εξαιρετικά οδυνηρών οικονομικών προβλημάτων που δημιουργεί στην Ελλάδα, έχει προκαλέσει και πολιτικά – τα οποία θα διευρυνθούν επικίνδυνα, εκβάλλοντας σε κοινωνικές αναταραχές και εξεγέρσεις, οι οποίες ασφαλώς θα μεταφερθούν στον υπόλοιπο ευρωπαϊκό νότο.

Ένα τρίτο παράδειγμα είναι αυτό της Ιαπωνίας, ο πρωθυπουργός της οποίας αύξησε το ΦΠΑ από 5% στο 8% τον Απρίλιο – επειδή αποτελούσε προεκλογική του δέσμευση, έχοντας στηριχθεί σε μία ευρύτερη πολιτική συμφωνία. Το αποτέλεσμα ήταν να ακολουθήσουν δύο συνεχόμενα τρίμηνα αρνητικής ανάπτυξης, λειτουργώντας απογοητευτικά στην ψυχολογία της οικονομίας – αν και η υποχώρηση οφειλόταν κυρίως στο ότι, τα νοικοκυριά της χώρας αύξησαν τις αγορές των μακροπρόθεσμων καταναλωτικών προϊόντων, για να αποφύγουν την άνοδο των τιμών τους, λόγω του νέου συντελεστή ΦΠΑ.

Εν τούτοις, η πολιτική του απέτυχε, χωρίς αυτό να σημαίνει πως η αύξηση του ΦΠΑ δεν ήταν λογική – επειδή το απίστευτα υψηλό δημόσιο χρέος της Ιαπωνίας, σε συνδυασμό με τα άδεια ταμεία των συνταξιοδοτικών οργανισμών, δεν επέτρεπε την εφαρμογή επεκτατικών μέτρων, κατά τη συνταγή του Keynes. Ευτυχώς για τη χώρα, τα επιτόκια δανεισμού της είναι μόλις 0,5%, ενώ η κεντρική της τράπεζα κατέχει το 60% του χρέους – το οποίο αφαιρείται από το συνολικό, αυθαίρετα φυσικά, επειδή αρκετοί θεωρούν πως κάποια στιγμή θα το «παγώσει».

Το «πάγωμα» όμως του χρέους σημαίνει πως η κεντρική τράπεζα θα μηδένιζε το επιτόκιο, ενώ θα ανέβαλλε επ’ αόριστον τις δόσεις αποπληρωμής – με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε χρήμα, το οποίο θα εκσφενδόνιζε τον πληθωρισμό στα ύψη. Σε μία τέτοια περίπτωση βέβαια, η ισοτιμία του νομίσματος θα κατέρρεε, ενώ τα επιτόκια δεν θα παρέμεναν τόσο χαμηλά – οπότε εύλογα αναρωτιέται κανείς τι θα συνέβαινε.

.

Η αύξηση των επιτοκίων

Συνεχίζοντας, η κλιμάκωση των επιτοκίων θα μπορούσε να προέλθει και από εξωτερικούς παράγοντες – όπως, για παράδειγμα, από τη μεγάλη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, η οποία είναι εξαιρετικά πιθανή λόγω των προβλημάτων της Ευρώπης (ύφεση), της κατάρρευσης της Ρωσίας κοκ.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα προκαλούσε τη ραγδαία αύξηση των πραγματικών επιτοκίων σε παγκόσμιο επίπεδο, οπότε θα καθιστούσε την εξυπηρέτηση του ιαπωνικού χρέους αδύνατη – κάτι που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ασφαλώς η χώρα, με τη βοήθεια του πληθωρισμού, ο οποίος όμως δεν παύει να είναι ένα εξαιρετικά επικίνδυνο εργαλείο, ιδιαίτερα εάν ξεφύγει από τον έλεγχο της κυβέρνησης.

Η εμπειρία της Ιαπωνίας πάντως τεκμηριώνει πως, παρά το ότι η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική (αύξηση της ρευστότητας, δημόσιες επενδύσεις, μείωση των φόρων κλπ.) είναι απαραίτητη βραχυπρόθεσμα, με στόχο τη στήριξη της ζήτησης, δεν είναι κατάλληλη για την καταπολέμηση των δομικών ελαττωμάτων μίας οικονομίας – τα οποία απαιτούν ευρύτερες διαρθρωτικές αλλαγές, έτσι ώστε να γίνει ξανά ανταγωνιστική η χώρα.

ΜισθοίΕν τούτοις, με την έννοια «διαρθρωτικές αλλαγές» δεν εννοείται φυσικά η μείωση των μισθών (άρθρο) ή η αύξηση των φόρων – τα μέτρα δηλαδή που έλαβε η Ελλάδα, με αποτέλεσμα να βυθιστεί στη μεγαλύτερη κρίση της ιστορίας της. Πόσο μάλλον όταν πριν από αρκετούς μήνες, ο ίδιος πρωθυπουργός της Ιαπωνίας διαπίστωσε πως το μεγάλο πρόβλημα της χώρας του ήταν η συνεχής μείωση των πραγματικών μισθών, σε όρους αγοραστικής δύναμης – χωρίς όμως δυστυχώς να το επιλύσει.

.

Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Ανοιχτή Συνδρομή
Εμείς την ορεξη και την εργατικότητα την έχουμε. ‘Οραμα διαθέτουμε. Γνώσεις αρκετές. Στηρίξτε τη προσπάθειά μας να γίνουμε ο καταλύτης, για τη συλλογική εξέλιξη της κοινωνίας και της χώρας μας.
*Σχεδιάζουμε να "ανταμείψουμε" τους Συνδρομητές μας σύντομα για την υποστήριξή τους.
Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×

Συμφωνείτε ή διαφωνείτε; Συντάξτε την άποψή σας

Απόψεις και σχόλια

/* ]]> */