Το εντυπωσιακό αλλά και εξίσου εγκληματικό είναι ότι περισσότερο από μια δεκαετία οι τράπεζες δεν έχουν συνεισφέρει ότι ένα ευρώ στην αύξηση των διαθέσιμων μέσων κάλυψης των καταθέσεων ενώ έχουν μοιράσει σε μερίσματα περίπου 5,5 δις €. Η παντελής απουσία σεβασμού των χρημάτων των απλών πολιτών είναι εμφανέστατη με την κυβέρνηση όμως να κωφεύει σε προτάσεις αύξησης των αποθεματικών, ίσως διότι δεν θέλει να ‘στενοχωρήσει’ τα ξένα αφεντικά των εγχώριων συστημικών τραπεζών.
Λίγο πολύ όλοι γνωρίζουν τα τεράστια κέρδη που αποκομίζει το εγχώριο ολιγοπωλιακό τραπεζικό σύστημα όπως και το γεγονός ότι το 85% αυτών των κερδών που διανέμονται φεύγουν στο εξωτερικό δεδομένου ότι ειδικά τις συστημικές τράπεζες ελέγχουν τα ξένα funds.
Θα τα επαναλάβουμε διότι είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι ακριβώς κερδίζουν εις βάρος αυτών που τις εμπιστεύονται αλλά κυρίως την απόλυτη έλλειψη σεβασμού που τις διακατέχει εις βάρος των καταθετών.
Τα καθαρά κέρδη των συστημικών τραπεζών το 2023 έφτασαν στο ύψος των 3,6 δις € στην βάση των οποίων δόθηκαν μερίσματα ύψους 875 εκατ. (Eurobank 342 εκατ. € -Alphabank 122 εκατ.€ – Πειραιώς 79 εκατ.€ – ΕΤΕ 332 εκατ.€).
Το 2024 τα καθαρά κέρδη των συστημικών τραπεζών έφθασαν στο ύψος των 4,48 δις € στην βάση των οποίων δόθηκαν μερίσματα ύψους 2.096 εκατ.€ (Eurobank 674 εκατ. € -Alphabank 281 εκατ.€ – Πειραιώς 373εκατ.€ – ΕΤΕ 768 εκατ.€).
Κατά το 2025 τα καθαρά κέρδη των συστημικών τραπεζών έφτασαν στο ύψος των 4,49 δις € (Eurobank 1.360 εκατ. € -Alphabank 906,6 εκατ.€ – Πειραιώς 1.070εκατ.€ – ΕΤΕ 1.160εκατ.€)στην βάση των οποίων δόθηκαν μερίσματα και buybacks ύψους 2,5 δις €(Eurobank 717εκατ. € -Alphabank 519 εκατ.€ – Πειραιώς 592εκατ.€ – ΕΤΕ 700εκατ.€).
Εδώ να σημειώσουμε ότι η διανομή μερισμάτων που το 2024 έφτασε το 50% των καθαρών κερδών σταδιακά θα αυξάνεται και με δεδομένου ότι οι βασικοί μέτοχοι είναι ξένα funds τα κεφάλαια θα φεύγουν συνεχώς εκτός Ελλάδος.
Το 2026 και κατά το Α’ τρίμηνο τα καθαρά κέρδη έφτασαν τα 1,09 δις € (Eurobank 331 εκατ. € -Alphabank 182 εκατ.€ – Πειραιώς 235 εκατ.€ – ΕΤΕ 344 εκατ.€).
Εδώ να ξαναθυμίσουμε ότι μετά την μεταβολή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των συστημικών τραπεζών κατά το 2015 και το έλεγχο τους κατά την συντριπτική πλειοψηφία από ξένους θεσμικούς επενδυτές και funds το 85% των συνολικών μερισμάτων που διανέμουν κατευθύνεται στο εξωτερικό.
Το 85% είναι μέσος όρος διότι στην Eurobank για παράδειγμα το 92% των μετοχών της ελέγχεται από το διεθνές κεφάλαιο.
Στην βάση των ανωτέρω εάν λάβουμε υπόψη ότι την τριετία 2023/25 δόθηκαν μερίσματα της τάξης των 5.471 εκατ. € τα 4.650,25 εκατ € έφυγαν στο εξωτερικό.
Η βάση για την αποκόμιση αυτών των κερδών είναι οι καταθέσεις για τις οποίες κατά διαστήματα και ειδικά όταν διαπιστώνονται προβλήματα φερεγγυότητας των τραπεζικών ιδρυμάτων ή όταν υπάρχουν κυβερνήσεις τύπου Τσίπρα – Βαρουφάκη που με τις εγκληματικές τους πρακτικές διαμορφώνουν όρους κεφαλαιακής ανεπάρκειας, ακούγονται σενάρια ‘απαλλοτρίωσης’ τους κάτι που τρομοκρατεί τους καταθέτες.
Το ερώτημα είναι τι κάνουμε για να προστατεύουμε αυτές τις καταθέσεις στο μέτρο του δυνατού πάντα και κυρίως τι κάνουμε για να ισχυροποιήσουμε την προστασία όταν υπάρχουν οι δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της;
Στο άρθρο 25, παράγραφος 4, του Ν-4370/2016 καθορίζονται τα ελάχιστα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα κάλυψης στο ύψος του 0,8% των εγγυημένων καταθέσεων.
Στη παράγραφο 6 του ίδιου άρθρου υπάρχει σαφή αναφορά για την δυνατότητα αύξησης του ποσοστού κάλυψης των εγγυημένων καταθέσεων.
Στα τέλη του 2025 το ύψος των εγγυημένων καταθέσεων έφτασε τα 146,9 δις € ενώ τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα κάλυψης τους έφτασαν τα 1,837 δις € με το ποσοστό κάλυψης να καταγράφεται στο 1,25% ποσοστό ιδιαίτερα μικρό συγκρινόμενο μα τα αντίστοιχα των ετών 2017 στο ύψος του 1,45% , 2018 στο 1,43% και 2019 στο 1,40%.
Σε αυτό το περιβάλλον πρέπει να λάβουμε υπόψη τέσσερις παραμέτρους:
α. τελευταία χρονιά που οι τράπεζες εισέφεραν στο ταμείο για την αύξηση των διαθεσίμων του ήταν το 2015 με ποσό 21 χιλ. €!!!
β. η αύξηση των κερδών των πιστωτικών ιδρυμάτων κατά το μεγαλύτερο τμήμα τους οφείλεται στην χρησιμοποίηση των καταθέσεων εν’ είδη δανείων.
γ. όσο θα αυξάνεται η πιστωτική επέκταση μέσω δανείων θα αυξάνονται και οι καταθέσεις ενώ θα μειώνεται το ποσοστό κάλυψης των εγγυημένων.
δ. η χώρα μας έχει συντελεστή φορολογίας μερισμάτων 5% όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 20,53%, ενώ μικρότερο συντελεστή από την χώρα μας και επί 37 χωρών έχουν μόνο η Εσθονία, Λετονία , Μάλτα που δεν φορολογούν τα μερίσματα.
Το εντυπωσιακό αλλά και εξίσου εγκληματικό είναι ότι περισσότερο από μια δεκαετία οι τράπεζες δεν έχουν συνεισφέρει ότι ένα ευρώ στην αύξηση των διαθέσιμων μέσων κάλυψης των καταθέσεων ενώ έχουν μοιράσει σε μερίσματα περίπου 5,5 δις €.
Η παντελής απουσία σεβασμού των χρημάτων των απλών πολιτών είναι εμφανέστατη με την κυβέρνηση όμως να κωφεύει σε προτάσεις αύξησης των αποθεματικών, ίσως διότι δεν θέλει να ‘στενοχωρήσει’ τα ξένα αφεντικά των εγχώριων συστημικών τραπεζών.
Κοιτώντας στην ιστοσελίδα του ελληνικού κοινοβουλίου διαπιστώνει κάποιος ότι ήδη από της 17 Ιουνίου 2025 , δηλαδή εδώ και πάνω από ένα χρόνο υπάρχει πρόταση της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ προς αυτήν την κατεύθυνση η οποία όμως έχει όπως φαίνεται παραπεμφθεί στις καλένδες.
Στην ουσία προτείνεται μια προσθήκη στο Ν-4370/2016 και στο άρθρο 25, για αύξηση των αποθεματικών κάλυψης των εγγυημένων καταθέσεων με ετήσια καταβολή ύψους 0,5% επί του ακαθάριστου ύψους των καταβαλλόμενων μερισμάτων, με ανώτερο σταδιακά διαμορφωμένο ύψος διαθεσίμων ποσοστού 2,0% επί του συνόλου των εγγυημένων καταθέσεων.
Δηλαδή με βάση τα μεγέθη του 2025 επί μερισμάτων 2,5 δις € η ετήσια αύξηση των αποθεματικών θα ήταν της τάξεως των 12,5 εκατ € .
Ποσό αμελητέο για τις τράπεζες πλην ουσιαστικό για την ασφάλεια των καταθέσεων.
Και όμως αυτή η πρόταση παραμένει στο συρτάρι επί ένα χρόνο και ειδικά όταν στην έκθεση του Γενικού λογιστηρίου του κράτους αναφέρεται ρητά ότι δεν προκαλούνται δημοσιονομικές επιπτώσεις.
Δηλαδή οι αρμόδιες υπηρεσίες λένε στην κυβέρνηση ότι από την συγκεκριμένη πρόταση το ελληνικό δημόσιο δεν θα χάσει ούτε ένα ευρώ.
Και όμως ακόμη και σε αυτή την περίπτωση η κυβέρνηση προτάσσει τα συμφέροντα των funds αντί της ενίσχυσης του αισθήματος ασφάλειας των καταθετών.
Το εξίσου λυπηρό είναι ότι τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έχουν υιοθετήσει την πρόταση κάτι που δείχνει ότι οι περισσότερες αντιπολιτευτικές τους δράσεις έχουν ως υπόβαθρο τον λαϊκισμό και τις ευκαιριακές λεκτικές κορώνες.
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
e-mail: salekkas@gmail.com
