.
Εάν ισχύει ο περιορισμός δαπανών, τότε τι είδους ευρωπαϊκή πολιτική είναι αυτή που στραγγαλίζει τη χώρα, όταν έχει υπερπλεονάσματα; Εάν δεν μπορούμε να αυξήσουμε τις δαπάνες, όπως για το 13ο μισθό των ΔΥ ή για τη 13η σύνταξη, ούτε να μειώσουμε τον ΦΠΑ στο 22% και 11%, όπως είχε υποσχεθεί η ΝΔ το 2019, υποσχόμενη επιπλέον ότι θα επαναδιαπραγματευτεί τα υπερπλεονάσματα του ΣΥΡΙΖΑ, τότε γιατί δεν το δηλώνει ξεκάθαρα η κυβέρνηση; Γιατί δεν λέει δηλαδή ότι, η φορολογική πολιτική μας υπαγορεύεται από τους ξένους, οπότε πως ο εκάστοτε υπουργός είναι απλά διακοσμητικός;
.
Εισήγηση
Εισαγωγικά όσον αφορά τις επιδόσεις της οικονομίας το Α’ Τρίμηνο 2026, είχαμε αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,0% σε σχέση με 2,5% το πρώτο τρίμηνο του 2025 – η οποία στηρίχθηκε αυτή τη φορά στη δημόσια κατανάλωση με 1,6% και στις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, με αύξηση 12,1%.
Αν και μηδενικές βέβαια μετά την εξέλιξη των αποθεμάτων – στα οποία φαίνεται πια να δίνεται η πρέπουσα σημασία και να μην χρησιμοποιούνται για την ωραιοποίηση των στατιστικών στοιχείων.
Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε τη σημαντική συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης και στα δύο – στη δημόσια κατανάλωση επειδή καλύπτει δαπάνες, αλλά και στο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου, ενώ την υπολογίζουμε στο 1/3 της οικονομικής ανάπτυξης του 2021/2025. Είναι σωστός ο υπολογισμός μας;
Όσον αφορά την ιδιωτική κατανάλωση, έχουμε πλέον μια κοινωνία δυο ταχυτήτων – όπου την ίδια στιγμή που υπάρχει υπερφορολόγηση για τα εγχώρια ΑΦΜ που σχετίζονται με εργασία ή συντάξεις και όχι με μερίσματα ή ακίνητα, ενώ πλήττονται από την ακρίβεια, το στεγαστικό κόστος και την αρνητική αποταμίευση, αυξάνονται οι εκατομμυριούχοι στην Ελλάδα στους 82.000 κατά την UBS. Πώς το εξηγείτε;
Δεν αναφέρεται πάντως πουθενά ότι, οι φόροι κατανάλωσης στην Ελλάδα, όπως ο ΦΠΑ ή ο ΕΦΚ, αντιστοιχούν στο 37,8% των συνολικών, έναντι 26,8% του μέσου της ΕΕ – ενώ φυσικά επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα.
Από την άλλη πλευρά, έχουμε μείωση της ανεργίας χωρίς αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και αύξηση της απασχόλησης των συνταξιούχων – δηλαδή περισσότερη δουλειά, αντί περισσότερη υπεραξία.
Την ίδια στιγμή η ανεργία των νέων 15 έως 29 ετών, αυξήθηκε ελαφρά στο 19,1% – ενώ το δημογραφικό επιδεινώνεται, οι πτυχιούχοι μας φεύγουν επειδή δεν μπορούν να επιβιώσουν με τους μισθούς στην Ελλάδα και η διαφθορά τους απογοητεύει.
Φυσικά το μεγάλο αγκάθι της οικονομίας μας, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, αυξάνεται – έχοντας εκτοξευθεί στο πρώτο τετράμηνο του 2026 στα -8,34 δις.
Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι, αφενός μεν αυξήθηκε ακόμη μία φορά το ακαθάριστο εξωτερικό μας χρέος που έχει ήδη φτάσει στα 597,7 δις, αφετέρου δεν μπορούν να αυξηθούν οι μισθοί – πόσο μάλλον όταν ο πολύ υψηλότερος πληθωρισμός από την Ευρωζώνη, διαβρώνει ακόμη περισσότερο την ανταγωνιστικότητα μας.
Εάν δεν επιλυθεί αυτό το πρόβλημα, η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει ξανά – ενώ προφανώς η υπερφορολόγηση δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα του δημοσίου χρέους, αφού έχει ημερομηνία λήξης, όταν εξαντληθεί η φοροδοτική ικανότητα των Ελλήνων.
Με βάση τώρα τα στοιχεία τετραμήνου του 2026, αναφέρετε στον Πίνακα 3 Ενοποιημένο Πρωτογενές Πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης 4,29 δις ή 1,7% του ΑΕΠ, με όρους ESA – ενώ με προσαρμογές, το Ενοποιημένο Πρωτογενές Αποτέλεσμα Γενικής Κυβέρνησης παρουσιάζει πλεόνασμα 5,896 δις ή 2,3% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά 962 εκ. σε σύγκριση με το αντίστοιχο τετράμηνο του 2025. Το πρωτογενές αποτέλεσμα δε της Γενικής Κυβέρνησης, ήταν 12,1 δις ή 4,9% του ΑΕΠ.
Δεν ξέρουμε από που προέρχονται αυτά τα στοιχεία, αφού δεν τα βρήκαμε στο Δελτίο Εκτέλεσης Κρατικού Προϋπολογισμού, ούτε στην ΕΛΣΤΑΤ που παρέχει στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης αλλά ετήσια, ούτε στο Δελτίο Μηνιαίων Στοιχείων Γενικής Κυβέρνησης. Θερμή παράκληση λοιπόν να έχουμε την πρωτογενή πηγή αυτών των στοιχείων – κάτι που σας έχουμε ζητήσει και στο παρελθόν.
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει πάλι υπεραπόδοση που οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στον ΦΠΑ, κατά 1,1 δις – ενώ οι άλλοι φόροι έχουν μείωση ή μικρές μεταβολές.
Η αύξηση των δαπανών του Κρατικού προϋπολογισμού ήταν 2,079 δις στο τετράμηνο, σε σύγκριση με το 2025 – κυρίως λόγω αύξησης των Πρωτογενών δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού κατά 1,841 δις και μετά από την αύξηση των δαπανών του ΠΔΕ και Ταμείου Ανάκαμψης κατά 327 εκ.
Αυτά τα 1,84 δις αύξησης περιλαμβάνονται στο ρυθμό αύξησης που επιτρέπει το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, όπου με βάση το σχετικό έγγραφο πρέπει να είναι 3,6% το 2026 από 3,7% το 2025; Σε κάθε περίπτωση πάντως, δεν μπορεί η αύξηση να είναι κάτω από τον πληθωρισμό.
Εμείς προσπαθήσαμε διάφορους συνδυασμούς δαπανών, όσον αφορά τον Κρατικό Προϋπολογισμό ή τα στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης για το διάστημα Ιανουαρίου-Απριλίου 2026 και 2025, χωρίς να μπορέσουμε να επαληθεύσουμε τη ζητούμενη αύξηση 3,6%. Δεν μπορούν να μας δοθούν αναλυτικά στοιχεία των λογαριασμών που χρησιμοποιούνται;
Επίσης, έχουμε ζητήσει να μας δοθούν αναλυτικά οι δαπάνες, στις οποίες επιτρέπεται η αύξηση του 3,6% ή 3,7% με βάση το ΠΔΠ – χωρίς αποτέλεσμα.
Ειδικότερα, στην ερώτησή μας σχετικά με το δημοσιονομικό χώρο που θα καταθέσουμε στα πρακτικά μαζί με τις απαντήσεις, όπου αναφέρουμε ότι σταθερά σχηματίζονται υπερπλεονάσματα με υπεραποδόσεις φόρων και υποαποδόσεις δαπανών που καταλήγουν σε προπληρωμές χρεών, ενώ δανειζόμαστε με υψηλότερα επιτόκια, το Υπουργείο μας απάντησε μεταξύ άλλων τα εξής:
(α) Η αύξηση των φόρων είναι αποτέλεσμα πάταξης της φοροδιαφυγής και όχι της ακρίβειας – θεωρώντας μας προφανώς καθυστερημένους. Εάν δεχθούμε όμως πως ήταν σωστό, θα αντιπροσώπευε ένα μεγάλο μέρος της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, λόγω λογιστικής καταγραφής της παραοικονομίας. Ισχύει; Εάν ισχύει, πόσο είναι το ποσόν αυτό; Το έχετε μετρήσει; Τι προσθέτει δηλαδή η μείωση της φοροδιαφυγής στο ΑΕΠ;
(β) Το υπουργείο είπε ότι, οι μειώσεις φόρων ισοδυναμούν με αύξηση δαπανών και το αντίστροφο. Τι συμβαίνει όμως, εάν έχουμε μείωση πχ του συντελεστή ΦΠΑ και, λόγω του πληθωρισμού, δεν υπάρχει μείωση φόρων τελικά; Θα θεωρηθεί αύξηση δαπανών;
(γ) Μα είπε επίσης ότι, «Υιοθετήθηκαν μέτρα ενίσχυσης 3,3 δις το 2025 και το 2026». Πόσα από αυτά αποτελούν την αύξηση των γενικών δαπανών κατά 1,8 δις το 2026;
Σε κάθε περίπτωση, εάν ισχύει αυτός ο περιορισμός δαπανών, τότε τι είδους ευρωπαϊκή πολιτική είναι αυτή που στραγγαλίζει τη χώρα, όταν έχει υπερπλεονάσματα;
Εάν δεν μπορούμε να αυξήσουμε τις δαπάνες, όπως για το 13ο μισθό των ΔΥ ή για τη 13η σύνταξη, ούτε να μειώσουμε τον ΦΠΑ στο 22% και 11%, όπως είχε υποσχεθεί η ΝΔ το 2019, υποσχόμενη επιπλέον ότι θα επαναδιαπραγματευτεί τα υπερπλεονάσματα του ΣΥΡΙΖΑ, τότε γιατί δεν το δηλώνει ξεκάθαρα η κυβέρνηση;
Γιατί δεν λέει δηλαδή ότι, η φορολογική πολιτική μας υπαγορεύεται από τους ξένους, οπότε πως ο εκάστοτε υπουργός είναι απλά διακοσμητικός;
Τι συμβαίνει τελικά; Ποιοι είναι οι κανόνες για τις δαπάνες; Για εμάς υπάρχει αδιαφάνεια, σχετικά με το πώς καθορίζονται τα όρια. Είναι τόσο δύσκολο να μας δοθούν αναλυτικά οι δαπάνες, πόσο μάλλον όταν ψηφίστηκε πρόσφατα ότι, ο Υπουργός Οικονομικών μπορεί να αυξάνει τα ανώτατα όριά τους; Μπορεί τελικά ή απαγορεύεται από την ΕΕ;
Συνεχίζοντας με το ιδιωτικό χρέος, η κατάσταση είναι εκρηκτική – αφού ο ιδιωτικός τομέας τροφοδοτεί τόσο τα πλεονάσματα του κράτους, όσο και τα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, με βάση την τομεακή ανάλυση των χρηματοοικονομικών ισοζυγίων (πηγή).
Επιπλέον, το κράτος δανείζεται όλα τα αποθεματικά των φορέων του δημοσίου με repos, πρόσφατα άνω των 65 δις, θέτοντας τους σε μεγάλο κίνδυνο – διατηρώντας έτσι τεχνητά χαμηλά το δείκτη χρέος/ΑΕΠ. Τι επιτόκιο πληρώνει αλήθεια σε αυτά τα repos; Μπορείτε να μας το πείτε;
Σχετικά με το στεγαστικό, είναι πολύ χρήσιμη η μελέτη σας – ενώ απόλυτα σωστές οι προτάσεις σας που ελπίζουμε να εφαρμοσθούν γρήγορα, σημειώνοντας πως εμείς έχουμε επιπλέον αρκετές άλλες.
Συμφωνούμε πάντως ότι, το πρόβλημα δεν είναι ποσότητας κατοικιών, αλλά αξιοποίησης των υφιστάμενων που, για κάποιο λόγο, έχουν βρεθεί εκτός στεγαστικής αγοράς – οπότε πρέπει να υπάρξουν παρεμβάσεις στην προσφορά άμεσα, καθώς επίσης να προωθηθεί η αποκέντρωση, αφού η επαρχία ερημώνει.
Τέλος, παρατηρείται από τον πίνακα που παραθέσατε ότι, συνεχίζεται η μείωση του οικογενειακού επιδόματος. Τι ακριβώς συμβαίνει; Εάν οφείλεται στο δημογραφικό, τότε θα πρέπει να αυξηθεί αυτό το επίδομα, έτσι ώστε να απορροφήσει και την ακρίβεια.
Κλείνοντας, η βασικότερη ερώτηση μας είναι η διευκρίνηση του δημοσιονομικού χώρου – δηλαδή το περιθώριο αύξησης δαπανών και μείωσης φόρων, του πρωτογενούς πλεονάσματος και του ρυθμού μείωσης του χρέους/ΑΕΠ, όπου υπεραποδίδουμε εις βάρος της οικονομίας μας.
Εάν αυτά τα όρια τα θέτει η ΕΕ, τότε δεν υπάρχει λόγος υπεραπόδοσης – το αντίθετο μάλιστα. Συμφωνείτε;
