Περαιτέρω στις Η.Π.Α., για εκείνο το χρονικό διάστημα που το δολάριο θα συνεχίζει να είναι το βασικότερο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, το εμπορικό έλλειμμα της υπερδύναμης θα επιδεινώνεται – ακόμη και αν αυτό δεν έχει άμεση σχέση με το εμπόριο της ίδιας της χώρας. Θα επιδεινώνεται δε και το δημόσιο χρέος, το οποίο είναι ήδη δυσθεώρητο (γράφημα) – αφού τα ελλείμματα του προϋπολογισμού εκβάλλουν νομοτελειακά στα χρέη.
.
ΗΠΑ – η εξέλιξη του χρέους της χώρας, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ (περίοδος 1940-2012). Το γράφημα χωρίζεται σε 3 βασικά μέρη,
(α) την εξέλιξη του χρέους ως ποσοστό επί του ΑΕΠ (η παχιά γραμμή), όπου ο μπλε χρωματισμός αντιπροσωπεύει την ανάληψη της εξουσίας εκ μέρους της δημοκρατικής παράταξης (κόκκινο, εκ μέρους των Ρεπουμπλικανών) και οι γκρίζες ζώνες τις περιόδους ύφεσης,
(β) την εξέλιξη στον προϋπολογισμό της χώρας (με τη σχετική αντιστοιχία των προέδρων),
(γ) τη σύγκριση του χρέους των ΗΠΑ και άλλων χωρών.
(*Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)
.
Για να γίνει κατανοητό το συγκεκριμένο θέμα, ας υποθέσουμε πως η Νότια Κορέα έχει πλεονάσματα στο εμπορικό της ισοζύγιο με τη Βραζιλία.
«Αποθηκεύοντας» τώρα τα πλεονάσματα της με τη Βραζιλία σε ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, η Νότια Κορέα συμβάλλει στην ανατίμηση της αξίας του δολαρίου, έναντι των ανταγωνιστικών νομισμάτων του – με αποτέλεσμα να μειώνονται οι αμερικανικές εξαγωγές, να αυξάνονται οι εισαγωγές, οπότε να δημιουργούνται ελλείμματα στο εμπορικό ισοζύγιο της υπερδύναμης. Όλα αυτά, παρά το ότι οι πραγματικές συναλλαγές δεν είχαν καμία σχέση με τις Η.Π.Α. – αφορώντας μόνο τη Νότια Κορέα και τη Βραζιλία.
.
Οι προτάσεις της μελέτης
Ένα από τα επακόλουθα της παραπάνω διαδικασίας για τις Η.Π.Α. (η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως παράδειγμα για αυτά που συμβαίνουν εντός της Ευρωζώνης, όπου με βάση την κατασκευή της, η Γερμανία απορροφά όλον τον παραγόμενο πλούτο, οδηγώντας τους εταίρους της στη χρεοκοπία), είναι η «χλιαρή» ανάκαμψη της αγοράς εργασίας – μετά από τη Μεγάλη Ύφεση του 2008.
Η μελέτη υποστηρίζει στη συνέχεια ότι, η σωστή μέτρηση για την εκτίμηση του κόστους σε αμερικανικές θέσεις εργασίας, είναι η αξία των πωλήσεων «αποθεματικών δολαρίων», σε ξένους αγοραστές. Με βάση τη συγκριμένη μέτρηση, το κόστος σε θέσεις εργασίας ανήλθε στα 5.000.000 το 2008 – ενώ η τάση είναι να δημιουργούνται υψηλόμισθες βιομηχανικές θέσεις, οι οποίες είναι πολύ πιο ευάλωτες στις διακυμάνσεις των εξαγωγών.
“Η «εκθρόνιση του βασιλιά δολαρίου» είναι πολύ πιο εύκολη, από όσο νομίζουν οι άνθρωποι“, ισχυρίζεται η μελέτη. Για παράδειγμα, οι Η.Π.Α. θα μπορούσαν να επιβάλλουν μέτρα, με τα οποία θα εμπόδιζαν τις άλλες χώρες να συγκεντρώνουν μεγάλες ποσότητες δολαρίων – οπότε να πάψει η εξαγωγή θέσεων εργασίας σε άλλες χώρες, εις βάρος των αμερικανών.
Το σημαντικότερο, πλέον πρόσφατο παράδειγμα, όσον αφορά την «κακοποίηση» του δολαρίου, είναι η Ιαπωνία – η οποία επενέβη στην ισοτιμία του γεν, με στόχο τη μείωση της αξίας του, όταν οι κεντρικές τράπεζες στην Ασία, καθώς επίσης στη Λατινική Αμερική, άρχιζαν να αγοράζουν ιαπωνικό χρέος.
Φυσικά, εάν η ζήτηση για δολάρια μειωθεί, τα επιτόκια δανεισμού των Η.Π.Α., τα χρήματα δηλαδή, τα οποία πληρώνει ουσιαστικά η υπερδύναμη, για να διατηρήσουν οι δανειστές της το χρέος της, πιθανότατα θα αυξηθούν – ειδικά εάν οι ισχυρότερες τότε εσωτερικές βιομηχανίες της αυξήσουν τις επενδύσεις τους, οπότε τη ζήτηση δανειακών κεφαλαίων. Εν τούτοις, δεν υπάρχει καμία εμπειρική, αρνητική σχέση, μεταξύ των επιτοκίων δανεισμού και των εμπορικών ελλειμμάτων.
Σε μακροπρόθεσμο διάστημα δε, η μελέτη αναφέρει ότι, “Κράτη με ισορροπημένο εμπορικό ισοζύγιο ή με εμπορικά πλεονάσματα, απολαμβάνουν συνήθως χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού, συγκρινόμενα με κράτη, τα οποία έχουν υψηλά εμπορικά ελλείμματα – τα οποία εμποδίζουν την ανάπτυξη, ενώ αυξάνουν το χρέος” – γεγονός που αποδεικνύεται σήμερα από τη Γερμανία, η οποία δανείζεται με αρνητικά επιτόκια!
Όσον αφορά τους φόβους, σχετικά με το ότι οι υψηλότερες τότε τιμές των εισαγόμενων εμπορευμάτων θα προκαλέσουν πληθωρισμό, εάν συνειδητοποιήσει κανείς πόσα χρήματα πληρώνουν οι Η.Π.Α. για να διατηρήσουν «τεχνητά» χαμηλές τις τιμές (δίδυμα ελλείμματα, αποδυνάμωση του παραγωγικού ιστού, στασιμότητα των μισθών, φούσκες κλπ.), τότε θα κατανοήσει πως είναι προτιμότερος ο πληθωρισμός.
Εάν λοιπόν ένα περισσότερο ισορροπημένο εμπορικό ισοζύγιο αυξήσει τις τιμές των εμπορευμάτων, προκαλώντας πληθωρισμό της τάξης του 2-3%, έναντι του σημερινού 1-2%, αξίζει τον κόπο και δεν θα πρέπει να ανησυχήσει κανείς.
Αυτό άλλωστε είναι το τίμημα που πρέπει να πληρωθεί για τη δημιουργία περισσότερων, καθώς επίσης καλύτερα αμειβομένων θέσεων εργασίας, για μία σταθερότερη ανάκαμψη της οικονομίας, καθώς επίσης για την αναβίωση του παραγωγικού ιστού των Η.Π.Α.
Σε κάθε περίπτωση, καταλήγει η μελέτη, οι Η.Π.Α. δεν μπορούν πια να αντέξουν οικονομικά το προνόμιο της διατήρησης ενός παγκοσμίου αποθεματικού νομίσματος – οπότε πρέπει να το εγκαταλείψουν, πριν είναι ακόμη πολύ αργά.
