ΤΟ ESM, ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΚΑΙ Η ΙΣΛΑΝΔΙΑ – The Analyst

ΤΟ ESM, ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΚΑΙ Η ΙΣΛΑΝΔΙΑ

Email this page.
Αργά αλλά σταθερά σχηματίζεται η τέλεια καταιγίδα στον πλανήτη – ενώ η διάσωση των πολιτών και όχι των τραπεζών, αφενός μεν θα οδηγούσε στην έξοδο από τη χρηματοπιστωτική κρίση, αφετέρου είναι απολύτως συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο
.
Από οικονομικής πλευράς προς το τέλος ενός οικονομικού κύκλου, το οποίο διανύουμε πιθανότατα σήμερα, οι επενδυτές οδηγούνται σε ένα άκρως κερδοσκοπικό «σύστημα χιονοστιβάδας» – όπου πλέον με τα νέα δάνεια δεν εξοφλούνται μόνο οι δόσεις, αλλά και οι τόκοι. Ανακυκλώνονται λοιπόν τα χρέη, αυξανόμενα συνεχώς από τους τόκους, ενώ η αντίστροφη μέτρηση αρχίζει, όταν τα περιουσιακά στοιχεία, στα οποία επιθυμεί κανείς να επενδύσει, αποτελούν ένα πολύ μεγάλο ρίσκο, για ένα πολύ μικρό κέρδος – με αποτέλεσμα να μεταναστεύουν σταδιακά τα κεφάλαια σε πιο ασφαλείς περιοχές, αφήνοντας πίσω τους το απόλυτο χάος.

Περαιτέρω, από πολιτικής πλευράς, τα έθνη αποτυγχάνουν όταν οι Θεσμοί παύουν να λειτουργούν, επειδή εξυπηρετούν αποκλειστικά και μόνο αυτούς που διαθέτουν πολιτική δύναμη – οπότε χρησιμοποιούνται για την προστασία των υφισταμένων προνομίων της ελίτ, με προφανές αποτέλεσμα να εμποδίζονται οι επενδύσεις, η δημιουργικότητα, οι νεωτερισμοί και η εργασία. Δυστυχώς, κάτι τέτοιο συμβαίνει σήμερα σε πολλές περιοχές του πλανήτη – κυρίως δε στις Η.Π.Α., στην Ιαπωνία και στην Ευρώπη.

Από κοινωνικής πλευράς τώρα, η ανεργία στη Δύση, η υπερβολική φορολόγηση, η χρεοκοπία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η εξαθλίωση μεγάλου μέρους του πληθυσμού, καθώς επίσης η νόμιμη ή μη μετανάστευση από τις φτωχότερες στις πλουσιότερες χώρες (η οποία δημιουργεί, μεταξύ άλλων, ένα εξαιρετικά εύφλεκτο «πολυπολιτισμικό μόρφωμα»), οξύνουν τον «εθνικισμό», ενώ οδηγούν σε επικίνδυνες, εκρηκτικές καταστάσεις – οι οποίες δεν θα αργήσουν πολύ να «εκτονωθούν».

Τέλος, από γεωπολιτικής πλευράς, τα σταθερότερα συστήματα είναι είτε μονοπολικά, είτε διπολικά – σε καμία περίπτωση «πολυπολικά», επειδή ζούμε σε έναν κόσμο ατελών ανθρώπων (το ίδιο ισχύει και στην πολιτική, όπου ο μονοκομματισμός της Κίνας και της Ρωσίας ή ο δικομματισμός των Η.Π.Α., υπερισχύουν δυστυχώς της πολυκομματικής, δημοκρατικής Ευρώπης).

Το παράδειγμα του μεσοπολέμου, όπου δεν υπήρχαν μία ή, έστω, δύο ηγετικές δυνάμεις στον πλανήτη, αλλά τουλάχιστον πέντε (Η.Π.Α., Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Σοβιετική Ένωση), με αποτέλεσμα να βιώσουμε συναλλαγματικούς πολέμους, προστατευτισμό, έντονη αστάθεια και έναν καταστροφικό παγκόσμιο πόλεμο, επιβεβαιώνει τον παραπάνω κανόνα.

Αν και κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών λοιπόν το σύστημα ήταν σταθερό, σχετικά διπολικό, όπου οι πανίσχυρες Η.Π.Α. μοιράζονταν εν μέρει την ηγεσία του πλανήτη με μία περιχαρακωμένη «κομμουνιστική περιοχή», σήμερα είναι ξανά πολυπολικό – με τις Η.Π.Α. σε πορεία παρακμής, με τηΓερμανία επίδοξο ηγεμόνα της Ευρώπης και με την Κίνα να εξελίσσεται διαρκώς (δευτερευόντως δε με τη Ρωσία). Επομένως, η γεωπολιτική αστάθεια είναι δεδομένη – γεγονός που σημαίνει ότι, έχει αρχίσει και εδώ η αντίστροφη μέτρηση.

Ολοκληρώνοντας φαίνεται πως, αργά αλλά σταθερά σχηματίζεται, παίρνει σάρκα και οστά καλύτερα η τέλεια καταιγίδα στον πλανήτη – η οποία πιθανότατα θα ξεσπάσει, όταν και εάν «συντονισθούν» μεταξύ τους οι οικονομικές, οι πολιτικές, οι κοινωνικές, καθώς επίσης οι γεωπολιτικές παγκόσμιες «αναταράξεις» (κάτι που ευχόμαστε φυσικά να μην συμβεί ποτέ).

 

Ανάλυση

Είναι γνωστό ότι, ο ευρωπαϊκός μηχανισμός χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (ESM) δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τα κράτη της Ευρωζώνης – κυρίως όσον αφορά την αδυναμία τους να δανεισθούν από τις αγορές.

Επίσης όλοι γνωρίζουμε πως, αφενός μεν το πρόβλημα του δημοσίου χρέους αρκετών χωρών της Ευρωζώνης (Ιρλανδία, Ισπανία, Κύπρος) προήλθε από τη διάσωση των χρεοκοπημένων τραπεζών, αφετέρου ότι, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει πολύ μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες, σε σχέση με τα κράτη (άρθρο μας «Τραπεζική βόμβα μεγατόνων»).

Όπως ανέφεραν τώρα κάποια γερμανικά ΜΜΕ (die Welt), επιχειρείται κρυφά, στο παρασκήνιο δηλαδή, η μετατροπή του ESM σε ένα «κοινό ταμείο» διάσωσης του τραπεζικού συστήματος, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Το γεγονός αυτό θα σήμαινε ουσιαστικά ότι προγραμματίζεται, ερήμην των πολιτών, η περαιτέρω «κοινωνικοποίηση» των τραπεζικών χρεών – δηλαδή, η ανάληψη της ευθύνης αποπληρωμής όλων των ζημιών των τραπεζών, από τους ευρωπαίους φορολογουμένους. Προφανώς δε αναζητείται από τους πολιτικούς ηγέτες, πολλοί εκ των οποίων υπηρετούν πιστά τις τράπεζες, ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να δρομολογηθεί η μεταφορά των χρεών από τις τράπεζες στους πολίτες – χωρίς φυσικά να αντιδράσουν οι λαοί της Ευρώπης.

Το ESM όμως είναι πολύ μικρό για κάτι τέτοιο – πόσο μάλλον όταν πολλές χώρες της Ευρωζώνης «πιέζουν» να μεταφερθούν σε αυτό ακόμη και εκείνες οι ζημίες των τραπεζών, οι οποίες έχουν ήδη επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς τους. Ειδικότερα, οι δυνατότητες του ESM είναι της τάξης των 500 δις €, όταν μόνο οι παλαιότερες ανάγκες των τραπεζών υπολογίζονται στα 300 δις € (Πίνακας Ι) – ενώ η κάλυψη των συγκεκριμένων ζημιών απαιτεί κεφάλαια ύψους 900 δις €.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Κρατική βοήθεια για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της Ευρωζώνης,  από το 2008 έως την 01.02.2013.

Χώρα

Ποσόν (σε δις €)

Γερμανία

63,2

Ιρλανδία

62,8

Ισπανία

56,4

Ελλάδα

24,3

Ολλανδία

22,6

Γαλλία

22,5

Βέλγιο

20,4

Ιταλία

8,0

Αυστρία

7,9

Πορτογαλία

7,8

Λουξεμβούργο

2,6

Σλοβενία

0,3

Σύνολο

298,8

Πηγή: Die Welt

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Η αιτία, λόγω της οποίας απαιτούνται 900 δις € για την κάλυψη των 300 δις € είναι το ότι, η χρηματοπιστωτική βοήθεια για τις τράπεζες απαιτεί πολύ περισσότερα κεφάλαια, σε σχέση με τα κράτη – επειδή οι αγορές θεωρούν πως οι τράπεζες αποτελούν ένα σημαντικά μεγαλύτερο ρίσκο, όσον αφορά το δανεισμό τους. Το ESM λοιπόν, εάν θα δανειζόταν χρήματα από τις αγορές για να χρηματοδοτήσει τις τράπεζες, θα ήταν υποχρεωμένο να προσφέρει πολύ μεγαλύτερες εγγυήσεις – αφού θα ήθελε να διατηρήσει την αξιολόγηση του (ΑΑΑ), με βάση την οποία τα επιτόκια παραμένουν χαμηλά.

Σύμφωνα τώρα με τους εσωτερικούς υπολογισμούς του ταμείου, η παροχή βοηθείας ενός ευρώ στις τράπεζες, αντιστοιχεί με τρία ευρώ στα κράτη – απαιτεί δηλαδή τα τριπλά εγγυητικά κεφάλαια. Επομένως, εάν το ESM αναλάμβανε την ανακεφαλαιοποίηση όλων των παραπάνω τραπεζών, θα χρειαζόταν 900 δις € – ενώ, από την άλλη πλευρά, τα 500 δις € που διαθέτει θα ήταν μόλις 170 δις € (3:1), εάν χρησιμοποιούνταν για τη διάσωση των τραπεζών και όχι για τα κράτη.

Εάν τώρα σημειώσει κανείς ότι, οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών είναι κατά πολύ μεγαλύτερες, από αυτές που έχουν καταγραφεί στον Πίνακα Ι (για παράδειγμα, η Κύπρος θα χρειασθεί περί τα 10 δις €, η Αυστρία δήλωσε ήδη πως απαιτούνται 20 δις €, οι τράπεζες στην Ελλάδα θα ζητήσουν περί τα 50 δις €, οι γερμανικές τράπεζες εμφανίζουν συνεχώς μεγαλύτερες ζημίες κοκ.), τότε τα κεφάλαια του ESM θα έπρεπε μάλλον να τετραπλασιαστούν, στα 2 τρις €.

Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×