Οι τιτλοποιήσεις δανείων ως πρακτική προεξόφλησης χρηματοοικονομικών ροών δεν είναι κάτι το καινούργιο, όμως κατά βάση εμφανίζεται κυρίως όταν η απληστία θέλει να δημιουργήσει προπέτασμα καπνού και όταν το κόστος των πρωτογενών πρακτικών, των ανοιγμάτων δηλαδή, χρονικά πρέπει να μετατοπιστεί ώστε οι μέτοχοι να απαλλαχτούν προσωρινά από την ανάληψη κόστους το οποίο δεν είναι άλλο από την αύξηση κεφαλαίου και την εξ αυτής υποχρέωση καταβολής μετρητών εάν θέλουν να διατηρήσουν τα επίπεδα των ποσοστών που κατέχουν στο μετοχικό κεφάλαιο του πιστωτικού ιδρύματος
Τα ανοίγματα (δάνεια και τοποθετήσεις) των πιστωτικών ιδρυμάτων χωρίζονται σε κατηγορίες και στην βάση της κατηγοριοποίησης τους υπάρχουν συγκεκριμένοι συντελεστές οι οποίοι προδιαγράφουν και το ύψος του κινδύνου των συγκεκριμένων ανοιγμάτων.
Δάνεια για παράδειγμα προς κυβερνήσεις ή διεθνείς οργανισμούς ή τοποθετήσεις στις κεντρικές τράπεζες έχουν μηδενικό κίνδυνο και άρα ο συντελεστής στάθμισης τους είναι μηδενικός.
Δάνεια προς εταιρείες του δημοσίου τομέα έχουν μικρό κίνδυνο και άρα ο συντελεστής στάθμισης τους είναι μεταξύ 10-20%.
Δάνεια λιανικής έχουν μεγάλο κίνδυνο οπότε και ο αντίστοιχος συντελεστής τους ανέρχεται στο 75% ενώ δάνεια σε αθέτηση έχουν συντελεστή 120%.
Οι τοποθετήσεις σε μετοχές ενέχουν υψηλοτάτους κινδύνους οπότε και οι συντελεστές στάθμισης κυμαίνονται μεταξύ 150-250%.
Στην βάση των ανωτέρω ένα επιχειρηματικό δάνειο σε αθέτηση ύψους 1500€ πολλαπλασιαζόμενο με τον αντίστοιχο συντελεστή 120% μας δίνει ένα ποσό της τάξεως των 1800€.
Αντίστοιχα δάνειο προς εταιρεία του δημοσίου 1500€ πολλαπλασιαζόμενο με τον αντίστοιχο συντελεστή 10% μας δίνει ένα ποσό της τάξεως των 150€.
Μια τοποθέτηση σε μετοχές 1500€ πολλαπλασιαζόμενη με τον αντίστοιχο συντελεστή 200% μας δίνει ένα ποσό της τάξεως των 3000€.
Όλα αυτά τα επιμέρους ποσά που προκύπτουν από τον πολλαπλασιασμό του κάθε ποσού δανείου ή των τοποθετήσεων επί τον συντελεστή κινδύνου μεταφέρονται και διαμορφώνουν το σταθμισμένο ενεργητικό το οποίο για τοποθετήσεις υψηλού ρίσκου επιβαρύνεται περισσότερο από το ονομαστικό άνοιγμα, για τοποθετήσεις χαμηλού ρίσκου επιβαρύνεται λιγότερο από το ονομαστικό άνοιγμα ενώ για τοποθετήσεις μηδενικού ρίσκου δεν επιβαρύνεται καθόλου.
Όσο μεγαλύτερες οι διαστάσεις κινδύνου τόσο μεγαλύτερο το σταθμισμένο ενεργητικό και άρα τόσο μεγαλύτερα κεφάλαια απαιτούνται για την κάλυψη τους.
Εάν για παράδειγμα το σταθμισμένο ενεργητικό φθάνει τις 20000€ και ο συντελεστής φερεγγυότητας τοποθετείται στο 8% τα απαιτούμενα ίδια κεφάλαια είναι της τάξεως των 1600€.
Εάν τα δάνεια και οι τοποθετήσεις στο ανωτέρω παράδειγμα περιοριστούν σε ρίσκο και το σταθμισμένο ενεργητικό μειωθεί στις 18000€ τότε τα απαιτούμενα ίδια κεφάλαια περιορίζονται και αυτά στο ύψους των 1440€.
Παρατηρούμαι επομένως ότι ο περιορισμός των κινδύνων απελευθερώνει κεφάλαια και αντίθετα η αύξηση του ρίσκου επιζητά νέα κεφάλαια.
Στην βάση αυτή η αναταξινόμηση των ανοιγμάτων που βρίσκονται στο ενεργητικό και ο επαναπροσδιορισμός τους στα πλαίσια της δημιουργικής χρησιμοποίησης των χρηματοοικονομικών εργαλείων μπορούν να δημιουργήσουν νέα δεδομένα σε ότι αφορά το ρίσκο και τον κίνδυνο και φυσικά το ύψος των απαιτούμενων κεφαλαίων.
Όπως είπαμε η επιβάρυνση ενός δανείου σε αθέτηση φθάνει το 120% ενώ του επιχειρηματικού δανείου που εξυπηρετείται κανονικά φθάνει το 100%.
Εάν αυτά τα δάνεια τιτλοποιηθούν και αποτελέσουν το senior τμήμα ενός ομολόγου το οποίο θα διακρατηθεί από το ίδιο το πιστωτικό ίδρυμα τότε αμέσως ο συντελεστής στάθμισης μηδενίζεται ειδικά όταν αυτά τα τμήματα των ομολόγων φέρουν την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου οπότε και η επιβάρυνση του σταθμισμένου ενεργητικού είναι μηδενική.
Δηλαδή ένα τμήμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις και επιβαρύνουν σημαντικά το σταθμισμένο ενεργητικό δεσμεύοντας ίδια κεφάλαια με την τιτλοποίηση τους και της εξ’ αυτής αναταξινόμησης τους μπορούν να συμβάλουν στην σημαντική μείωση του σταθμισμένου ενεργητικού και φυσικά στην ενίσχυση της φερεγγυότητας του πιστωτικού ιδρύματος,
Η πρακτική απλή, η διαδικασία επίσης , όπως απλή είναι και η γενικότερη τεχνοκρατική προσέγγιση της αναταξινόμησης στοιχείων του ενεργητικού και φυσικά της αλλοίωσης του κινδύνου που τα περιβάλει.
Οι τιτλοποιήσεις δανείων ως πρακτική προεξόφλησης χρηματοοικονομικών ροών δεν είναι κάτι το καινούργιο, όμως κατά βάση εμφανίζεται κυρίως όταν η απληστία θέλει να δημιουργήσει προπέτασμα καπνού και όταν το κόστος των πρωτογενών πρακτικών, των ανοιγμάτων δηλαδή, χρονικά πρέπει να μετατοπιστεί ώστε οι μέτοχοι να απαλλαχτούν προσωρινά από την ανάληψη κόστους το οποίο δεν είναι άλλο από την αύξηση κεφαλαίου και την εξ αυτής υποχρέωση καταβολής μετρητών εάν θέλουν να διατηρήσουν τα επίπεδα των ποσοστών που κατέχουν στο μετοχικό κεφάλαιο του πιστωτικού ιδρύματος.
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
e-mail: salekkas@gmail.com
