Σύγκριση Βιομηχανίας Ελλάδας και Τουρκίας – Σελίδα 2 – The Analyst
ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σύγκριση Βιομηχανίας Ελλάδας και Τουρκίας

Κλωστοϋφαντουργία και Ένδυση

Η Τουρκία έχει έναν εκτεταμένο τομέα κλωστοϋφαντουργίας-ένδυσης. Ο κύκλος εργασιών της Τουρκικής νηματουργίας ανέρχεται σε €30 δις από 20.000 επιχειρήσεις και του κλάδου ένδυσης σε € 22 δις  από 52.000 επιχειρήσεις και απασχολεί συνολικά 1 εκατ. άτομα .

Ειδικότερα στο ρούχο η Τουρκία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγού διεθνώς. Οι εξαγωγές της έφτασαν το 2018 στα $26,1 δις!   με το 75% των εξαγωγών να προορίζεται στη ΕΕ! (κυρίως Γερμανία και Ισπανία) ).

Είναι ενδεικτικό του πόσο ανταγωνιστικός είναι ο τομέας που θεωρείται ότι μετά από την σύναψη σύμβασης ελεύθερου εμπορίου με το Μαρόκο, μια χώρα με σημαντική παραγωγή και χαμηλό εργατικό κόστος οι εξαγωγές υφασμάτων της Τουρκίας έφτασαν και το 1 δις $ περίπου, περίπου το μισό των συνολικών εξαγωγών της Τουρκίας και οδήγησαν και σε $1,3 δις εμπορικό πλεόνασμα με το Μαρόκο πλήττοντας την εκεί κλωστοϋφαντουργία κάτι που οδήγησε στην επιβολή δασμών και πάλι.

Ελληνική κλωστοϋφαντουργία

Η άλλοτε κραταιά κλωστοϋφαντουργία της Ελλάδας που απασχολούσε το μεγαλύτερο αριθμό προσωπικού έχει χάσει μεγάλο μέρος του τζίρου τα τελευταία 30 χρόνια λόγω και dumping από εξωτερικό και πολλές ιστορικές εταιρίες κλείσανε ή μικρύναν (όμιλος Λαναρά, Πειραϊκή Πατραϊκή, όμιλος Μουζάκη κλπ).

Ενώ η χώρα παράγει βαμβάκι εξαιρετικής ποιότητα το 90% της παραγωγής εξάγεται χωρίς κατεργασία. Η Ελλάδα εξήγαγε το 2018 214.684 τόνους εκκοκκισμένο βαμβάκι αξίας 338 € εκατ. Το 28% από αυτό το εξάγουμε στην Τουρκία και επανεισάγουμε κάποιο από αυτό κατεργασμένο!  (επίσης η Τουρκία εισάγει σημαντικές ποσότητες βαμβάκι και από τις ΗΠΑ.

Στα χρόνια της κρίσης υπήρξε μεγάλη μείωση στην ένδυση ώστε ο τζίρος έπεσε περίπου στο μισό σε €4,3 δισ. το 2016 (Πηγή). Κάποιες βιοτεχνίες πήγαν σε βαλκανικές χώρες χαμηλότερου κόστους και φορολογίας. Πάντως τελευταία παρουσιάζει μια αύξηση και οι εξαγωγές ενδυμάτων ανήλθαν σε €918 εκατ., το 2019 σημειώνοντας ρεκόρ 12ετίας ενώ οι εξαγωγές της κλωστοϋφαντουργίας διαμορφώθηκαν σε €421 εκατ.

Θα πρέπει να αναπτυχθεί όλη η αλυσίδα παραγωγής του βαμβακιού-νηματουργία-ένδυση για να μένει η προστιθέμενη αξία στην χώρα αλλά και η απασχόληση. Το ρούχο και το ύφασμα εξάλλου αποτελεί εξάλλου και τομέα πολιτιστικής δημιουργίας.  Αυτό σε συνδυασμό με τις δράσεις αύξησης της εγχώριας προστιθέμενης αξίας στην γεωργία.

Κλάδος Τροφίμων-Γεωργίας

Η Τουρκία είναι ο 7ος μεγαλύτερος παραγωγός γεωργικών προϊόντων στον κόσμο, σύμφωνα με τον OHE.  Η αγροτική παραγωγή αποτελεί επίσης τον μεγαλύτερο εργοδότη της απασχολώντας το 18.38% του εργατικού δυναμικού, περίπου 4,7 εκατομμύρια άτομα.  Η αξία της εγχώριας αγοράς ανέρχεται στα $140 δις. από τα οποία η αξία της μεταποίησης τροφίμων ανέρχεται σε $42 δις περίπου.  Οι εξαγωγές τροφίμων της Τουρκίας το 2018 ανήλθαν σε  $22,65 δις

Η Τουρκία έχει αυτάρκεια στην παραγωγή τροφίμων από το 1980 αλλά τελευταία κάνει και εισαγωγές σε ορισμένα τρόφιμα με ελλείψεις όπως το κόκκινο κρέας Υστερεί σε παραγωγικότητα αν και έχουν γίνει κάποια βήματα τα τελευταία και έχει μειωθεί η απασχόληση θα πρέπει να εντατικοποιήσει την παραγωγή περαιτέρω και να την κάνει πιο αποτελεσματική. Έτσι διατυπώνονται ανησυχίες για της τροφική επάρκεια και παρατηρούνται αυξήσεις τιμών. Μάλιστα ο Ερνοτγαν προχώρησε σε άνοιγμα κρατικών λαϊκών. Οι πρόσφυγες εκ Συρίας έχουν επιβαρύνει την ζήτηση σε τρόφιμα αλλά αποτελούν και ευκαιρία όσο αφορά πωλήσεις στον βαθμό που υπάρχει χρηματοδότηση από την ΕΕ. Κατά τον ίδιο τρόπο και ο τουρισμός αποτελεί μια επιβάρυνση για την προμήθεια τροφίμων αλλά δημιουργεί και επιχειρηματική ευκαιρία αν οι προμήθειες είναι εγχώριες που λογικά με βάση τις περιορισμένες εισαγωγές, πρέπει να είναι.

Ελληνικός Πρωτογενής Τομέας και Κλάδος Τροφίμων

H γεωργική παραγωγή στην Ελλάδα ανέρχεται σε 11 δις € και η προστιθέμενη αξία περίπου στο 4% του ΑΕΠ. Η καλλιεργούμενη έκταση και η απασχόληση έχει πέσει τα τελευταία χρόνια κάτι που οφείλεται στην απώλεια ελκυστικότητας του τομέα. Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ χρειάζεται εκσυγχρονισμός όσο αφορά γεωργικά μηχανήματα για να μην πούμε γενικότερα σύγχρονες μεθόδους παραγωγής και καλύτερα εισοδήματα κάτι που μπορεί βέβαια να ενισχυθεί και με δημοσιονομικά μέτρα έτσι ώστε να ενθαρρυνθεί η απασχόληση. Η χαμηλή παραγωγικότητα είναι κάτι εμφανές στην σύγκριση παραγωγής Ελλάδας με Ισραήλ ή Ολλανδίας (αν και η παραγωγικότητα και τα εισοδήματα εξαρτώνται και από το είδος της παραγωγής). Και για να είμαστε δίκαιοι με βάση τους χαμηλούς πόρους που διατίθενται στην ελληνική γεωργία η αποδοτικότητα θεωρείται καλή.

Εκτός από την πρωτογενή παραγωγή η ελληνική βιομηχανία μεταποίησης τροφίμων έχει συνολικό κύκλο εργασιών €13,3 δις και τη δεύτερη μεγαλύτερη συμβολή στην μεταποίηση μετά τον κλάδο πετρελαιοειδών. Περιλαμβάνει τις περισσότερες επιχειρήσεις, 16.700 ή το 1/4 περίπου του συνόλου των επιχειρήσεων της ελληνικής μεταποίησης και απασχολεί το 1/3 του συνόλου των εργαζόμενων (117.000).

Η χώρα μας αποτελεί εισαγωγέα τροφίμων κάτι που επιτείνει ο τουρισμός που σε ένα ποσοστό πάνω από 80% χρησιμοποιεί εισαγόμενες προμήθειες.  Έχουμε χτυπητές ελλείψεις όπως στο κρέας που η κατανάλωση καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ειδικά σε κόκκινα και χοιρινό ενώ επίσης έχει φτάσει λόγω της εφαρμοζόμενης πολιτικής να εισάγεται και γάλα! Παράλληλα ευρείες είναι οι ελληνοποιήσεις προϊόντων αλλά και η παραποίηση και αντιγραφή τους στο εξωτερικό.

Ιχθυοκαλλιέργειες

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πτώσης στην παραγωγή είναι ο τομέας των ιχθυοκαλλιεργειών που από ηγέτης παγκοσμίως η Ελλάδα έχει πέσει σε ρόλο κομπάρσου.  Εξάγουμε 118 χιλιάδες τόνους και μας έχει ξεπεράσει η Τουρκία με 154 χιλιάδες τόνους όταν το 2010 εξήγαμε 137 χιλιάδες τόνους και η Τουρκία 68 χιλιάδες τόνους.   Πλέον οι εξαγωγές της Τουρκίας έχουν ξεπεράσει το $1 δις από τα οποία 60% στην ΕΕ και ίσως και στην Ελλάδα!  h Μέχρι και οι μεγάλες Ελληνικές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας είχαν και θυγατρικές στην Τουρκία. Φυσικά το κόστος είναι χαμηλότερο και οι εξαγωγές αδασμολόγητες ενώ και το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας δεν είναι το ίδιο.

Κατασκευές-Ακίνητα-Ενέργεια

Εκτός των ανωτέρω κλάδων και στις δυο χώρες υπάρχει αξιόλογη δραστηριότητα στις κατασκευές και τα ακίνητα λόγω και της ανάπτυξης και της συσσώρευσης κεφαλαίου. Οι κατασκευαστικές μπορεί να αναπτύσσονται στα πλαίσια ομίλων ως επένδυση ή παράπλευρη δραστηριότητα πχ για τις εταιρίες τσιμέντων στην Τουρκία.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι κατασκευαστικές της Τουρκίας κινούνται στο εξωτερικό σε σφαίρες πολιτικής επιρροής αναλαμβάνοντας έργα στα Βαλκάνια (πχ αεροδρόμια Πρίστινας) Καύκασο, Κεντρική Ασία, Λιβύη, Μέση Ανατολή, Πακιστάν, Απω Ανατολή αλλά και στην Γερμανία όπως και στην Ρωσία και Ουκρανία που υπάρχουν σχέσεις. H αξία των έργων που έχουν αναλάβει εκτός Τουρκίας έχει φτάσει τα $400 δις το 2019 και υποστηρίζεται ότι αυτό αποτελεί την δεύτερη μεγαλύτερη επίδοση μετά της Κίνας ενώ απασχολεί περί τους 100.000 Τούρκους στο εξωτερικό. Παράλληλα κάποιες κατασκευαστικές αναπτύσσονται και στην ενέργεια όπως και στην Ελλάδα όμως αρκετά σε υδροηλεκτρικά, κάτι περιορισμένο στην Ελλάδα μεταξύ ιδιωτών.

Αντίθετα οι Ελληνικές κατασκευαστικές φαίνεται ότι εστιάζουν σε ΕΣΠΑ και Ελληνικά ΣΔΙΤ και έχουν σχετικά περιορίσει τις δραστηριότητες στο όπου στο παρελθόν ήταν πολύ έντονη στην Μέση Ανατολή στην Λιβύη, στα Βαλκάνια. Μάλιστα τα προβλήματα του ΑΚΤΩΡΑ ξεκίνησαν από το εξωτερικό…. Το συνολικό ανεκτέλεστο των τριών μεγαλύτερων κατασκευαστικών ανέρχεται σε € 5,5 δις όταν μόνο οι συμβάσεις του εξωτερικού ανέρχονταν σε € 6 δις το 2009. Πλήρης υποχώρηση και εδώ δηλαδή…

Φαρμακευτικά

Στον κλάδο των φαρμακευτικών η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει καλύτερες επιδόσεις από την Τουρκία και σημαντικές εταιρίες με εξαγωγές €1,1 δις το 2018 όταν η Τουρκία παρά την αύξηση σημειώνει εξαγωγές $921 εκατ. το 2015.  . Η τουρκική αγορά φαρμάκων ανέρχεται σε $6 δις (40,7 δις λίρες) με πρωτοκαθεδρία των πολυεθνικών. Για περισσότερα για την Ελληνική φαρμακοβιομηχανία βλέπε σχετική ανάλυση

Τουρισμός

Ο τουρισμός αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος. Το 2019 η Τουρκία είχε 45 εκατ. ξένων τουριστών και 34,6 δις $ έσοδα. Η μέση δαπάνη το 2019 ήταν 666$  το οποίο είναι μεγαλύτερο της Ελλάδας. Ίσως αυτό οφείλεται και στο μίγμα των τουριστών από του οποίους 7 εκατ. ήταν Ρώσοι ενώ οι Γερμανοί που σε μεγάλο βαθμό διακινεί η TUI, έπονταν με περί τα 5 εκατ.

Τουρισμός Ελλάδας

Τα τουριστικά έσοδα της Ελλάδας ανήλθαν σε €18 δις συνολικά το 2019 με 31 εκατ. αφίξεις  από τους οποίους 4 εκατ. Γερμανούς, 3,5 εκατ. Βρεττανούς, 1,5 εκατ. Γάλλους 1,1 εκατ από ΗΠΑ (όπου όμως υπάρχει και η ομογένεια) και επίσης Ιταλία, Ρουμανία ενώ από την Ρωσία ήρθαν μόνο περί τους 580.000 (που είναι μια μεγάλη και καλή αγορά). Η μέση δαπάνη στην Ελλάδα ανήλθε σε 564€ το 2019.

Συνεπώς κάτι δεν κάνουμε και πολύ καλά και η «κόπωση» στον τουρισμό φαίνεται αφού εκλείπουν οι κίνδυνοι ασφάλειας σε ανταγωνιστικούς προορισμούς στην Μεσόγειο που έχουν επανέλθει. Σίγουρα αυτό έχει να κάνει με την εκχώρηση του Ελληνικού τουρισμού στους ταξιδιωτικούς πράκτορες και την μαζικοποίηση του μοντέλου. Έχουμε αναφερθεί στα προβλήματα πολύ πριν αρχίσουν κάποιοι να συζητάν για αναθεώρηση του οικονομικού μοντέλου λόγω των αδιεξόδων του κορονοϊου.

Αεροπορικές: Turkish Airlines και Ολυμπιακή, βίοι αντίθετοι…

Μια άλλη ενδιαφέρουσα σύγκριση για το πώς λειτουργεί ο τουρισμός στις δυο χώρες είναι όταν δει κανείς τους δυο κρατικούς αερομεταφορεις Turkish Airlines και Ολυμπιακή. Οι αεροπορικές εκτός από προώθηση του τουρισμού και του εμπορίου συντείνει στην προβολή της εικόνας μιας χώρας (μέσω και μόνο της παρουσίας στα αεροδρόμια του εξωτερικού αλλά και τις διαφημίσεις χορηγίες όπως πχ της Turkish Airlines) και φυσικά δημιουργεί καλές θέσεις απασχόλησης.

Η Turkish Airlines είχε φτάσει μέχρι πριν την κρίση του κορονοϊου να έχει 70 εκατομμύρια επιβάτες και να εξυπηρετεί 121 χώρες περισσότερες από οποιαδήποτε άλλη με δεύτερη την AirFrance με 91 και 302 προορισμούς. Δηλαδή έχει περισσότερους επιβάτες από τον τουρισμό της Τουρκίας (45 εκατ ξένοι τουρίστες ) έχοντας εφταπλασιάσει την κίνηση σε σχέση με το 2003 που είχε 10 εκατομμύρια επιβάτες διπλάσιους περίπου από την Ολυμπιακή.

Το ίδιο διάστημα η κρατική Ολυμπιακή πολεμήθηκε ως δήθεν προβληματική για λάθη άλλων ή για λόγους διεθνών συγκυριών και πλέον η διεθνής παρουσία της Ελλάδας μέσω της Aegean που την διαδέχτηκε είναι περιορισμένης και περιφερειακή ως μέρος της συμμαχίας Star της Lufthansa. Η Aegean που την αντικατέστησε ως ουσιαστικό μονοπώλιο έχει φτάσει στα 14 εκατομμύρια επιβάτες με 6 εκατ. εξωτερικού όσο δηλ. το 20% των τουριστών στην Ελλάδα και εξυπηρετεί 153 προορισμούς σε 44 χώρες. Μάλιστα και αυτή επιχορηγείται (όπως και η κρατική ιταλική μονοπωλιακή ΤΡΑΙΝΟΣΕ) μέσω των άγονων γραμμών αλλά και τελευταία λόγω κορονοΐού χωρίς όμως εμπλοκή του κράτους στην διοίκηση όπως έκανε η πολύ πιο πλούσια Γερμανία με την Lufthansa.

Επίλογος-Πρόταση Τρόπου Ανάπτυξης

Κλείνοντας θα θέλαμε να κάνουμε κάποιες επισημάνσεις ως τροφή για σκέψη σχετικά με την πολιτική που πρέπει να ακολουθηθεί αν ενδιαφερόμαστε για πραγματική ανάπτυξη.

Κατά την μεταπολίτευση βλέπουμε μια συνεχή αποβιομηχάνιση είτε λόγω επιλογής, ίσως επιβαλλόμενης λόγω διεθνών πιέσεων, είτε λόγω ανικανότητας. Στρεφόμαστε στις υπηρεσίες και αυτό όχι πολύ επιτυχημένα αλλά κάτι αρκετά επισφαλές όπως έδειξε η επιδημία του κορονοϊου. Η αξία της εγχώριας παραγωγής όμως αφού πέρασε από την φάση που θεωρούνταν μια «αγγαρεία» που έπρεπε να εκδιωχθεί σε χώρες με φτηνό εργατικό δυναμικό επαναξιολογείται παγκόσμια. Γιατί η παραγωγή αποτελεί πηγή πλούτου για την μεσαία τάξη και δημιουργία τεχνογνωσίας.

Όμως πως θα γίνει η παραγωγή χωρίς σχέδιο; Και δεν μιλάμε για νόμους. Κάθε κυβέρνηση στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει φέρει έναν αναπτυξιακό και έναν φορολογικό νόμο. Τα διατυμπανίζει ως μεγάλες αλλαγές που θα φέρουν την ανάπτυξη. Συχνά κάνει και περισσότερους από έναν νόμο ή τους συμπληρώνει με τις ατέλειωτες τροπολογίες. Έχουν την λογική Trickle down (κόβουμε φόρους οπότε θα γίνει επένδυση). Αυτό δεν είναι σίγουρο. Ειδικά αν μιλάμε για ελίτ που έχει διώξει πολλά λεφτά στο εξωτερικό. Ίσως και να μην έχει εμπιστοσύνη στο κράτος αν μιλάμε για μικρομεσαίους που ίσως προτιμούν την εμπορία ή την μετακίνηση εκτός Ελλάδας. Σίγουρα όταν αφεθεί, η Ελληνική επιχειρηματικότητα θα αναπτυχθεί. Όμως δεν ξέρουμε αν θα είναι στην κατεύθυνση που βοηθά το γενικό σύνολο.

Πιστεύουμε ότι αυτό, η ανάπτυξη που βοηθά το γενικό σύνολο, γίνεται με κεντρικό σχεδιασμό. Μπορεί κανείς να δει τις σταδιακές επιτυχίες της Τουρκίας όπως πχ στην αμυντική βιομηχανία αλλά και άλλα παραδείγματα όπως της Νότιας Κορέας της Ιαπωνίας, της Κίνας. Εστιάζουν σε βιομηχανίες που εξασφαλίζουν βασικές ανάγκες (τροφή, ενέργεια) και σταδιακά αυξάνουν την πολυπλοκότητα. Παραχωρούν ενδεχομένως το φτηνό εργατικό κόστος σε υπεργολαβίες για να συσσωρεύσουν κεφάλαιο, εγκαταστάσεις και τεχνογνωσία. Δημιουργούν ολοκληρωμένες αλυσίδων γύρω από κάποιες δραστηριότητες (πχ ηλεκτρονικά).

Πολλές χώρες ξεκίνησαν από υποκατασκευές ή πολύ απλές κατασκευές και σήμερα κατασκευάζουν τεχνολογίες αιχμής. Κάποτε κάποιοι αστειεύονταν με τα Datsun ή τα κινεζικά προϊόντα και τώρα η Κίνα έχει φτάσει μέχρι στο διάστημα και απειλεί για την πρωτοκαθεδρία. Η επανάπαυση σε παρούσες δάφνες κοστίζει. Ακόμα και η Γερμανία με την δήθεν κραταιά αυτοκινητοβιομηχανία κλονίζεται καθώς έχει μείνει πίσω. Πλέον προσπάθησε και έφερε το εργοστάσιο της Tesla στην Γερμανία κάτι που θα επισκιάσει την εγχώρια παραγωγή αλλά θα δώσει και τεχνογνωσία.

Όλα αυτά δεν μπορούν να γίνουν τυχαία αλλά με έναν μακροχρόνιο κεντρικό σχεδιασμό. Στην Ελλάδα ο σχεδιασμός είναι για τις επόμενες εκλογές, ένας ορίζοντας τριετίας. Ακόμα και τα προγράμματα των Τροϊκανών δεν έθεσαν στόχο. Τα πενταετή προγράμματα έχουν δημοσιονομική κατεύθυνση και τα όσα αναφέρονται για ανάπτυξη συχνά 2-3 σελίδες σε όλα αυτά είναι επαναλαμβανόμενες κοινοτοπίες ως πρόφαση.

Ίσως είναι χρήσιμο να τίθενται συγκεκριμένοι στόχοι ως προς τι θα πρέπει να επιτευχθεί. Η Τουρκία για παράδειγμα είχε βάλλει στόχο εδώ και μία δεκαετία να φτάσει στην δημιουργία ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Οι στόχοι είναι επικοινωνήσιμοι και κατανοητοί. Εμπνέουν τον κόσμο. Στόχος θα μπορούσε να είναι η παραγωγή εθνικού πολεμικού πλοίου ή τουλάχιστον με μεγάλη προστιθέμενη αξία ή η παραγωγή drone που τώρα βλέπουμε ότι προχωράει. Θα μπορούσε να τεθεί ως στόχος η παραγωγή εγχωρίων αυτοκινήτων ή ανεμογεννητριών πράγματα που ήδη τα κάνουμε ή έχουμε σχέδια αλλά δεν προχωράνε. Και αυτό όταν γίνεται σε σταθερή βάση δεν μπορεί να είναι τυχαίο.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Don`t copy text!