Δικαιωματισμός, ενέργεια και γεωστρατηγικές απειλές για την Ελλάδα – Σελίδα 2 – The Analyst
Σχολιασμός Επικαιρότητας

Δικαιωματισμός, ενέργεια και γεωστρατηγικές απειλές για την Ελλάδα

Ενεργειακή τροφοδοσία Ευρώπης

Το ενεργειακό θέμα για την Ελλάδα ξεκινά πιο έντονα, κάπου προς το τέλος της δεύτερης διακυβέρνησης Καραμανλή προς το τέλος της δεκαετίας του 2000. Τότε που γίνεται η συμφωνία για τον South Stream. Αυτό σίγουρα δεν άρεσε σε κάποιους. Για διαφόρους λόγους και κάτω από αναταραχές και αμφιλεγόμενες θεωρίες η θητεία της κυβέρνησης εκείνης συντομεύει. Αναλαμβάνει ο Γ.Α.Παπανδρέου το 2009 που έλεγε ότι υπάρχουν λεφτά αλλά δεν υπήρχαν κοιτάσματα όπως φωνάζανε πολλοί άλλοι που τους λέγαν γραφικούς. Στην πορεία ανακάλυψε ότι δεν υπήρχαν λεφτά αλλά υπήρχαν κοιτάσματα… Κάτι που ήξερε η Deutsche Bank όπως και η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία πολύ πιο πριν όπως απεκάλυψαν τα wikileaks.

Τα τελευταία χρόνια όμως υπάρχει πόλεμος όχι μόνο για τα κοιτάσματα αλλά για τους αγωγούς μεταφορά τους, κάτι που είναι εξίσου σημαντικό. Το θέμα βέβαια είναι πολύ μεγάλο για να το αναλύσουμε αλλά θα δώσουμε μερικούς χάρτες και στοιχεία που το περιγράφουν.

Οι αγωγοί καλύπτουν στην πράξη περίπου το 60% της ζήτησης της ΕΕ. Το άλλο μέρος προέρχεται από εγχώρια παραγωγή (κάποιο με αμφιλεγόμενη σχιστολιθική μέθοδο) και LNG που αυξάνεται τα τελευταία χρόνια και προέρχεται από την Αλγερία, Κατάρ αλλά και από τις ΗΠΑ και αλλού.

Η εγχώρια παραγωγή της Ευρώπης που προέρχεται κυρίως από Γερμανία, Ολλανδία (24 bcm- αλλά φθίνει), ΗΒ, και Νορβηγία. Κάποια παραγωγή υπάρχει ακόμα σε Ιταλία, Ουγγαρία, Πολωνία Ρουμανία, Κροατία, Βουλγαρία. Υπάρχουν περαιτέρω δυνατότητες μέσω σχιστολιθικού αερίου αν και ακριβότερο και με περιβαλλοντικά προβλήματα.

Ευρωπαϊκοί Αγωγοί και Τουρκία

Τα τελευταία χρόνια με την αναταραχή στην Ουκρανία υπάρχουν προβλήματα στην ροή φυσικού αερίου της Ρωσίας διαμέσου της χώρας. Πλέον αυτή η ροή μπορεί να διοχετευτεί μέσω Nordstream 2 που μπορεί να τελειώσει μέχρι το τέλος του 2020 και του Turkstream και της Τουρκίας. Η Γερμανία θα ελέγχει έτσι την ροή στον βορρά της Ευρώπης και θα αποτελεί τον μεγάλο ενεργειακό κόμβο της ΕΕ και η Τουρκία που μπορεί να παρέχει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν είτε μέσω του TAP ή TANAP/IGI Poseidon Interconnector) στον νότο….

Και οι δύο χώρες αυτές δεν κρύβουν πια τις φιλικές, από παλιά και συνεταιρικές σχέσεις. Μαζί θα μπορούν να ελέγχουν πάνω από την μισή ροή της ΕΕ και αν προστεθεί η επίσης φίλα προσκείμενη Ιταλία με τους αγωγούς της Λιβύης, ακόμα περισσότερο. Για την ώρα όμως ο Nordstream 2 αντιμετωπίζει κυρώσεις από ΗΠΑ (έχει απομείνει να ποντιστεί λιγότερο από το 10% στα ανοιχτά της Δανίας) και στην Λιβύη υπάρχει σύρραξη. Πάντως ο Turkstream έχει ολοκληρωθεί αλλά μένει να επεκταθεί στα Βαλκάνια.

Αραβικοί και Αφρικανικοί Αγωγοί

Η Ανατολικής Μεσόγειος έχει γεωστρατηγικό ενδιαφέρον (Σουέζ-Μέση Ανατολή) αλλά έχει και σημαντικά ενεργειακά κοιτάσματα και έτσι ελέγχει και μια ανταγωνιστική ροή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Παράλληλα υπάρχει και μια κινητικότητα για την παροχή από τα κοιτάσματα της Αφρικής (κυρίως Λιβύης που ήδη μεταφέρονται με αγωγούς στην Ιταλία) ή της Αλγερίας που συνδέεται με αγωγού με την Ισπανία αλλά μεταφέρονται και ως LNG όπως πχ στην Ελλάδα.

Λιβύη και Αγωγοί

Τελευταία το θέμα της Λιβύης είναι πιο έντονο λόγω της εμφύλιας διαμάχης εκεί και την εμπλοκή της Τουρκίας. Είναι μια εναλλακτική τροφοδοσία για την ΕΕ και ίσως η βασική για την Ιταλία που αλλιώς εξαρτάται από τους αγωγούς διαμέσου της Ελλάδας.

Η παροχή της Λιβύης όμως μπορεί να συνδυαστεί με αυτή της Αιγύπτου που έχει βρει τα νέα κοιτάσματα του Ζορ εκεί που εφάπτεται με την Ελληνική και Κυπριακή ΑΟΖ στην πλούσια λεκάνη του Ηροδότου. Συνεπώς υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για την Τουρκία, τόσο για να μπλοκάρει τον Eastmed αλλά και για τα κοιτάσματα. Είναι όμως μόνη της σε όλα αυτά;

Και η Γερμανία εμπλέκεται και αυτή στην περιοχή. Υποστηρίζει κεκαλυμμένα την Τουρκία στις διεκδικήσεις κατά της Ελλάδας όπως και στην Λιβύη. Είχε πει ότι δεν μπορεί να βρεθεί λύση στρατιωτικά για την Λιβύη και οργάνωσε ειρηνευτική διάσκεψη αποκλείοντας της Ελλάδα που είχε θέμα με το Τουρκολιβυκό σύμφωνο! Πλέον λαμβάνει μεγαλύτερο ρόλο παρεμβάσεων στην Λιβύη. Η Ρωσία εμπλέκεται και αυτή έχοντας ιστορικά παρουσία και συμφέροντα. Ενώ οι ΗΠΑ παρακολουθούν εξ απόστασης φαίνεται αλλά ενοχλημένες από τα τεκταινόμενα.

Αραβικοί Αγωγοί – Μέση Ανατολή

H Αίγυπτος μπορεί να παρέχει ροή προς την Ευρώπη μέσω της Λιβύης και ενός δυτικού αγωγού που συζητιέται, ή μέσω της Κύπρου με τον θαλάσσιο αγωγό Eastmed (στον οποίο δεν συμμετέχει για την ώρα) ή του Arabian Pipeline προς Ιορδανία-Συρία αν περνούσε μέσα από Τουρκία στην Ευρώπη.

Υπάρχουν όμως και οι χώρες του Περσικού Κόλπου που ενδιαφέρονται. Έτσι είχε προταθεί αγωγός Κατάρ-Τουρκίας (το Κατάρ είναι φίλο και υποστηρικτής της). Αλλά θα πέρναγε μέσα από τη Συρία. Η Συρία είχε και έχει σχέση με Ρωσία που έχει διαφορετικά συμφέροντα και δεν συμφώνησε. Πολλοί λένε ότι αυτός ήταν ο λόγος του εμφύλιου πολέμου και για αυτό αποκαλείται και πόλεμος των αγωγών (pipelineistan war)

Είχε προταθεί επίσης και αγωγός Ιράν-Ιράκ-Συρία που όμως είναι αβέβαιο αν είναι τεχνικοοικονομικά εφικτό και σίγουρα είναι αντίθετη οι ΗΠΑ. Πάντως υπάρχει συνεργασία των χωρών αυτών από το 2015 μαζί με την Συρία. Στην Συρία έχει εμπλοκή και η Τουρκία αλλά και οι ΗΠΑ εναντίον του Ασάντ ενώ είναι σκοτεινή η σχέση με ΙΣΙΣ. Στην παρούσα κατάσταση είναι μια παγωμένη σύρραξη που δεν προωθεί κανένα σχέδιο ενώ η ηγεσία του Ασάντ έχει επανακάμψει οπότε το σχέδιο αυτό δεν μπορεί να προχωρήσει.

Ας δούμε πως εμπλέκεται η Ελλάδα σε όλα αυτά..

Γεωπολιτική Θέση Ελλάδας

Η Ελλάδα έχει ενέργεια και είναι σε σταυροδρόμι εμπορικών και ενεργειακών δρόμων.

Διαμέσου της περνάνε οι αγωγοί που πάνε Ιταλία αλλά θα μπορούσε να τροφοδοτήσει και τα Βαλκάνια ως την Κεντρικής Ευρώπη. Αυτή την στιγμή ο μόνος αγωγός είναι ο TAP ενώ σχεδιάζεται και ο IGI ο οποίος όμως δεν προχωρά για την ώρα. Θα μπορούσε να περνάει και ο South Stream παρακάμπτοντας δηλαδή την Τουρκία από την τροφοδοσία της Ευρώπης. Επίσης η Ελλάδα μπορεί να τροφοδοτεί με LNG το δίκτυο των αγωγών διαμέσου της Αλεξανδρούπολης όπου έχουν εγκατασταθεί και οι Αμερικανοί και του αγωγού IGB σύνδεσης με Βουλγαρία που είναι υπό κατασκευή.

Υπάρχει και ο σχεδιαζόμενος ακόμα αγωγός Eastmed που μπορεί να προσφέρει μιας εναλλακτικής προέλευσης φυσικό αέριο στην ΕΕ ενώ αποτελεί και μια στρατηγική συμμαχία στην Μεσόγειο. Όμως έχουμε ήδη αναφέρει ότι είναι τεχνικοοικονομικά επισφαλής όσο και γεωστρατηγικά αβέβαιος λόγω της στάσης της Ιταλίας. Αλλά φαίνεται ότι δεν αρέσει ούτε στους Γερμανούς. Ας το κρατήσουμε υπ’οψιν αυτό….

ΑΟΖ και Αγωγοί Ελλάδας

Όσο αφορά κοιτάσματα η Ελλάδα έχει πολύ σημαντικά στην λεκάνη του Ηρόδοτου στην ενδιάμεση περιοχή με Κύπρο νοτίως της Κρήτης και δυτικά και βόρεια των Ιονίων. Αυτά λογικά μπορεί να αναπτυχθούν αλλά μόνο εν μέρει έχουν συμβασιοποιηθεί…. (εκκρεμούν τα νοτίως της Κρήτης όπως και τα δυτικά της Κεφαλλονιάς-Ζακύνθου που είναι και τα πιο υποσχόμενα για να μην μιλήσουμε βέβαια για τα ανατολικά της Κρήτης και της λεκάνης του Ηροδότου που δεν έχει γίνει τίποτα…. Η κυβέρνηση κατά διάφορες μαρτυρίες τα έχει περίεργος παγώσει! Αυτό είναι ακριβώς το σημείο που πέφτει πάνω στο ΤουρκοΛυβικό σύμφωνο. Αν αιφνιδιάστηκε από αυτό τότε έχει πρόβλημα στην ενημέρωση. Αν δεν προχώρησε σε συμβασιοποίηση ώστε να δώσει χώρο στην Τουρκία τότε είναι κάτι πολύ σοβαρό Και τα δυο κολάσιμα φυσικά Εξάλλου γενικά οι γενικές κυβερνήσεις έχουν αδιαφορήσει και αυτό έχει ξεπεράσει το αφήγημα της ανικανότητας και εισέλθει σε αυτό της συνωμοσιολογίας όπως φαίνεται από τις αποκαλύψεις των wikileaks.

Κάποιοι θέλουν να πείσουν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να τα διεκδικήσει ή ότι το Καστελόριζο είναι μακριά. Όταν η Δανία διεκδικεί στο Βόρειο Πόλο  ή η Ισπανία στα Κανάρια  για να μην επεκταθούμε και σε άλλες περιπτώσεις διεθνώς.

Η Deutsche Bank ήξερε ότι υπάρχουν κοιτάσματα από το 2012 ενώ είχε δημοσιευθεί μέχρι ότι η Γερμανία κράταγε την Ελλάδα στο Ευρώ για την ενέργεια! Έχει αναφερθεί ότι η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία τα ήξεραν πιο πριν, έχουν αναφέρει καθηγητές όπως ο Κονοφάγος αλλά συστημικά ΜΜΕ από το 2012 ότι είναι σκάνδαλο ότι δεν τα έχει εκμεταλλευτεί και μάλιστα πολλοί πολιτικοί λέγαν ότι δεν υπήρχαν!

 

Δρόμος του Μεταξιού – Εμπόριο ΕΕ-Κίνας και Ελλάδα

Εκτός αυτού η Ελλάδα βρίσκεται πάνω στον δρόμο του μεταξιού, μιας διαδρομής τουλάχιστον μεταξύ Ευρώπης και Κίνας μέσω του Πειραιά. Το εμπόριο προϊόντων μεταξύ Κίνας και ΕΕ ανέρχεται σε €562 δις το 2019 από τα οποία εισαγωγές από Κίνα €362 δις  και εξαγωγές €198 δις δηλ. έλλειμμα €164 δις  Γίνεται μέσω του τραίνου Wuhan –Ντίσελντορφ) που αν και έχει βελτιωθεί σε ταχύτητες δεν έχει την ίδια χωρητικότητα με την θαλάσσια μεταφορά όπου ο Πειραιάς προσφέρει την συντομότερη διαδρομή σε σχέση με το Ροντερνταμ. Βέβαια και ο Πειραιάς σκοντάφτει πάλι στην σιδηροδρομική σύνδεση οπότε να δούμε αν η συνεργασία Κινέζων με Ιταλικά λιμάνια τελευταία θα πάρει κίνηση.

Αιγαίο: στο κέντρο της  Ελλάδας και της Ευρασίας

Η Ελλάδα είναι θαλάσσια χώρα και έχει και τον ισχυρότερο εμπορικό στόλο. Το Αιγαίο είναι ζωτικός χώρος για την Ελλάδα ανέκαθεν. (Βλέπε The Geopolitics of Greece: A Sea at its Heart  Είναι ίσως ύποπτο αν κάποιοι θέλουν να πείσουν ότι η Ελλάδα είναι ηπειρωτική ψώρα και τα νησιά απομακρυσμένα και χωρίς σημασία. Αλήθεια ποιο είναι το κέντρο της νησιωτικής Ινδονησίας τότε ή ποια τα δικαιώματα σε υπερπόντιες κτήσεις Ευρωπαϊκών κρατών (θυμηθείτε τον πόλεμο των Φωκλαντς). Πως δικαιολογούνται οι διεκδικήσεις της Ισπανίας με τα Κανάρια νησιά επί του Μαρόκου ή της Δανίας στον Βόρειο Πόλο;

Το Αιγαίο αποτελεί ίσως το μόνο ρήγμα και απειλή στην δημιουργία του Γερμανοτουρκικού άξονα της Μεσευρώπης (MittelEuropa) με τον πλήρη έλεγχο των Δαρδανελίων από και προς την Μαύρη Θάλασσα καθώς και του ελέγχου της επικοινωνίας με Ασία. Εν τέλει έτσι δημιουργείται ολοκληρωτική κυριαρχίας στην Κεντρική Ευρώπη από Γερμανία ως Βαλκάνια και Τουρκία και ως την Μέση Ανατολή. Ήδη ομολογείται η ενόχληση της Τουρκίας (και ανασφάλεια) λόγω της βάσης της ΗΠΑ στην Αλεξανδρούπολη. Είναι μια στρατηγική τοποθεσία και λόγω της σιδηροδρομική και οδικής σύνδεση ανάμεσα σε Ευρώπη και Ασία αλλά για των Δαρδανελίων.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Don`t copy text!