Η εμπειρία της Ισλανδίας (α) – Σελίδα 2 – The Analyst
ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Η εμπειρία της Ισλανδίας (α)

Η οικονομική κατάσταση της Ισλανδίας

Έχοντας αναφερθεί εκτενώς στην κρίση της Ισλανδίας (ανάλυση) μετά τη χρεοκοπία των τραπεζών της, τις οποίες δεν υποχρεώθηκε να διασώσει με χρήματα των Πολιτών της όπως εκβιάσθηκε από την ΕΚΤ η Ιρλανδία (άρθρο), καθώς επίσης στην ανάκαμψη της το 2014 μετά την επιστροφή του εφιάλτη το 2013, παραθέτουμε εν πρώτοις το γράφημα της εξέλιξης του ΑΕΠ της – σε σύγκριση με αυτό της Ελλάδας.

.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ισλανδία, Ελλάδα, ΑΕΠ

 *Αντικειμενικότερα στην πηγή.

.

Όπως διαπιστώνεται από το γράφημα, το ΑΕΠ της Ισλανδίας έφτασε ξανά στα επίπεδα του 2009, μετά την απότομη πτώση του το 2010 – από όπου ξεκίνησε την ανοδική του πορεία, με ένα μικρό διάλειμμα το 2013.

Σε πλήρη αντίθεση, το ΑΕΠ της Ελλάδας δεν έπαψε καθόλου να μειώνεται μετά το 2010, συνεχίζοντας την καθοδική του πορεία, η οποία δεν έχει ποτέ αντιστραφεί – ενώ οι μηδαμινές αυξήσεις του πραγματικού ΑΕΠ που παρατηρήθηκαν το 2014, καθώς επίσης πρόσφατα, είναι πλασματικές, οφειλόμενες στον αποπληθωρισμό της τάξης του -2% (Πραγματικό ΑΕΠ = Ονομαστικό + Αποπληθωρισμός).

Εάν τώρα θεωρήσει κανείς το 2005 ως έτος 100, τότε η ανάπτυξη της Ισλανδίας έως το 2008 έφτασε στο 115, μειώθηκε μετά στο 105, φτάνοντας σήμερα ξανά στο 115 – γεγονός που, σε σχέση με την Ελλάδα, καθώς επίσης με όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρωζώνης, αποτελεί αναμφίβολα μία τεράστια επιτυχία.

Η αιτία της συγκεκριμένης εξέλιξης της Ισλανδίας είναι το εξαγωγικό εμπόριο, αφού αυξήθηκαν οι εξαγωγές της και μειώθηκαν οι εισαγωγές της – έχοντας αντικατασταθεί με εγχώρια προϊόντα, αναβιώνοντας παράλληλα τον παραγωγικό της ιστό.

.

Η νομισματική υποτίμηση

Η επιτυχία αυτή οφείλεται κυρίως στην υποτίμηση του νομίσματος της, μέσω της οποίας αυξήθηκε η ανταγωνιστικότητα της – με τη μέση ονομαστική ισοτιμία της κορώνας ως προς το ευρώ για τα έτη 2001 έως 2007 να υπολογίζεται στο1:85, έχοντας ανατιμηθεί ισχυρά το 2008 στο 1:180, ενώ σήμερα είναι της τάξης του 1:140 (υποτίμηση της τάξης του -28%).

Λόγω της υποτίμησης, τα εισαγόμενα προϊόντα έγιναν ακριβότερα ή τα κέρδη των εισαγωγέων ασύμφορα, ενώ τα ισλανδικά προϊόντα μπορούσαν να πουληθούν φθηνότερα στο εξωτερικό ή με μεγαλύτερα κέρδη για τους εξαγωγείς – με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε πλεονασματικό το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ισλανδίας από εξαιρετικά ελλειμματικό προηγουμένως (γράφημα / στο -22,8% έναντι σχεδόν -15% της Ελλάδας).

.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ισλανδία, Ελλάδα, ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

.

Θα μπορούσε βέβαια να ισχυρισθεί κανείς πως μία αντίστοιχα θετική εξέλιξη, αν και όχι τόσο μεγάλη, είχε επίσης το ελληνικό ισοζύγιο – εάν δεν γνώριζε πως ο βασικότερος λόγος, όσον αφορά την Ελλάδα, δεν ήταν οι εξαγωγές, αλλά η μείωση των εισαγωγών, η οποία στηρίχθηκε στη φτωχοποίηση της χώρας μας (μειώσεις μισθών και εισοδημάτων, έλεγχοι κεφαλαίων κλπ.).

Όσον αφορά τώρα τον πληθωρισμό στην Ισλανδία, αυξήθηκε κατά 18% όταν υποτιμήθηκε το νόμισμα της, επιστρέφοντας όμως μετά το 2010 σε μονοψήφια ποσοστά (το 2013 στο 5% και σήμερα λίγο υψηλότερα από το 2% – πηγή).

Συμπερασματικά λοιπόν, η υποτίμηση του νομίσματος λειτούργησε θετικά για την αντιμετώπιση της κρίσης – σε πλήρη αντίθεση με την εσωτερική υποτίμηση που επιβλήθηκε στην Ελλάδα, η οποία κυριολεκτικά κατέστρεψε την οικονομία της, καθώς επίσης τις προοπτικές της για το μέλλον.

Φυσικά αυτό δεν οφείλεται μόνο στο συγκεκριμένο «νομισματικό όπλο» αλλά, επίσης, στην κυβέρνηση της, στους Θεσμούς ευρύτερα, από τους οποίους πάσχει τρομακτικά η Ελλάδα (άρθρο) και στους Πολίτες της – ενώ δεν αναγκάσθηκε να υποστεί τις οδυνηρές συνέπειες των θανατηφόρων διαγνώσεων του ΔΝΤ (ανάλυση), των λανθασμένων συντελεστών κοκ.

Σε κάθε περίπτωση, όταν μετά την κρίση ήταν επειγόντως απαραίτητη η αύξηση της ζήτησης και η μείωση της ανεργίας, επιτεύχθηκαν και τα δύο με τη βοήθεια της νομισματικής υποτίμησης – παρά το ότι οι εξαγωγές της Ισλανδίας περιορίζονται στα ψάρια, καθώς επίσης στο αλουμίνιο, οπότε υπήρχε φόβος πως δεν θα ήταν αρκετές για την αντιστροφή της τάσης.

Οι εξαγωγές της αυξήθηκαν σχεδόν αμέσως σε όρους κορώνας κατά 53%, ενώ οι εισαγωγές της μειώθηκαν κατά 20%, λόγω του συντονισμού των τιμών με το εθνικό νόμισμα – όπως συνέβη και στη Ρωσία, μετά την υποτίμηση του ρουβλίου.

Αναλυτικότερα, η Ισλανδία εισήγαγε λιγότερα προϊόντα σε ποσότητες, αλλά είχε μεγαλύτερο τζίρο στο δικό της νόμισμα – ενώ, επειδή το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μετρείται σε όρους εθνικού νομίσματος και όχι σε ποσότητες, ένας τέτοιος συντονισμός των τιμών φτάνει θεωρητικά για να εξισορροπήσει το ισοζύγιο.

.

Επίλογος

Δυστυχώς το ευρώ δεν είναι ένα παράλληλο νόμισμα για την Ελλάδα, όπως το δολάριο για την Αργεντινή, δεν υπάρχει καμία εμπειρία εξόδου κάποιας χώρας από την Ευρωζώνη, έχουν μεσολαβήσει έξι οδυνηρά, αναποτελεσματικά χρόνια από το ξέσπασμα της κρίσης, υπεγράφη το PSI υποθηκεύοντας την δημόσια περιουσία, ενώ χρεοκόπησαν οι ελληνικές τράπεζες – καταλήγοντας στο εφιαλτικό κλείσιμο τους, όπου μέσα σε έξι μήνες χάθηκαν τα κεφάλαια που σήμερα χρειάζονται για τη νέα κεφαλαιοποίηση τους, επιβαρύνοντας ξανά το ήδη δυσθεώρητο δημόσιο χρέος.

Επομένως, δεν υπάρχει καμία ρεαλιστική σύγκριση της πατρίδας μας ούτε με την Αργεντινή, ούτε με την Ισλανδία – οπότε πολύ δύσκολα μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα από τις δύο αυτές χώρες. Πόσο μάλλον όταν υπάρχουν αρκετές άλλες διαφορές μεταξύ αυτών και της Ελλάδας – καθώς επίσης πολλά άλλα προβλήματα στην οικονομία, στην πολιτική και στην κοινωνία μας.

Εν τούτοις, οι εμπειρίες της Ισλανδίας είναι πολύ σημαντικές, για να τις αγνοήσει κάποια χώρα, η οποία θέλει να είναι σωστά προετοιμασμένη για το μέλλον. Θεωρήσαμε λοιπόν απαραίτητη την παράθεση τους, η οποία θα συνεχιστεί στο επόμενο κείμενο μας – διαβλέποντας το αδιέξοδο, στο οποίο θα οδηγηθούν πολλά άλλα κράτη της Ευρωζώνης, αφού ελάχιστοι πιστεύουν πλέον πως θα ακολουθήσει η δημοσιονομική και πολιτική ένωση, η οποία θα επέτρεπε τη συνέχεια του πειράματος, χωρίς να προκληθούν άλλες καταστροφές.

.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.