Το σημαντικότερο βέβαια όλων είναι αναμφίβολα η αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης – αφού διαφορετικά είναι προδιαγεγραμμένη είτε η διάλυση της, είτε η μετατροπή της σε μία γερμανική αυτοκρατορία.
Εδώ ανήκουν κυρίως τα τεράστια, συνεχώς αυξανόμενα πλεονάσματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Γερμανίας (σχεδόν στο 10% σήμερα), μετά την είσοδο της στην Ευρωζώνη – τα οποία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να γίνονται ανεκτά από τους εταίρους της αφού, όπως φαίνεται καθαρά από το παράδειγμα της Γαλλίας (γράφημα), δημιουργούνται εις βάρος τους.
.
.
Αυτού του είδους τα θέματα θα πρέπει να τονίζουν και να συζητούν τα αριστερά ή σοσιαλδημοκρατικά κόμματα και όχι να συμμετέχουν σε κυβερνήσεις συνεργασίας που είναι αντίθετες – αφού διαφορετικά θα πάψει να έχει νόημα η ύπαρξη τους, οπότε θα χαθούν από το «πολιτικό στερέωμα».
.
Το πρόβλημα ανάπτυξης της Ευρωζώνης
Περαιτέρω, εάν η Ελλάδα δεν εξασφαλίσει έναν ρυθμό ανάπτυξης που θα υπερβαίνει τουλάχιστον το επιτόκιο, με το οποίο επιβαρύνεται, δεν πρόκειται να ξεφύγει από την κρίση – ακόμη και αν διαγραφεί το μεγαλύτερο μέρος του δημοσίου χρέους της.
Πώς είναι δυνατόν όμως να τα καταφέρει, όταν η ίδια η Ευρωζώνη βυθίζεται σταθερά στην ύφεση, ενώ ολόκληρος ο υπόλοιπος πλανήτης δοκιμάζεται από τα προβλήματα της Κίνας, από τους νομισματικούς πολέμους, από την ανεξέλεγκτη μετανάστευση κοκ., ενώ οι κεντρικές τράπεζες έχουν πανικοβληθεί από την αδυναμία τους να αντιδράσουν;
Αναλυτικότερα, η Ευρωζώνη ανακάμπτει πάρα πολύ αργά ενώ η ΕΚΤ, στην πρόσφατη συνεδρίαση της, προειδοποίησε με έντονο τρόπο για τα ρίσκα από τη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της Κίνας – καθώς επίσης από τα προβλήματα των αναπτυσσομένων χωρών. Η αιτία της δυσμενούς αυτής εξέλιξης φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί: η μειωμένη εσωτερική κατανάλωση των κρατών της νομισματικής ένωσης, ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους, καθώς επίσης της πολιτικής λιτότητας.
.
.
Όπως διαπιστώνεται, η εσωτερική κατανάλωση είναι χαμηλότερη συγκριτικά με το 2008, όταν η οικονομία βυθίστηκε στην ύφεση λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αυτό οφείλεται στο ότι, έκτοτε τα εισοδήματα των νοικοκυριών μειώνονται, οπότε η κατανάλωση, ενώ οι επιχειρήσεις δεν επενδύουν ικανοποιητικά – λόγω της περιορισμένης ζήτησης, των δυσοίωνων μελλοντικών προβλέψεων και της επιδείνωσης των προϋποθέσεων χρηματοδότησης τους.
Ως εκ τούτου, η μειωμένη μεν αλλά υπαρκτή ανάπτυξη της Ευρωζώνης στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στις εξαγωγές – οι οποίες έχουν αυξηθεί κατά 25% (μπλε καμπύλη). Ένα μεγάλο μέρος τους βέβαια προέρχεται από τις άλλες χώρες της ΕΕ, καθώς επίσης από τις Η.Π.Α. Εν τούτοις, το 25% των εξαγωγών αφορά τις αναπτυσσόμενες οικονομίες – ενώ, σύμφωνα με την ΕΚΤ, η εξάρτηση της Ευρωζώνης από τις πέντε σημαντικότερες δεν είναι καθόλου αμελητέα (Κίνα, Ρωσία, Τουρκία, Βραζιλία, Ινδία).
Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, οι εξαγωγές της κατευθύνονται κατά 50% στις αναπτυσσόμενες οικονομίες – από τις οποίες το 13% προς την Τουρκία. Εάν λοιπόν υπάρξουν προβλήματα σε αυτές, κάτι που θεωρείται πλέον βέβαιο, οι εξαγωγές της χώρας μας θα περιορίζονταν σημαντικά, οπότε και το ΑΕΠ της – γεγονός που, μεταξύ άλλων σημαίνει ότι, θα ήταν αδύνατον να επιτευχθούν οι όροι του τρίτου μνημονίου, όσον αφορά το ρυθμό ανάπτυξης, το πρωτογενές πλεόνασμα κοκ., οπότε θα απαιτούνταν νέα «ισοδύναμα» μέτρα και νέα χρηματοδότηση.
Η μοναδική ελπίδα λοιπόν της χώρας μας, κυρίως βέβαια της υπόλοιπης Ευρωζώνης, δεν είναι άλλη από την αύξηση της ρευστότητας εκ μέρους της ΕΚΤ, έτσι ώστε να αναθερμανθεί η εσωτερική κατανάλωση – κάτι που στη χειρότερη περίπτωση, εάν δεν πετύχει δηλαδή, θα μειώσει την ισοτιμία του ευρώ, οπότε θα αυξηθούν ξανά οι εξαγωγές.
Βέβαια οι υπόλοιπες χώρες δύσκολα θα επιτρέψουν τη στήριξη της πάμπλουτης Ευρώπης, αυξάνοντας τις εισαγωγές τους και αποδεχόμενες τη χαμηλότερη ισοτιμία του ευρώ – οπότε πρόκειται για μία έωλη ελπίδα που μάλλον δεν θα πραγματοποιηθεί. Σε μία τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα δεχθεί τεράστιες πιέσεις – οπότε θα βυθιστεί ακόμη περισσότερο στην κρίση.
.
Επίλογος
Έχουμε την πεποίθηση πως όλα τα παραπάνω θα έπρεπε να εμπλουτίσουν τις πολιτικές συζητήσεις που οφείλουν να αφορούν το τρίτο μνημόνιο – η επιτυχία ή η αποτυχία του οποίου δεν εξαρτάται από την πιστή εφαρμογή του εκ μέρους κάποιου πολιτικού κόμματος, με στόχο τη μικρότερη επιβάρυνση (μοίρασμα της φτώχειας) της μίας ή της άλλης εισοδηματικής ομάδας.
Εξαρτάται αντίθετα από το ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας ο οποίος, εάν δεν επιτευχθεί, δεν πρόκειται να θεραπεύσει τις δύο κατ’ εξοχήν πληγές της Ελλάδας: την ανεργία, καθώς επίσης τη μη εκμετάλλευση του υφιστάμενου παραγωγικού δυναμικού της χώρας το οποίο, όσο παραμένει ανεκμετάλλευτο, είναι ανόητο να προσδοκούνται νέες επενδύσεις. Πόσο μάλλον εάν δεν διορθωθούν οι δύο βαριές ασθένειες της Ελλάδας: η έλλειψη ενός σταθερού επιχειρηματικού και φορολογικού πλαισίου, καθώς επίσης η γραφειοκρατία.
Όσον αφορά δε γενικότερα την πολιτική λιτότητας, η οποία έχει επιβληθεί στα πλαίσια της υιοθέτησης του νεοφιλελεύθερου δόγματος εκ μέρους της Ευρωζώνης, η μάχη δεν μπορεί να δοθεί μόνο εντός της Ελλάδας – αλλά, κυρίως, σε ολόκληρη την ήπειρο μας, με στόχο τη μεταρρύθμιση των κανόνων και των Θεσμών της, προς όφελος της πλειοψηφίας των Πολιτών και όχι μόνο υπέρ της ελίτ ή/και των τραπεζών.
.
