ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Διαπραγμάτευση
Το Eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου, στο ξεκίνημα της διαπραγμάτευσης, κατέγραψε μεταξύ άλλων στην κοινή δήλωση: «Οι αρχές [η Ελληνική Κυβέρνηση δηλ.] δεσμεύονται στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που έπρεπε να είχαν εφαρμοστεί εδώ και πολύ καιρό για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης.».
Στο εξάμηνο που μεσολάβησε δεν έγινε τίποτα. Για κάποιο λόγο αυτοί οι στόχοι έπρεπε να περιμένουν την συμφωνία. Και για κάποιον άλλον λόγο αυτοί που απέφυγαν επιμελώς να το κάνουν από το 2010 δεν οφείλουν απολογία – αν μη τι άλλο στους δανειστές.
Η διαπραγμάτευση – εν ολίγοις – έβαλε την χώρα στην διαδικασία της ατέρμονης αναμονής συμφωνίας, πάγωσε την Οικονομία, εξάντλησε τα όποια ταμειακά διαθέσιμα, οδήγησε στην αποδοχή ταπεινωτικής συμφωνίας και – εν τέλει – στην οικονομική καταστροφή της χώρας. Όλα αυτά συμπυκνώθηκαν στην εξής απίστευτη πρωθυπουργική δήλωση: «Πρέπει να είμαστε υπερήφανοι για την διαπραγμάτευση».
.
Αναλαμπή
Με την προηγούμενη κυβέρνηση υπήρχε στο εξωτερικό διάχυτη εντύπωση ότι πηγαίναμε καλά, ότι νοικοκυρευόμασταν, ότι ξεκίναγε η ανάκαμψη. Όλοι ήθελαν να ακούσουν καλά νέα, όλοι πίστευαν καλόπιστα τα καλά νούμερα.
Αλλά το «μέγα επίτευγμα» του πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος δεν ήταν παρά ένα μεγάλο λογιστικό τρυκ. Το κλίμα αμόκ στην επίτευξή του απέδιδε η γνωστή συνέντευξη του τότε ΥΠΟΙΚ Γ. Στουρνάρα στο Bloomberg την 5/8/13. Οι δύο δημοσιογράφοι δεν έκρυβαν την απελπισία τους στη δήλωση ότι όλο το πρόβλημα είναι το πρωτογενές πλεόνασμα, και δεν υπάρχει καμία ανησυχία. Και έμειναν άναυδοι στην είδηση : Η Ελλάδα δεν έχει plan B, γιατί δεν χρειάζεται. Τόσο καλά !
Τελικά το 2013 έκλεισε με πρωτογενές πλεόνασμα 603 εκ. ευρώ. Χρειάσθηκε – ενδεικτικά ! – να μειωθούν οι «προβλέψεις» της Τράπεζας της Ελλάδος από 2.342,7 σε 468,8 εκ. ευρώ. Έτσι προέκυψε υπόλοιπο κερδών ύψους 817,8 εκ.€ για να περιέλθει κατά Νόμον στο Ελληνικό Δημόσιο, αλλάζοντας προφανώς το πρόσημο του πρωτογενούς αποτελέσματος.
Η τότε αντιπολίτευση ουδόλως ασχολήθηκε με το θέμα. Εν γένει, ουδέποτε ασχολήθηκε σοβαρά με την αμφισβήτηση της δήθεν ανάκαμψης της χώρας υπό την κυβέρνηση Σαμαρά.
.
Πλεκτάνη
Όλα δείχνουν ότι οι προφανείς και κραυγαλέες ευθύνες του πολιτικού μας κόσμου είναι υπό προστασία. Σίγουρα υπόκειται ένα κλειστό κύκλωμα που καταφέρνει να συγκαλύπτει ευθύνες, κατευθύνοντας απλώς την προσοχή της κοινής γνώμης στα εκάστοτε νέα προβλήματα.
Ανεπάρκειες, ολιγωρίες και επιτήδειες αναβολές παρατείνουν την διαφθορά και την αναποτελεσματικότητα – κατά την ως άνω δήλωση του Eurogroup. Προφανώς «κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει». Και εμφανώς οι εγχώριοι «κόρακες» είναι σε αγαστή συνεργασία με ισχυρούς στην κοινοτική γραφειοκρατία.
.
Προστατευτισμός
Η παραδοσιακή νεοελληνική γραφειοκρατία βρήκε να την περιμένουν «δουλειές με φούντες» με την ένταξή μας στην τότε ΕΟΚ. Τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα (Μ.Ο.Π.), στις αρχές της δεκαετίας του ’80, έφεραν μεγάλα κονδύλια για δημόσια έργα. Πράγματι άλλαξαν πολλά, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο.
Σύντομα, όμως, επικράτησε κλίμα ρεμούλας, που προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη ένταση των γραφειοκρατικών μηχανισμών ελέγχου. Σιγά-σιγά οι κοινοτικές χρηματοδοτήσεις έμπαιναν και στον ιδιωτικό τομέα. Μοιραία καταλήξαμε να μην νοείται ουσιαστικά επένδυση χωρίς κοινοτική επιδότηση.
Οι αλήστου μνήμης σοβιετικές αντιλήψεις κεντρικού ελέγχου της Οικονομίας επανέρχονταν από άλλη προέλευση, στην καπιταλιστική κατά τα άλλα σύγχρονη Ευρώπη. Αυτός ο επίσημος κρατισμός, σε συνδυασμό με την συμπλεγματική μετριοκρατική νοοτροπία του νεοελληνικού κράτους, αναστέλλουν κάθε δημιουργική προσπάθεια.
Αυτές οι αντιλήψεις προωθούν ταυτόχρονα αφ’ ενός δαιδαλώδεις μηχανισμούς «ενίσχυσης της ιδιωτικής πρωτοβουλίας» και αφ’ ετέρου υψηλή φορολογία κερδών. Δεν βρίσκουν καμία αντίφαση σε αυτό το μείγμα, ακόμη και όταν ο συντελεστής φθάνει στο 75%, όπως επικράτησε προ ετών στην Γαλλία – φυσικά προσωρινά.
Εν γένει, ξεπερνάει την νοημοσύνη της γραφειοκρατίας – ελληνικής και κοινοτικής – ότι μία αύξηση φορολογικού συντελεστή δεν συνεπάγεται αυτόματα ανάλογη αύξηση των φόρων που θα εισπραχθούν. Είναι τραγικό.
.
Σοσιαλμανία
Η πτώση της δικτατορίας το 1974 έφερε τους πάντες να δαιμονοποιούν ο,τιδήποτε έγινε στην επταετία. Το συλλήβδην ανάθεμα οδήγησε στην καταδίωξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, επειδή είχε απλώς συνυπάρξει με την χούντα. Το πολιτικό κλίμα της εποχής έδινε πρόσφορο έδαφος στην καταδίωξη του «ντόπιου και ξένου μεγάλου κεφαλαίου» ακόμη και από δεξιές κυβερνήσεις.
Η αντιστροφή του επενδυτικού κλίματος ήταν θεαματική. Η μετέπειτα σοσιαλιστική λαίλαπα απλώς ενέτεινε και ολοκλήρωσε το έργο της αποβιομηχάνισης της χώρας. Και είναι εξαιρετικά δύσκολο να δει κανείς το όλο ζήτημα με πνεύμα Αριστοτελικής μεσότητας: υπήρξαν σκάνδαλα και προβλήματα, αλλά η λύση δεν ήταν ο συλλήβδην διωγμός της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.
Η πρακτική «πονάει δόντι, κόβει κεφάλι» ήταν και παραμένει δημοφιλής στην χώρα μας.
.
Σαράκι
Το κλειδί για την κατανόηση των συμβαινόντων στην Ελλάδα, πάντα κατά την γνώμη του υπογράφοντος, είναι ένα ελληνικό παράδοξο, παγκοσμίως αμίμητο. Αφ’ ενός είμαστε ο λαός που έχει την μεγαλύτερη υπερηφάνεια για την καταγωγή του. Δεν είναι εγωιστική αυθαιρεσία – έχουμε κάθε λόγο για κάτι τέτοιο. Ουδείς αμφισβητεί ότι στους Έλληνες οφείλεται ο σύγχρονος Πολιτισμός.
Αφ’ ετέρου, όμως, είμαστε και ο μοναδικός λαός ο οποίος δεν έχει στοιχειώδεις καν αντιλήψεις περί εθνικού συμφέροντος. Εθνικό συμφέρον ανακύπτει σπάνια και σε ακραίους εθνικούς κινδύνους ή σπουδαίες προκλήσεις. Τότε – όπως λέγεται – το ρίχνουμε στα θαύματα.
Τον υπόλοιπο καιρό, είναι απλώς γραφικός όποιος νοιάζεται για το εθνικό συμφέρον. Δημοφιλές είναι να μιλάει κανείς για εθνικό συμφέρον, κλείνοντας το μάτι – ουσιαστικά – σε αυτούς που πρόκειται να βολέψει κατά τα ειωθότα.
Είναι εξόχως διδακτική η περίπτωση του Ομηρικού Αχιλλέα. Του πήρε την όμορφη Τρωαδίτισσα-λάφυρο ο Αγαμέμνωνας και για αντίδραση εγκατέλειψε τον πόλεμο. Για προσωπικούς λόγους, δηλαδή, αγνόησε το εθνικό συμφέρον. Σαν να μην έφθανε αυτό, ζήτησε από την μαμά του, την θεά Θέτιδα, να πάει στον Δία να τον επηρεάσει να νικήσουν οι Τρώες αντίπαλοι.
Αυτό που στα μάτια οποιουδήποτε άλλου λαού του πλανήτη είναι καραμπινάτη εσχάτη προδοσία, στα μάτια του ελληνικού λαού δεν είναι άξιο δυσμενούς σχολιασμού καν. Ακόμη και ο Μεγαλέξανδρος φόρεσε υπερήφανα την πανοπλία του.
.
Συμπέρασμα
Το βαθύτερο πρόβλημα-Ελλάδα είναι παγκοσμίως πρωτάκουστο και ιδιάζον, και είναι διαχρονικό. Δεν είναι και λίγα 3.000 χρόνια …
