Η ανάπτυξη
Η υπερχρέωση του δημοσίου τομέα, σε ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη, οδηγεί το σπιράλ της ανάπτυξης προς τα κάτω – κάτι που συμβαίνει και με την υπερχρέωση του ιδιωτικού τομέα, επειδή αναγκάζεται ή επιλέγει να καταναλώνει, καθώς επίσης να επενδύει λιγότερο (ύφεση ισολογισμών).
Το γεγονός αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνονται τα εισοδήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, επίσης ο πληθωρισμός (αποπληθωρισμός), να περιορίζονται τα έσοδα του δημοσίου και να κλιμακώνονται οι κοινωνικές δαπάνες, λόγω της ανεργίας κοκ. – οπότε να αυξάνονται τα πραγματικά χρέη.
Επειδή δε ορισμένα κράτη αυξάνουν τα δημόσια έξοδα τους, για να σταθεροποιήσουν την οικονομία τους κατά τη μέθοδο του Keynes, κλιμακώνεται επικίνδυνα το δημόσιο χρέος τους, παρά το ότι μειώνεται το ιδιωτικό – όπως φαίνεται από το παρακάτω γράφημα της McKinsey, στο οποίο έχουμε αναφερθεί ξανά στο παρελθόν.
.
.
Εν τούτοις, η αντιμετώπιση της κρίσης από τα κράτη που μπορούν να ενισχύσουν την οικονομία τους με αυτόν τον τρόπο, όπως οι Η.Π.Α., είναι ευκολότερη και συνήθως εφικτή – ενώ τα αποτελέσματα της είναι καταστροφικά για εκείνες τις χώρες που δεν έχουν τα μέσα χρηματοδότησης. Πόσο μάλλον όταν επιβάλλονται επί πλέον μέτρα λιτότητας, όπως στην περίπτωση της Ελλάδας – μέσω των οποίων καταρρέουν η ζήτηση και οι επενδύσεις, με μοναδική διέξοδο τις εξαγωγές, οι οποίες απαιτούν συνήθως την υποτίμηση του νομίσματος.
Μία χώρα-μέλος όμως της Ευρωζώνης, η οποία εξάγει τα προϊόντα της κυρίως στο εσωτερικό της ένωσης, οπότε δεν έχει μεγάλο νόημα η υποτίμηση του ευρώ, ενώ η ζήτηση δεν αυξάνεται ούτε σε αυτές, επειδή βιώνουν μία ανάλογη κρίση, είναι ουσιαστικά καταδικασμένη – γεγονός που σημαίνει πως, εφόσον είναι υπερχρεωμένη, για πολλούς άλλους λόγους, δεν υπάρχει άλλη λύση εκτός από τη διαγραφή.
.
.
Στα πλαίσια αυτά, ακόμη και η παροχή φθηνών έστω μακροπρόθεσμων δανείων, τα οποία θα είναι συνδεδεμένα με διάφορες προϋποθέσεις, με μνημόνια δηλαδή όπως στην περίπτωση της Ελλάδας, οδηγούν μία χώρα στο γκρεμό, καταστρέφοντας εντελώς την οικονομία της – εκτός εάν διαγραφεί μεγάλο μέρος των χρεών της, χωρίς να ληφθούν «υφεσιακές δεσμεύσεις» εκ μέρους της.
Όσον αφορά τώρα τη δήθεν πρόθεση της Γερμανίας να την τιμωρήσει, έτσι ώστε να μην το επαναλάβει, είναι στην καλύτερη των περιπτώσεων ανόητη – αφού τα κράτη δεν είναι παιδιά, για να μαθαίνουν να συμπεριφέρονται καλύτερα, μέσω της τιμωρίας τους εκ μέρους των γονέων τους. Η οικονομία τους διαχειρίζεται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις οι οποίες, εφόσον αποτυγχάνουν, δεν τιμωρούνται από κανέναν – ενώ η εμπειρία τους δεν υιοθετείται από τις επόμενες.
Εκτός αυτού, οι οφειλέτες αποτελούν τη μία μόνο όψη του νομίσματος. Η άλλη είναι οι δανειστές, οι οποίοι παρέχουν κερδοσκοπώντας δάνεια, συχνά διαφθείροντας τους πολιτικούς, χωρίς να σκέφτονται τις συνέπειες – όπως φάνηκε από την κρίση ενυπόθηκων δανείων των Η.Π.Α. καθώς επίσης από την απάτη στην περίπτωση της Ελλάδας (άρθρο).
.
Επίλογος
Τα δομικά, μεγάλα προβλήματα της χώρας μας δεν θα επιλυθούν προφανώς, απλά και μόνο με μία διαγραφή χρέους – αφού, εάν παραμείνουν ως έχουν, σε λίγα χρόνια θα βρεθούμε ξανά στην ίδια δύσκολη θέση.
Από την άλλη πλευρά όμως, εάν δεν διαγραφεί χρέος, ειδικά όταν η Ελλάδα έχει αποκοπεί πλέον από τις αγορές, ενώ έχει αποτύχει εντελώς το πρόγραμμα εξυγίανσης που της επέβαλλε η Τρόικα, με ευθύνη των δανειστών της, δεν υπάρχει περίπτωση επιστροφής στην ανάπτυξη – χωρίς φυσικά να διεκδικούμε το αλάθητο.
Είναι απαραίτητο λοιπόν να μας δοθεί η δυνατότητα της επανεκκίνησης της οικονομίας μας, με τη βοήθεια, μεταξύ άλλων, της διαγραφής χρέους – κάτι που θα πρέπει να συμβεί και με άλλες χώρες, όπως με την Ισπανία, με την Ιταλία κοκ. Διαφορετικά ο καπιταλισμός θα καταρρεύσει, με εκκωφαντικό θόρυβο – μία διαδικασία που ευρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.
*Βιβλιογραφία: F&W, McKinsey
.
