Η εξαφάνιση του χρέους – Σελίδα 3 – The Analyst
ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Η εξαφάνιση του χρέους

Περαιτέρω το γεγονός ότι, η κεντρική τράπεζα μπορεί να λειτουργήσει μονεταριστικά,  γίνεται κατανοητό όλο και από περισσότερους σήμερα – οι οποίοι προσμετρούν πλέον το ιαπωνικό χρέος χωρίς εκείνο το μέρος του, το οποίο κατέχεται από την κεντρική τράπεζα της χώρας.

Φυσικά το πείραμα που υποχρεωτικά εκτελεί η Ιαπωνία, μη έχοντας εναλλακτική λύση, είναι εξαιρετικά επικίνδυνο – αφού το σύνολο των χρεών της είναι τόσο μεγάλο, ώστε να μπορεί ένας λανθασμένος χειρισμός να αποσταθεροποιήσει εντελώς την οικονομία της. Εν τούτοις, μέχρι σήμερα ο αριθμός αυτών που δανείζουν την υπερχρεωμένη κυβέρνηση της χώρας, με μηδενικό σχεδόν επιτόκιο, δεν έχει μειωθεί καθόλου – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα συμβεί το αντίθετο στο μέλλον.

Ειδικότερα, εάν κάποια στιγμή οι δανειστές της χώρας, οι οποίοι ουσιαστικά είναι σε ποσοστό που υπερβαίνει το 90% οι ίδιοι οι Πολίτες της κατανοήσουν ότι, η κυβέρνηση θα συνεχίσει να χρηματοδοτείται με κεντρικά χρήματα (τυπωμένα) και όχι με δάνεια, τότε θα μπορούσε να προκληθεί ένας πολύ μεγαλύτερος πληθωρισμός, από αυτόν που επιθυμεί η Τράπεζα της Ιαπωνίας.

Αμέσως μετά θα ακολουθούσε ένας καταστροφικός καθοδικός σπειροειδής κύκλος, κατά τον οποίο ο πληθωρισμός θα οδηγούσε στην υποτίμηση του γεν, η οποία θα πυροδοτούσε έναν ακόμη μεγαλύτερο πληθωρισμό κοκ. Το αμέσως επόμενο επακόλουθο θα ήταν οι αυξημένες αποδόσεις των ομολόγων της – όπου το κράτος θα υποχρεωνόταν να επιβαρυνθεί με πολύ υψηλότερα επιτόκια για εκείνο το μέρος των χρεών του, τα οποία δεν χρηματοδοτούνταν από την κεντρική του τράπεζα.

Υπάρχουν φυσικά τρόποι για να εξισορροπήσει κανείς τις πληθωριστικές αυτές επιδράσεις. Απλούστατα, όταν η κεντρική τράπεζα αγοράζει ομόλογα του δημοσίου, τότε δημιουργούνται καινούργιες ρεζέρβες των εμπορικών τραπεζών στην κεντρική. Οι ρεζέρβες αυτές δεν χρησιμοποιούνται ακόμη από τις εμπορικές τράπεζες για την παροχή νέων δανείων, όπως επιτρέπεται από τις υποχρεώσεις τους για ελάχιστα αποθεματικά.

Εάν λοιπόν ήθελε να εμποδίσει η κυβέρνηση τις εμπορικές τράπεζες να αυξήσουν την ποσότητα χρήματος με την παροχή νέων δανείων, θα είχε τη δυνατότητα να αυξήσει τα ελάχιστα αποθεματικά που απαιτούνται – οπότε να εμποδίσει την υπερβολική αύξηση του πληθωρισμού, όταν τα «κίνητρα δανεισμού» είναι πολύ μεγάλα.

.

Η Ευρωζώνη

Η Ευρωζώνη θα μπορούσε προφανώς να επιδιώξει το μονεταρισμό των χρεών της, με πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες επιτυχίας, συγκριτικά με την Ιαπωνία – επειδή τα χρέη των χωρών της είναι σημαντικά χαμηλότερα. Εν τούτοις, δεν πρόκειται για ένα αμιγές κράτος, όπως η Ιαπωνία, οπότε πολύ δύσκολα θα συμφωνούσαν όλες οι χώρες.

Για παράδειγμα, τυχόν μονεταρισμός των χρεών θα βοηθούσε κυρίως χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα – ενώ θα επιβάρυνε άλλες, όπως τη Γερμανία, οι οποίες, ενοχοποιώντας για το πρόβλημα του χρέους το Νότο (εν μέρει άδικα, αφού η ίδια συνετέλεσε σε μεγάλο βαθμό), δεν θέλουν να πληρώσουν οι ίδιες.

Βέβαια, η ΕΚΤ έχει ήδη ανακοινώσει πως θα ακολουθήσει έναν τέτοιο δρόμο – ο οποίος είναι δυνατόν να επιταχυνθεί ακόμη περισσότερο, με άλλες μεθόδους. Για παράδειγμα, η ευρωπαϊκή τράπεζα επενδύσεων έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει μαζικά δημόσια έργα σε ολόκληρη τη νομισματική ένωση, έτσι ώστε να αυξηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης και ο πληθωρισμός – εκδίδοντας ομόλογα, τα οποία θα αγόραζε η ΕΚΤ, με μηδενικό επιτόκιο και χωρίς ημερομηνία λήξης.

Εάν δεν το κάνει, τότε είναι αδύνατον χώρες, όπως η Ιταλία, να μην χρεοκοπήσουν – αφού για να διατηρήσει σταθερό το δημόσιο χρέος της η Ιταλία (πλησιάζει στο 140% του ΑΕΠ της), χρειάζεται ένα πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 4% του ΑΕΠ της – λόγω  του πολύ χαμηλού ρυθμού ανάπτυξης, καθώς επίσης του μειωμένου πληθωρισμού. Η κυβέρνηση της θα μπορούσε να το επιδιώξει και ίσως να το πετύχει – κάτι που όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο, από πολιτικής πλευράς, αφού αργά ή γρήγορα θα εξεγείρονταν οι Πολίτες της.

Συνεχίζοντας, τη στιγμή που οι αγορές θα συνειδητοποιήσουν ότι, η Ιταλία δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τα χρέη της, τα επιτόκια δανεισμού της θα εκτοξευθούν στα ύψη – οπότε, εάν η ΕΚΤ δεν επιχειρήσει το μονεταρισμό των χρεών, η Ιταλία θα πρέπει είτε να διαγράψει ένα μεγάλο μέρος τους, είτε να εγκαταλείψει το ευρώ (μετατρέποντας τα χρέη της σε λιρέτες και υποτιμώντας το νόμισμα, για να τα εξυπηρετήσει). Τόσο η μία εναλλακτική της λύση όμως, όσο και η άλλη, θα διέλυαν την Ευρωζώνη – οπότε ο μονεταρισμός είναι μονόδρομος.

Περαιτέρω, η ΕΚΤ προσπαθεί να υποκινήσει τις εμπορικές τράπεζες να αυξήσουν το δανεισμό τους προς την πραγματική οικονομία, έτσι ώστε να δημιουργηθεί πληθωρισμός και να καταπολεμηθούν τα χρέη (ανάλυση). Κάτι τέτοιο μοιάζει όμως σαν να θέλει κανείς να θεραπεύσει τον πονοκέφαλο της μέθης, πίνοντας ξανά αλκοόλ – αφού αφενός μεν οι τράπεζες φοβούνται να δανείσουν σε συνθήκες ύφεσης και υπερχρέωσης («έλλειμμα» φερέγγυων οφειλετών), αφετέρου οι επιχειρήσεις δεν επενδύουν, οπότε δεν δανείζονται (ενώ τα νοικοκυριά μειώνουν συνεχώς τις δαπάνες και τα δάνεια τους).

Σε κάθε περίπτωση, εάν οι προσπάθειες της Ευρωζώνης περιορισθούν στην επεκτατική νομισματική πολιτική, τα χρέη της το 2020, εάν υπάρχει, θα είναι πολύ υψηλότερα, σε σχέση με τώρα – αφού με τον τρόπο αυτό τα ιδιωτικά χρέη μεταφέρονται στα δημόσια (Ιρλανδία, Ισπανία κλπ.), ή τα δημόσια στα ιδιωτικά (Ελλάδα, Ιταλία), με αποτέλεσμα να αυξάνονται συνεχώς τα συνολικά.

.

Επίλογος

Ολοκληρώνοντας, ίσως οι Η.Π.Α. καταφέρουν να αντιμετωπίσουν την υπερχρέωση μόνο με τη βοήθεια της νομισματικής πολιτικής, εάν πράγματι αναπτύσσονται με ρυθμό 3% – αφού έτσι μειώνεται το χρέος με την αύξηση του παρανομαστή (ΑΕΠ), όταν διατηρείται σταθερός ο αριθμητής (Χρέος).

Η Ευρώπη όμως, η οποία αναπτύσσεται με ρυθμό 0,5%, όπως και η Ιαπωνία, είναι αδύνατον να το επιτύχει – πόσο μάλλον αφού ακόμη και αν ο ρυθμός ανάπτυξης έφτανε στο 1,5% δεν θα λυνόταν το πρόβλημα, επειδή μειώνεται ο αριθμός των εργαζομένων, ενώ αυξάνεται αυτός των συνταξιούχων, λόγω της γήρανσης του πληθυσμού της (αντίστοιχα η Ιαπωνία).

Επομένως, η Ευρωζώνη έχει στη διάθεση της δύο μόνο λύσεις: αφενός μεν τη διαγραφή χρεών, η οποία είναι εξαιρετικά δύσκολη στην εφαρμογή της, αφετέρου το μονεταρισμό του χρέους – την πληθωριστική μείωση του δηλαδή, με τη βοήθεια της ΕΚΤ. Έχουμε την άποψη δε πως αυτή η μέθοδος θα υιοθετηθεί τελικά – αφού η πρώτη μοιάζει ανέφικτη, ενώ θα προκαλούσε τεράστιες αντιδράσεις εκ μέρους των αγορών.

Αυτό φαίνεται πως πιστεύουν και οι αγορές, κρίνοντας από τη χθεσινή τους αντίδραση στις νέες ανακοινώσεις του προέδρου της ΕΚΤ – όπου εκτοξεύθηκαν στα ύψη οι χρηματιστηριακοί δείκτες, ενώ συνεχίσθηκε εντονότερη η πτώση της ισοτιμίας του ευρώ.

Στα πλαίσια αυτά, έχουμε την άποψη πως η χώρα μας σήμερα θα πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτική, περιμένοντας την ευρωπαϊκή λύση – η οποία θεωρούμε πως δεν θα αργήσει πλέον, παρά τις αντιδράσεις της Γερμανίας, αφού δεν υπάρχει καμία άλλη, η οποία να εξασφαλίζει στην Ευρωζώνη τη μη διάλυση της. Εάν δεν συμβεί, τότε είναι ίσως προτιμότερη η χρεοκοπία από τον αργό, επώδυνο και σίγουρο θάνατο, καθώς επίσης από τον αφελληνισμό που προετοιμάζεται.

.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Don`t copy text!