Η σημασία του εξωτερικού χρέους στις κρίσεις
Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η ποσοστιαία εξέλιξη των δημοσίων χρεών της Δύσης σε ξένο νόμισμα – όπου διαπιστώνεται ότι, πριν από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, καθώς επίσης τα τελευταία 50 χρόνια, τα εξωτερικά δημόσια χρέη ήταν συγκριτικά πολύ χαμηλά. Ακριβώς για το λόγο αυτό δεν είχαμε κρίσεις υπερχρέωσης κρατών στις αναπτυγμένες οικονομίες – σε αντίθεση με τις δεκαετίες του 1920 και του 1930.
.
Η εξέλιξη του χρέους σε ξένο νόμισμα (γκρίζο) και ο δείκτης χρέους (μπλε).
.
Όπως φαίνεται από το γράφημα (πηγή), τα εξωτερικά δημόσια χρέη των αναπτυγμένων χωρών μειώθηκαν γρήγορα, μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο – σε πλήρη αντίθεση από την εποχή μετά τον πρώτο.
Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι, οι ήδη επιβαρυμένες οικονομίες της Ευρώπης χρεώθηκαν περαιτέρω με τις πολεμικές επανορθώσεις μετά τον 1ο Παγκόσμιο – ενώ μετά το 2ο οι Η.Π.Α., ακολουθώντας με καθυστέρηση 25 ετών τις συμβουλές του Keynes, επέβαλλαν τη διαγραφή χρεών (ειδικά της Γερμανίας), ενώ βοήθησαν επί πλέον την Ευρώπη με το σχέδιο Marshall.
Δυστυχώς η Γερμανία σήμερα, όπου απαιτούνται ανάλογες ενέργειες, κάνει ακριβώς το αντίθετο – επιβάλλει δηλαδή εκείνη την πολιτική, η οποία οδήγησε στη Μεγάλη Ύφεση του 1930 και στο 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο. Εάν λοιπόν δεν συμμορφωθεί και επιμένει στη θέση της, θα ήταν καλύτερα να εγκαταλείψει εκούσια το ευρώ – έτσι ώστε όλες οι υπόλοιπες χώρες να επιτύχουν την απαιτούμενη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
.
Επίλογος
Στην Ευρώπη επικρατεί σήμερα μία ανάλογη κατάσταση, με αυτήν του μεσοπολέμου, αφού τα δημόσια χρέη πολλών χωρών της είναι εκπεφρασμένα σε ευρώ – σε ένα νόμισμα δηλαδή που κανένα επί μέρους κράτος δεν μπορεί να επηρεάσει. Ουσιαστικά, τα χρέη σε ευρώ είναι εξωτερικά χρέη, χρέη σε συνάλλαγμα – ενώ, εάν το γεγονός αυτό αποτυπωνόταν στο παραπάνω γράφημα, η καμπύλη θα εκτοξευόταν στα ύψη, μετά το 2000.
Επομένως, η λύση της κρίσης χρέους της Ευρώπης δεν μπορεί να επιτευχθεί από τα επί μέρους κράτη της, όσο και αν προσπαθήσουν – αφού πρέπει να επιλυθεί προηγουμένως το μεγάλο πρόβλημα του ευρώ, με τους δύο ενδεχόμενους τρόπους που έχουμε ήδη αναφέρει (ανάλυση).
Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως τα κράτη της Ευρωζώνης δεν πρέπει να δρομολογήσουν τις απαιτούμενες διαρθρωτικές αλλαγές – οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με την επιβαλλόμενη πολιτική λιτότητας.
Σημαίνει όμως πως μόνο με αυτόν τον τρόπο, δεν πρόκειται να καταπολεμηθεί η κρίση – η οποία πρέπει να αντιμετωπισθεί, όπως συνέβη μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο: με διαγραφές χρεών όπου απαιτείται, με επιμηκύνσεις του χρόνου αποπληρωμής, με χαμηλά επιτόκια, καθώς επίσης, κυρίως, με ένα σχέδιο ανάπτυξης, ανάλογο με το αμερικανικό «Marshall plan». Την άποψη μας αυτή την έχουμε εκφράσει ήδη από το 2010 – όταν κορυφώθηκε η κρίση και η Ελλάδα απειλούταν με την εισβολή τότε του ΔΝΤ (αργότερα επίσης).
Αυτό χρειάζεται η Ελλάδα, καθώς επίσης η υπόλοιπη Ευρώπη – γεγονός από το οποίο συμπεραίνεται πως η πολιτική αστάθεια και οι εκλογές δεν λύνουν κανένα απολύτως πρόβλημα. Ωφελούν απλά και μόνο αυτούς που αναφέραμε, ενώ ασφαλώς επιδεινώνουν τις προοπτικές της χώρας και των Πολιτών της.
Είναι βέβαια η υποκειμενική μας άποψη, τεκμηριωμένη όσο γίνεται με την ανάλυση μας, χωρίς όμως να θεωρούμε πως αποτελεί νομοτέλεια – συνεχίζοντας να πιστεύουμε πως αυτό που χρειάζεται σήμερα η Ελλάδα είναι η κοινωνική συνοχή, καθώς επίσης η έντιμη συνεργασία των πολιτικών κομμάτων μεταξύ τους, αφού κανένα δεν διαθέτει το μαγικό ραβδί που ισχυρίζεται.
.
.
