Ο νόμος του Gresham – Σελίδα 2 – The Analyst
Χρυσός και νομίσματα Εξ.

Ο νόμος του Gresham

383 total views, 3 views today

Η χρήση του νόμου

Ο Gresham ξεκίνησε τις έρευνες του σε μία εποχή, όπου οι δανειστές (πωλητές) ήταν υποχρεωμένοι από το νόμο να λαμβάνουν κακά χρήματα, σε μία θεσμοθετημένη ισοτιμία – σε μία ορισμένη τιμή δηλαδή.

Ανακάλυψε λοιπόν πως εάν όλοι οι συμμετέχοντες στην Οικονομία επιτρεπόταν να αποφασίζουν ελεύθερα, με ποιό νόμισμα θα επιθυμούσαν να πληρώνονταν, το καλό χρήμα θα εκτόπιζε πολύ γρήγορα το κακό – επειδή κανένας δεν θα ήθελε εκούσια να πληρωθεί με κακά χρήματα, στην ίδια ισοτιμία με τα καλά.

Επίσης πως σε μία «κορεσμένη αγορά», δεν αποφασίζει ο πωλητής σχετικά με το νόμισμα που θα δεχθεί, αλλά ο πελάτης, ο οποίος αγοράζει. Ο πωλητής μπορεί είτε να δεχθεί τα κακά χρήματα του πελάτη του, οπότε να έχει τζίρο, είτε να τα αρνηθεί – οπότε ο πελάτης θα απευθυνθεί σε κάποιον άλλο πωλητή (έμπορο, προμηθευτή), ο οποίος θα προτιμήσει να πάρει τα κακά χρήματα, παρά να μην κάνει καθόλου τζίρο.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις, στις οποίες ο νόμος του Gresham λειτούργησε, χωρίς να προϋποθέτει τον κρατικό εξαναγκασμό. Ειδικότερα, το επιτυχημένο ολλανδικό ανατολικό εμπόριο (εισαγωγές μπαχαρικών και άλλων προϊόντων από την Ινδία), είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει πολύ αγαπητό το «Albertustaler» – ένα νόμισμα καταγόμενο από την ισπανική Ολλανδία, το οποίο περιείχε 24,65 γραμμάρια ασημιού.

Η ιδιαιτερότητα αυτή διαπιστώθηκε, όταν οι πωλητές ήταν πρόθυμοι να λάβουν για ένα προϊόν που τιμολογούταν σε «Reichstaler», την ίδια ποσότητα σε «Albertustaler» – όπου όμως το «Reichstaler» περιείχε περισσότερο ασήμι (25,98 γραμμάρια). Φυσικά οι συναλλαγές σε «Albertustaler» αυξήθηκαν – αφού οι αγοραστές εύλογα δεν πλήρωναν σε «Reichstaler».

.

Ο χρυσός

Επανερχόμενοι στη σημερινή εποχή, ο χρυσός, επειδή είναι χρήμα, καλό φυσικά, ευρίσκεται στην άλλη πλευρά – σε όλες τις τιμές των παγίων δηλαδή. Παράλληλα, ως νόμισμα συναλλαγής, δεν έχει ποτέ μέχρι σήμερα μηδενισθεί η αξία του – όπως έχει συμβεί σχεδόν άπειρες φορές με τα χάρτινα χρήματα, κατά τη διάρκεια της ιστορίας, λόγω της κακής διαχείρισης τους από τα κράτη, του υπερπληθωρισμού κλπ.

Με άλλα λόγια, οι μετοχές, τα ομόλογα και η ακίνητη περιουσία μπορεί να αναμένεται πως θα ανατιμηθούν σε όρους χρυσού, όταν η τιμή του χρυσού μειώνεται – όπως επίσης το αντίθετο (να υποτιμηθούν, όταν η τιμή του χρυσού αυξάνεται).

Αυτή η σχέση είναι συχνά συγκεχυμένη από άλλους παράγοντες. Ο περισσότερο προφανής παράγοντας είναι η αλλαγή των επιπέδων εμπιστοσύνης των ανθρώπων, απέναντι στα χαρτονομίσματα – έναντι των οποίων ο χρυσός είναι συνήθως φυσιολογικά τιμολογημένος.

Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη της τιμής του χρυσού (κίτρινη καμπύλη), σε σχέση με το αμερικανικό δημόσιο χρέος – η οποία είναι αρκετά εύγλωττη, σε μακροπρόθεσμη βάση. Με δεδομένο δε το ότι, η τιμή του χρυσού μειώθηκε βραχυπρόθεσμα, ενώ το χρέος συνέχισε να αυξάνεται, οι προβλέψεις δεν είναι καθόλου δύσκολες.

 .

ΗΠΑ – η εξέλιξη του δημόσιου χρέους της χώρας σε σύγκριση με αυτήν του χρυσού

ΗΠΑ – η εξέλιξη του δημόσιου χρέους της χώρας σε σύγκριση με αυτήν του χρυσού (1917 – 2012).

 .

Περαιτέρω, με τις αποδόσεις των ομολόγων σήμερα σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα (ιστορικό ρεκόρ), καθώς επίσης με τις μετοχές στα ύψη, η σχέση είναι απόλυτα εμφανής – δεν είναι συγκεχυμένη δηλαδή. Έχουν λοιπόν ανατιμηθεί όλα τα πάγια (υπερβολικά!), σε όρους χρυσού, αφού η τιμή του χρυσού έχει μειωθεί (υπερβολικά!).

Σε όρους ρίσκου τώρα οι τράπεζες, οι οποίες κυριαρχούν σε όλες τις αγορές παγίων, υποτιμούν συνήθως τους κινδύνους, επειδή είναι άπληστες, όσον αφορά τα κέρδη τους. Η συμπεριφορά αυτή οδηγεί τις τράπεζες να ανταγωνίζονται η μία την άλλη, αγνοώντας εντελώς τα ρίσκα, μέχρι τη στιγμή της τελικής πτώσης.

Το γεγονός αυτό τεκμηριώθηκε ξανά πρόσφατα, όταν ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση (2008) – όπου οι τιμές των κατοικιών κατέρρευσαν, απειλώντας να καταστρέψουν εντελώς το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Διασώθηκε δε την τελευταία στιγμή από τα κράτη – από τους πολίτες τους προφανώς, οι οποίοι επωμίσθηκαν ερήμην τους τις ζημίες των τραπεζών. Το κοινό στοιχείο άλλωστε όλων των χρηματοπιστωτικών υπερβολών (φούσκες), είναι η αγνόηση του ρίσκου – με την ιστορία να είναι γεμάτη από παραδείγματα.

Ο χρυσός όμως εξελίσσεται αντίθετα, σε σχέση με όλα τα άλλα πάγια περιουσιακά στοιχεία – επειδή η αύξηση της τιμής του αντικατοπτρίζει μία αυξανόμενη συνειδητοποίηση των γενικότερων χρηματοπιστωτικών (γεωπολιτικών επίσης) κινδύνων – υποχρεώνοντας τα στη μείωση των τιμών τους («αποσυμπίεση» της φούσκας, αποκλιμάκωση των πολεμικών αντιπαραθέσεων).

Επομένως, επειδή οι μεγάλες τράπεζες κερδίζουν εύκολα χρήματα, αδιαφορώντας για τα ρίσκα στις αγορές ομολόγων και μετοχών, δεν θέλουν μία αύξηση της τιμής του χρυσού, η οποία λειτουργεί προειδοποιητικά, να τους χαλάσει το κερδοσκοπικό πάρτι.

Φυσικά αυτό δεν σημαίνει πως είναι εύκολη η απόδειξη του γεγονότος ότι, οι τράπεζες χειραγωγούν την τιμή του χρυσού. Οι μεγάλες τράπεζες όμως, συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών, έχουν κάθε λόγο να διατηρήσουν την οικονομική εμπιστοσύνη στο σύστημα – έχοντας τόσο το κίνητρο, όσο και τα μέσα. Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις λοιπόν, είναι αναμενόμενο το ότι, θα θελήσουν να εκμεταλλευθούν την ευκαιρία.

Απαντώντας τώρα στο αρχικό, ρητορικό ερώτημα, σχετικά με το γατί έχει σημασία το εάν η τιμή του χρυσού χειραγωγείται, θα λέγαμε πως μία ελεύθερη, μη «στημένη» διακύμανση των τιμών του χρυσού, είναι θεμελιώδους σημασίας για την οικονομία – αφού την διασφαλίζει απέναντι στη δημιουργία χρηματοπιστωτικών υπερβολών (φούσκες), καθοδηγώντας σωστά τις χρηματοπιστωτικές και οικονομικές μας δραστηριότητες.

Η αύξηση πάντως του δημοσίου χρέους των Η.Π.Α. σε σχέση με τα αποθέματα χρυσού της χώρας, φαίνεται στο γράφημα που ακολουθεί – όπου η κόκκινη γραμμή αναφέρεται στα αποθέματα χρυσού της υπερδύναμης σε μετρικούς τόνους, ενώ η κίτρινη στο ποσόν του δημοσίου χρέους ανά ουγγιά χρυσού. Το χρέος ανά ουγγιά έχει αυξηθεί σημαντικά από το 1971, επιταχυνόμενο το 2000 και ακόμη περισσότερο το 2008. Το 2012 δε είχαμε 61.796,11 $ χρέους ανά ουγγιά χρυσού, στα θησαυροφυλάκια των Η.Π.Α.

 .

ΗΠΑ – η εξέλιξη της τιμής του χρυσού και τα αποθέματα της χώρας σε αυτό.

ΗΠΑ – η εξέλιξη της τιμής του χρυσού και τα αποθέματα της χώρας σε αυτό (1917 – 2012).

Ολοκληρώνοντας, θεωρούμε σκόπιμο να τονίσουμε ξανά πως η χειραγώγηση, καθώς επίσης η γενικότερη αδιαφορία για την τιμή του χρυσού, μοιάζει με την απενεργοποίηση ενός συστήματος συναγερμού – αδιαφορώντας για τον κίνδυνο διάρρηξης, επειδή δεν μπορεί να αντέξει κανείς το θόρυβο (Alasdair).

.

Υστερόγραφο: Από το πρώτο διάγραμμα διαπιστώνεται η αύξηση του δημοσίου χρέους των Η.Π.Α., μετά την εγκατάλειψη του κανόνα του χρυσού (σοκ του Νίξον, 1971) – παράλληλα με την αύξηση της τιμής του πολυτίμου μετάλλου.

Στο δεύτερο διαπιστώνεται η ραγδαία μείωση των αποθεμάτων χρυσού των Η.Π.Α., έως το 1971 ουσιαστικά – επειδή μέχρι τότε η υπερδύναμη ήταν υποχρεωμένη να ανταλλάσσει τα δολάρια με χρυσό, εφόσον κάτι τέτοιο γινόταν «απαιτητό», από εκείνες τις χώρες συνήθως που ήταν πλεονασματικές (όπως, για παράδειγμα, από τη Γερμανία).

Στα πλαίσια αυτά, εάν οι Η.Π.Α. δεν καταργούσαν μονομερώς τον κανόνα που συμφωνήθηκε στο Bretton Woods, σύμφωνα με τον οποίο όλες οι χώρες είχαν αποθέματα σε δολάρια, τα οποία με τη σειρά τους είχαν αντίκρισμα σε χρυσό, τα αποθέματα τους στο κίτρινο μέταλλο θα μηδενίζονταν (σημερινό σενάριο αντιμετώπισης της υποτίμησης του δολαρίου).

Η βασική βέβαια αιτία ήταν το τεράστιο κόστος της διεξαγωγής πολέμων ανά τον πλανήτη, τους οποίους έκτοτε άρχισαν να χρηματοδοτούν οι Αμερικανοί, τυπώνοντας χαρτονομίσματα χωρίς αντίκρισμα – όπως συνέβαινε ανέκαθεν με τους πολέμους στην Ευρώπη.

.

Advertisements

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.