Η εξάρτηση της Κίνας από τις Η.Π.Α.
Η ανάπτυξη της Κίνας είναι μοναδική στα ιστορικά χρονικά – αφού, εντός μόλις τριάντα ετών, μεταμορφώθηκε από μία χώρα του τρίτου κόσμου, στη δεύτερη μεγαλύτερη Οικονομία του πλανήτη. Ο βασικός μηχανισμός ανάπτυξης της ήταν και είναι τα τεράστια «αποθέματα» φθηνού εργατικού δυναμικού που διαθέτει – τα οποία, έναντι χαμηλών αμοιβών, παρήγαγαν αρχικά απλά προϊόντα (όπως τα παιδικά παιχνίδια) και στη συνέχεια πολυπλοκότερα (όπως τα πλυντήρια και τα κινητά τηλέφωνα).
Οι αγοραστές ήταν κυρίως αμερικανοί – οι οποίοι τροφοδοτούσαν την καταναλωτική τους μανία, αγοράζοντας φθηνά κινεζικά προϊόντα με δολάρια. Το γεγονός αυτό βοήθησε την Κίνα να δημιουργήσει πολύ μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα – καθώς επίσης να αυξήσει ραγδαία τα συναλλαγματικά της αποθέματα.
Η ισχυρή όμως εξάρτηση της Κίνας από τις εξαγωγές, της έχει δημιουργήσει ήδη πολύ μεγάλα προβλήματα – παραγωγικά πλεονάσματα, μόλυνση του περιβάλλοντος (πρόσφατα ένα ποτάμι της βάφτηκε κόκκινο), επισφαλή δάνεια, μεγάλες τραπεζικές αδυναμίες, φούσκες ακινήτων, καθώς επίσης μία «μονόπλευρη» βιομηχανία.
Εκτός αυτού, η κυβέρνηση χειραγωγεί τα στατιστικά στοιχεία (άρθρο), για να μην προκαλείται η αντίδραση των αγορών, όταν αυτά επιδεινώνονται – γεγονός που αργά ή γρήγορα θα φανεί, ενώ οι επενδυτές είναι πια πολύ επιφυλακτικοί απέναντι της (αν και την μιμούνται πλέον οι Η.Π.Α., καθώς επίσης πολλές ευρωπαϊκές χώρες, παραποιώντας ανάλογα τα στοιχεία τους).
Η κυβέρνηση της χώρας επιχειρεί πλέον να αλλάξει τη δομή της οικονομίας, ενισχύοντας την εσωτερική ζήτηση – έτσι ώστε να μειώσει την εξάρτηση της από τις εξαγωγές. Αυτό σημαίνει με τη σειρά του μείωση του ρυθμού ανάπτυξης (σε μία εποχή που ο πλανήτης διψάει για το αντίθετο), με «αντίτιμο» την κλιμάκωση των εισοδημάτων της πλειοψηφίας των Κινέζων – μέσω της αύξησης των μισθών τους, καθώς επίσης με τη συνδρομή των υψηλότερων τόκων για τις αποταμιεύσεις τους.
Όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί, οι προϋποθέσεις υπάρχουν – αφού η εσωτερική κατανάλωση (μπλε), είναι σχετικά μικρή, συγκριτικά με τα υπόλοιπα επί μέρους μεγέθη του ΑΕΠ της (δημόσιες δαπάνες, ιδιωτικές επενδύσεις, εξαγωγές – εισαγωγές).
.
Κίνα – η εξέλιξη του ΑΕΠ της χώρας ανά τρίμηνο και τα μέρη που το απαρτίζουν. Τα μέρη στα οποία χωρίζεται το ΑΕΠ είναι η κατανάλωση (σκούρο μπλε), οι επενδύσεις (κόκκινο), οι διαφοροποιήσεις στα ιδιωτικά αποθέματα (πράσινο), οι εξαγωγές και οι εισαγωγές (μωβ και ανοικτό γαλάζιο αντίστοιχα) και οι δημόσιες δαπάνες (πορτοκαλί). Η εξέλιξη του ΑΕΠ τη σχετική περίοδο απεικονίζεται με τη μαύρη γραμμή.
.
Με βάση δε τα προγράμματα που προβλέπονται, τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, καθώς επίσης η μεσαία τάξη, θα ωφεληθούν περισσότερο από τις αλλαγές – ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης φαίνεται πως θα περιοριστεί στο 3-4%, μειώνοντας σημαντικά την εξάρτηση της Κίνας από τις Η.Π.Α.
.
Κίνα, ο μεγαλύτερος δανειστής των Η.Π.Α.
Η υπερδύναμη είναι υπερχρεωμένη, τόσο σε απόλυτα, όσο και σε σχετικά μεγέθη – αφού την 1η Ιουλίου του 2014, το δημόσιο χρέος της ήταν 17,557 τρις $, ενώ υπολογίζεται να αυξηθεί στα 18,52 τρις $ στα τέλη του έτους. Αυτό σημαίνει ότι ξεπερνάει επίσημα το 105% του συνολικού ΑΕΠ της, με μεγαλύτερο δανειστή την Κίνα – στην οποία οφείλει 1,3 τρις $ (πίνακας).
.
| Α/Α |
Οι κυριότεροι εξωτερικοί δανειστές των Η.Π.Α. |
Ποσόν σε $ |
| 1 | Κίνα |
1,3 τρις |
| 2 | Ιαπωνία |
1,2 τρις |
| 3 | Βέλγιο (πιθανολογείται η ΕΚΤ πίσω από τη χώρα) |
362,4 δις |
| 4 | Καραϊβική |
310,8 δις |
| 5 | Χώρες παραγωγής πετρελαίου (Ισημερινός, Βενεζουέλα, Ινδονησία, | |
| Μέση Ανατολή, Αλγερία, Γκαμπόν, Λιβύη, Νιγηρία) |
257,9 δις |
|
| 6 | Βραζιλία |
250,1 δις |
| 7 | Μ. Βρετανία |
179,8 δις |
| 8 | Ταιβάν |
174,4 δις |
| 9 | Ελβετία |
174,0 δις |
| 10 | Χονγκ Κονγκ |
155,8 δις |
.
Στα πλαίσια αυτά, εάν η Κίνα σταματούσε να αγοράζει τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, με τα οποία χρηματοδοτεί τα ελλείμματα της η υπερδύναμη, τότε είτε θα έπρεπε να αυξήσει η Fed τις ήδη πολύ υψηλές αγορές της, με κίνδυνο την καταστροφή του νομίσματος (ανάλυση), είτε να απειληθεί με αδυναμία εξόφλησης των οφειλών της, απέναντι στους υπαλλήλους της, στο στρατό της, στους προμηθευτές της κοκ. – οπότε με τη χρεοκοπία της, εάν δεν λάμβανε αμέσως «μη συμβατικά» μέτρα (ανάλυση).
Τα αυξημένα επιτόκια δανεισμού, λόγω του περιορισμού της ζήτησης ομολόγων, θα επιδείνωναν περαιτέρω τα ελλείμματα και τα χρέη της υπερδύναμης – ενώ οι «παρεμβάσεις» της Fed θα επιβράδυναν μεν, αλλά δεν θα σταματούσαν τελικά τη διαδικασία κατάρρευσης της.
Οι κίνδυνοι για την Κίνα δεν θα ήταν μικρότεροι, αφού θα υποτιμούταν το δολάριο – επειδή αφενός μεν θα έχανε χρήματα, αφετέρου θα ανατιμούταν το δικό της νόμισμα, οπότε θα μειωνόταν η ανταγωνιστικότητα και θα περιοριζόταν οι εξαγωγές της.
Η αλληλεξάρτηση των δύο χωρών λοιπόν, όπως η αντίστοιχη της Ρωσίας με την Ευρώπη με κέντρο βάρους τον ενεργειακό τομέα (άρθρο) είναι τέτοια, ώστε τυχόν αλλαγές των μεταξύ τους σχέσεων, θα προκαλούσαν μεγάλες ζημίες και στις δύο.
