Θαμμένοι ζωντανοί

Η ουκρανική κρίση

Γνωρίζοντας κανείς τα παραπάνω διαπιστώνει έναν ακόμη λόγο, για τον οποίο οδηγήθηκε η Ουκρανία στο «ικρίωμα» – ενώ παγιδεύτηκε ξανά η Γερμανία (το 2007 ήταν η χώρα που πλήρωσε το μεγαλύτερο μέρος της αμερικανικής φούσκας των ενυπόθηκων δανείων χαμηλής εξασφάλισης), η οποία κινδυνεύει για ακόμη μία φορά να αποτελέσει την αφετηρία ενός παγκοσμίου πολέμου. Όπως δε και οι δύο άλλοι προηγούμενοι πόλεμοι, κεντρικό σημείο του θα είναι ξανά η διαμάχη της με τη Ρωσία – στην οποία όμως αυτή τη φορά την οδηγούν οι Η.Π.Α., μέσω της ουκρανικής κρίσης.

Με τον τρόπο αυτό οι Η.Π.Α. αφενός μεν «εξορκίζουν» το μεγάλο φόβο τους (τυχόν ένωση της ΕΕ με τη Ρωσία, η οποία θα σήμαινε το οριστικό τέλος της παγκόσμιας ηγεμονίας τους), αφετέρου ενισχύουν δύο βασικούς τομείς της οικονομίας τους: τη βιομηχανία πολεμικού εξοπλισμού, καθώς επίσης την ενεργειακή τους βιομηχανία. Στον τομέα βέβαια του πολεμικού εξοπλισμού κάποια ψίχουλα θα εισπράξει και η Γερμανία, καθώς επίσης ορισμένες άλλες ευρωπαϊκές χώρες – με κριτήριο τις εξαγωγές τους (γράφημα).

.

.

Ένας όμως από τους μεγαλύτερους κερδισμένους θα είναι οι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι – για τους οποίους ήταν ανέκαθεν ενοχλητικό το ότι, η Ευρώπη εισάγει ένα μεγάλο μέρος των αναγκών της από τη Ρωσία. Το γεγονός αυτό τεκμηριώθηκε χθες, όπου κατά τη διάσκεψη των G7 πλέον στη Ρώμη, αποφασίσθηκε η υιοθέτηση ενός κοινού προγράμματος μέτρων, μέσω του οποίου θα μειωθεί η εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Αν και ένα τέτοιο σχέδιο είναι μάλλον ουτοπικό, οι μεγάλες δυτικές ενεργειακές εταιρείες, ειδικά οι αμερικανικές, ενθουσιάστηκαν – πόσο μάλλον αφού ενισχύονται οι προοπτικές τους να πουλήσουν στην Ευρώπη μεγάλες ποσότητες σχιστολιθικού αερίου, καθώς επίσης την τεχνολογία εξόρυξης του. Προφανώς ο λογαριασμός θα πληρωθεί ξανά από τους ευρωπαίους φορολογουμένους – όπως όλοι οι υπόλοιποι, μεταξύ των οποίων η πανάκριβη διάσωση των τραπεζών και τα ενυπόθηκα των Η.Π.Α.

.

Η ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία

Η Ευρώπη ήθελε ανέκαθεν να μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση της από τη Ρωσία. Κυρίως βέβαια η σημερινή καγκελάριος της Γερμανίας, η οποία ξεκίνησε ήδη το 2007 ένα πρόγραμμα με την ονομασία «Καινούργια Ανατολική Πολιτική» – με στόχο την εύρεση εναλλακτικών λύσεων από τα ενεργειακά αποθέματα των χωρών της κεντρικής Ασίας. Εν τούτοις, τόσο οι Ρώσοι, όσο και οι Κινέζοι, κατάφεραν να αποκτήσουν τα συμβόλαια προμήθειας ενέργειας από τους Ευρωπαίους – «καταδικάζοντας» τους στην περαιτέρω εξάρτηση από τη Ρωσία.

Οι χώρες της κεντρικής Ασίας βέβαια διαθέτουν αρκετές ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο θα μπορούσε να μεταφερθεί με ενεργειακούς αγωγούς στην Ευρώπη – ενώ ο μικρότερος αγωγός (TAP), ο οποίος θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν μέσω της Ελλάδας της Αλβανίας και της Ιταλίας, θα λειτουργήσει ήδη από το 2018 (ανάλυση).

Ο μεγαλύτερος όμως αγωγός (Nabucco), με τη βοήθεια του οποίου θα μπορούσε να ανεξαρτητοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό η Ευρώπη από τη Ρωσία, απέτυχε να πραγματοποιηθεί – ενώ τα συμβόλαια που υπογράφηκαν τα τελευταία χρόνια μεταξύ της Ρωσίας και της Κίνας από τη μία πλευρά, καθώς επίσης των χωρών της κεντρικής Ασίας από την άλλη, δεν επιτρέπουν τη συγκεκριμένη εναλλακτική λύση της Ευρώπης.

Ο μοναδικός δρόμος τώρα που απομένει είναι ο εφοδιασμός της Ευρώπης από τα κοιτάσματα του Κατάρ και του Ιράν. Όμως η κατασκευή ενός αγωγού που θα περνάει από τον περσικό κόλπο και το Ιράκ θα ήταν πολύ ακριβή, καθώς επίσης πολιτικά επικίνδυνη – ενώ η Ευρώπη έχει επιβάλλει κυρώσεις στο Ιράν (κατ’ επιταγή ουσιαστικά των Η.Π.Α.).

Επομένως, δεν υπάρχει ουσιαστικά εναλλακτική λύση που να μειώνει την εξάρτηση από τη Ρωσία – εκτός από τη θαλάσσια μεταφορά του φυσικού αερίου σε ψυχρή μορφή, η οποία όμως είναι πάρα πολύ ακριβή.

Ειδικότερα, η κατασκευή ενός σταθμού υγροποίησης φυσικού αερίου, μαζί με τις υποδομές για τη μεταφορά του με τάνκερ, κοστίζει πολλά εκατομμύρια ευρώ – ενώ κάθε τάνκερ αυξάνει το κόστος κατά 200 εκ. $ το «κομμάτι». Είναι λοιπόν ένας εφικτός τρόπος θεωρητικά, αλλά οικονομικά εντελώς ασύμφορος.

Οι Η.Π.Α. βέβαια προσπαθούν να πείσουν την ΕΕ να δημιουργήσει τις υποδομές και να προωθήσει τη μεταφορά φυσικού αερίου σε υγρή μορφή – ενώ οι μετοχές των εισηγμένων εταιρειών εκεί, οι οποίες διαθέτουν ανάλογα πλοία, έχουν ήδη εκτοξευθεί στα ύψη.

Η αιτία είναι προφανής, αφού με τη μέθοδο της εξόρυξης φυσικού αερίου από σχιστόλιθο (η οποία είναι αφενός μεν επικίνδυνη, αφετέρου εξαιρετικά επιβαρυντική για το περιβάλλον), διαθέτουν πολύ μεγάλες ποσότητες, οι οποίες δεν βρίσκουν όμως αγοραστές λόγω της κρίσης – οπότε η τιμή του φυσικού αερίου από σχιστόλιθο έχει γκρεμιστεί σχεδόν στο ναδίρ.

Τυχόν σημαντικές εξαγωγές λοιπόν στην ΕΕ θα σταθεροποιούσαν την τιμή, ενώ θα κάλυπταν το κόστος των επενδύσεων των μεγάλων παραγωγών φυσικού αερίου, οι οποίοι είναι ταυτόχρονα οι μεγαλύτεροι πετρελαϊκοί όμιλοι παγκοσμίως (Exxon, BP κλπ.).

Είναι ίσως σωστό να τονίσουμε εδώ ότι, το φυσικό αέριο από σχιστόλιθο είναι μεν φθηνό στην τόπο παραγωγής του, αλλά εξαιρετικά ακριβό όταν μεταφέρεται σε μακρινούς ιδιαίτερα προορισμούς – ενώ δεν θα ήταν λογικό να επιβαρυνθούν οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι, προς όφελος των αμερικανικών ομίλων.

Πόσο μάλλον όταν η ολοκληρωτική απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο θα έκανε πάμπλουτες τις Η.Π.Α. και πάμπτωχη την Ευρώπη – αφοί οι τιμές θα τινάζονταν στα ύψη.

.

Επίλογος

Το τι ωφελεί ποιόν είναι πασιφανές, όσον αφορά την ουκρανική κρίση, τις αποφάσεις των G7, καθώς επίσης την εκδίωξη της Ρωσίας από τους G8 – ενώ η Κίνα είναι αδύνατον να τοποθετηθεί εναντίον των πανίσχυρων Η.Π.Α. (ανάλυση).

Εάν δε υπογραφεί μία συμφωνία προμήθειας της Ευρώπης με φυσικό αέριο από σχιστόλιθο, τότε εξυπηρετούνται μάλλον τα συμφέροντα των Η.Π.Α., καθώς επίσης των ενεργειακών καρτέλ, παρά αυτά των Ευρωπαίων Πολιτών – οι οποίοι βέβαια δεν αποφασίζουν, αλλά μόνο εκλέγουν αυτούς που διαχειρίζονται το μέλλον τους, χωρίς να δεσμεύονται από καμία προεκλογική υπόσχεση τους.

Με δεδομένο δε το ότι, η πολιτική είναι έμμισθος υπηρέτης της οικονομικής εξουσίας, μπορούμε εύκολα  να υποθέσουμε γιατί κλιμακώνεται η αντιπαράθεση με τη Ρωσία, μέσω της άμοιρης Ουκρανίας – αν και τα συμπεράσματα δεν είναι δικά μας, αλλά των εκάστοτε Πολιτών, τους οποίους οφείλει να ενημερώνει κανείς όσο το δυνατόν λεπτομερέστερα.

.

Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr

Επισκεφθείτε το Blog του συγγραφέα. Πατήστε εδώ.