Το τέρας της ανεργίας (α)

(ε)  Κρυφή ανεργία:  Η συγκεκριμένη μορφή ανεργίας έχει αρκετά «παράγωγα» (για παράδειγμα, αυτούς που δεν δηλώνονται άνεργοι στα ταμεία, όσους εκπαιδεύονται για την ανάληψη άλλου είδους εργασίας κλπ), με κυριότερο όμως την υποαπασχόληση αυτών που διαθέτουν θέσεις εργασίας. Για παράδειγμα, όταν ο παραγωγικός χρόνος αποτελεί μόνο ένα μέρος του καθημερινού ωραρίου, με τον υπόλοιπο να διατίθεται σε άλλους σκοπούς (σκόπιμη χρονική καθυστέρηση στην εκπλήρωση των εργασιών, μεγάλα διαλλείματα κλπ).

Το είδος αυτό της ανεργίας είναι όχι μόνο «ύπουλο», αφού «κρύβει» ένα υπάρχων πρόβλημα, αλλά και εξαιρετικά επικίνδυνο, τόσο για τις επιχειρήσεις, όσο και για την Οικονομία εν γένει. Η μέτρηση της κρυφής ανεργίας βασίζεται στη σύγκριση των παραγομένων ποσοτήτων προϊόντων ή υπηρεσιών, μεταξύ περισσοτέρων του ενός «εργασιακών σημείων». Για παράδειγμα και σε επίπεδο χωρών, θα αναφέρουμε μέρος ενός παλαιότερου άρθρου μας (από το 2008), από το οποίο φαινόταν από τότε το ύψος της κρυφής ανεργίας στη χώρα μας:

.

“Για να τεκμηριώσουμε το συμπέρασμα μας, παραθέτουμε έναν πρώτο «βοηθητικό» πίνακα, στον οποίο αναγράφεται η παραγωγικότητα  της χώρας μας (ΑΕΠ δια του αριθμού των εργαζομένων), σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες «παρόμοιου μεγέθους» (κατάταξη ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων):

.

ΧΩΡΕΣ	Εργαζόμενοι	ΑΕΠ*	Εξαγωγές *	Παραγ/Εργ.
Ολλανδία	7,50 εκ.	644,6 δις	465,30 δις	85.947
Ελλάδα	4,94 εκ.	237,9 δις	25,76 δις	48.158
Σουηδία	4,66 εκ.	394,5 δις	176,5 δις	84.657
Αυστρία	3,56 εκ.	328,4 δις	158,30 δις	92.247
Δανία	2,90 εκ.	268,8 δις	102,10 δις	92.690
Φιλανδία	2,68 εκ.	210,5 δις	92,62 δις	78.545
Νορβηγία	2,50 εκ.	284,0 δις	136,10 δις	113.699

* 2007 σε δις $ , f.o.b.       Πληροφορίες: ip     Πίνακας: Β. Βιλιάρδος ( σε $)

.

Όπως διαπιστώνουμε από τον ανωτέρω πίνακα, εάν αυξάναμε την παραγωγικότητα του «εργατικού μας δυναμικού», έστω στα επίπεδα της Ολλανδίας, το ΑΕΠ μας σχεδόν θα διπλασιαζόταν – με αποτέλεσμα να λυνόταν ως δια μαγείας όλοι οι υπόλοιποι προβληματισμοί μας.

Αντίστροφα, εάν «μειώναμε» το εργατικό μας δυναμικό, «εξισώνοντας» το με αυτό της Ολλανδίας (διαιρώντας το ΑΕΠ μας με την παραγωγικότητα της Ολλανδίας  – 237,9 δις διά 85.947), τότε θα καταλήγαμε σε περίπου 2,77 εκ. εργαζομένους. Τόσοι Ολλανδοί εργαζόμενοι δηλαδή θα χρειάζονταν για να παράγουν το δικό μας ΑΕΠ οπότε, ο υπερβάλλων αριθμός (4,94 μείον 2,77), τα 2,17 εκ. δηλαδή, αντικατοπτρίζουν ουσιαστικά τον απόλυτο αριθμό της «κρυφής ανεργίας» στη χώρα μας – με «όρους Ολλανδίας».

Το ύψος της ανεργίας αυτής (επί των εργαζομένων και όχι επί του συνολικού πληθυσμού), είναι ποσοστιαία 43,9% – υποθέτοντας ότι η «φυσιολογική» ανεργία, την οποία δεν συμπεριλαμβάνουμε στη μέτρηση μας, είναι η ίδια και στις δύο χώρες (αν και στην Ολλανδία το 2007 ήταν 4,5%, ενώ στην Ελλάδα 8,4%). 

Τέλος, εάν υποθέσουμε πως ο μέσος μισθός ενός Ολλανδού εργαζόμενου είναι 1000 €, ενώ ενός Έλληνα έστω 800 €, θα διαπιστώσουμε ότι, το εργατικό «κόστος» για μία ελληνική επιχείρηση είναι, παρ’ όλα αυτά, πολύ υψηλότερο, αφού έχει «ενσωματωμένη ανεργία» (υποαπασχόληση) ύψους 43,9%. Δηλαδή, τα 800 € είναι ουσιαστικά 1.151 € για τον Έλληνα επιχειρηματία (800 Χ 1,439) – οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί και όχι απόλυτοι, ενώ επιφυλασσόμαστε για τυχόν αριθμητικά λάθη”.

.

Δυστυχώς, τα τότε συμπεράσματα μας (2008), σύμφωνα με τα οποία η ανεργία θα μπορούσε να φτάσει έως και στο 43,9% επιβεβαιώθηκαν σε μεγάλο βαθμό – αφού έχει ξεπεράσει ουσιαστικά το 30%, εάν προσμετρήσει κανείς, ως οφείλει, τους χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιοκτήτες μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίοι οδηγήθηκαν στη χρεοκοπία.

Ολοκληρώνοντας οφείλουμε να σημειώσουμε ότι, οι στατιστικές που αφορούν την ανεργία σε διάφορες χώρες, δεν είναι μεταξύ τους συγκρίσιμες – αφού η κάθε μία από αυτές έχει διαφορετικά κριτήρια «εγγραφής ανέργων».

Για παράδειγμα, εάν στην Ολλανδία εργάζεται κάποιος έστω και μία ώρα την εβδομάδα, δεν θεωρείται άνεργος «στατιστικά», ενώ σε άλλες χώρες απαιτούνται τουλάχιστον 15 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας, για τον «αποχαρακτηρισμό» του ως ανέργου. Πάντως, σύμφωνα με επίσημες έρευνες, τα άτομα με μειωμένες δεξιότητες (απολυτήριο Γυμνασίου κλπ) έχουν 2,5 φορές μεγαλύτερο ρίσκο να καταστούν άνεργοι, από τα περισσότερο εκπαιδευμένα – στους νέους το ρίσκο είναι τρεις φορές μεγαλύτερο.

.

• Διαβάστε το δεύτερο μέρος της ανάλυσης:  Το τέρας της ανεργίας β’