Η επιβεβαίωση του Minsky - The Analyst
ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Η επιβεβαίωση του Minsky

Email this page.
Print Friendly, PDF & Email
Minsky και μεγάλη μείωση δανείων

Στα δύο εξτρεμιστικά στάδια της νομοτελειακής ανισορροπίας, η Οικονομία δεν διορθώνεται από μόνη της – η υπερβολή ανατροφοδοτείται, όπως επίσης η βαθιά ύφεση, οπότε η κατάσταση δεν μπορεί να ελεγχθεί, χωρίς τη συμβολή του κράτους

(To άρθρο αποτελείται από 3 Σελίδες)

Μία υπερβολική μείωση των χρεών, όπως αυτή που περιγράφει ο Minsky στο τελευταίο στάδιο της κρίσης, είναι απίθανο να συμβεί στην Οικονομία της ελεύθερης αγοράς, επειδή προϋποθέτει την παράλογη, ανισόρροπη συμπεριφορά των συμμετεχόντων – κάτι που είναι αδύνατον να πιστέψουμε” (Bernanke)

 .

Ανάλυση

Ένα περίπλοκο και όχι απλά πολύπλοκο χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως το δικό μας, παράγει από μόνο του «αποσταθεροποιητικές δυνάμεις». Οι υπερβολές (φούσκες), όπως επίσης οι βαθιές, καταστροφικές υφέσεις, αντίστοιχες με την βαριά κατάθλιψη στην ανθρώπινη ψυχολογία, αποτελούν τα φυσικά επακόλουθα, τις υποχρεωτικές συνέπειες καλύτερα του «χωρίς φράγματα» καπιταλισμού – γεγονός που σημαίνει ότι, η λειτουργία του χρηματοπιστωτικού κλάδου, του κυκλοφοριακού συστήματος της Οικονομίας, δεν πρέπει να επαφίεται εξ ολοκλήρου στην ελεύθερη αγορά.

Βέβαια η απόλυτη σταθερότητα, την οποία εγγυώνται ίσως άλλα συστήματα, όπως αυτό της κεντρικά κατευθυνόμενης, κρατικής Οικονομίας, δημιουργούν άλλου είδους «επιπλοκές» – η κυριότερη των οποίων είναι η πλήρης αδυναμία εξέλιξης και διασφάλισης ενός καλύτερου βιοτικού επιπέδου. Όπως γνωρίζουμε δε από την ίδια τη Φύση, ότι δεν εξελίσσεται «διαβρώνεται», σαπίζει και πεθαίνει – γεγονός που έχει τεκμηριωθεί από την κατάρρευση του (υπαρκτού) κομμουνισμού.

Περαιτέρω, το καπιταλιστικό σύστημα είναι εκ φύσεως ασταθές και δεν διαθέτει ισορροπία – ενώ η όποια σταθερότητα επιτυγχάνεται, αποτελεί απλά έναν βραχυπρόθεσμο, ενδιάμεσο σταθμό, από τη μία ανισορροπία στην άλλη. Μοιάζει ουσιαστικά με ένα εκκρεμές, το οποίο ναι μεν διέρχεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα από το σημείο ισορροπίας, αλλά ποτέ δεν σταματάει σε αυτό – κινούμενο διαρκώς από το ένα άκρο στο άλλο.

Η αιτία του συγκεκριμένου γεγονότος είναι η συμπεριφορά των συμμετεχόντων στην ελεύθερη αγορά – με την έννοια ότι, τη στιγμή που νοιώθουν σταθερότητα στο παρόν, αναλαμβάνουν αυτόματα όλο και μεγαλύτερα ρίσκα.

Η συμπεριφορά τους αυτή θέτει τα θεμέλια για την επόμενη κρίση, οπότε η σταθερότητα οδηγεί νομοτελειακά στην αστάθεια – ενώ τον πρωταγωνιστικό ρόλο, στη συγκεκριμένη θεατρική παράσταση, στην «αέναη» αυτή διαδικασία, «υποδύεται»  πάντοτε ο χρηματοπιστωτικός κλάδος.

Αυτό οφείλεται στο ότι τα χρήματα δεν δημιουργούνται εξωγενώς, από κάποιον τρίτο μηχανισμό, αλλά ενδογενώς – εντός του οικονομικού συστήματος και από το πουθενά, μέσω της πιστωτικής διαδικασίας των τραπεζών. Η λειτουργία αυτή πυροδοτεί τα γρανάζια της Οικονομίας και υποδαυλίζει την κερδοσκοπία – η οποία προκαλεί με τη σειρά της την αστάθεια.

Ο Minsky, στο παράδοξο του οποίου έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν, διαχωρίζει σε τρία βασικά μέρη τη χρηματοπιστωτική δομή των επιχειρήσεων και των ιδιωτών: «Συντηρητική» (αντισταθμιστική, ασφαλής, Hedge), «Κερδοσκοπική» καθώς επίσης «Πυραμιδοειδής»  (Ponzi).

 .

(α)  Στο πρώτο στάδιο (συντηρητικό), οι πάσης φύσεως οφειλέτες (κράτη, επιχειρήσεις, νοικοκυριά), αποκτούν αρκετά χρήματα από την εργασία τους, έτσι ώστε να μπορούν να πληρώνουν τόσο τους τόκους, όσο και τις δόσεις των δανείων τους.

(β)  Στο δεύτερο στάδιο (κερδοσκοπικό), τα εισοδήματα των οφειλετών φτάνουν μόνο για την εξυπηρέτηση των τόκων, αλλά όχι για την πληρωμή των χρεολυσίων. Ο δανειολήπτης τότε είναι υποχρεωμένος να αναζητάει διαρκώς έναν τρόπο, με τον οποίο να μπορεί να πληρώνει τις δόσεις των χρεών του – οπότε ουσιαστικά λαμβάνει νέα δάνεια, για την πληρωμή των παλαιοτέρων (ανακύκλωση χρέους). Τα περισσότερα κράτη σήμερα ευρίσκονται σε αυτό το στάδιο – ενώ ορισμένα έχουν περάσει ήδη στο επόμενο.

(γ)  Στο τρίτο και τελευταίο στάδιο του κύκλου, στο «πυραμιδοειδές» (ονομάζεται Ponzi από το όνομα ενός «αγύρτη», ο οποίος στη δεκαετία του 1920 μέσω ενός τέτοιου συστήματος είχε υπεξαιρέσει 15 εκ. $), τα εισοδήματα του οφειλέτη δεν φτάνουν ούτε για την πληρωμή των τόκων – οπότε, η μοναδική του δυνατότητα επιβίωσης (εάν), είναι η τεχνητή αύξηση της αξίας των περιουσιακών του στοιχείων στον Ισολογισμό του, έτσι ώστε να δανείζεται ενυπόθηκα (όπως συνέβη στις Η.Π.Α. – subprimes).

.

Αυτό είναι ουσιαστικά το οικονομικό μοντέλο, με το οποίο ο Minsky επεξηγεί γιατί η σταθερότητα οδηγεί στην αστάθεια. Αναλυτικότερα, σε μία υγιή Οικονομία τα περισσότερα δάνεια προσφέρονται σε οφειλέτες, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να τα αποπληρώσουν έντοκα. Εν τούτοις οι οφειλέτες, νοιώθοντας ασφάλεια, γίνονται όλο και λιγότερο συντηρητικοί – αναλαμβάνοντας περισσότερα ρίσκα (δήθεν πολλά υποσχόμενες νέες επενδύσεις κλπ.), τα οποία χρηματοδοτούν με νέα δάνεια.

Στο στάδιο αυτό οι τράπεζες δεν επεμβαίνουν διορθωτικά, συμβουλεύοντας τους δανειολήπτες να μην αναλαμβάνουν παράλογα ρίσκα αλλά, αντίθετα, τους δανείζουν όλο και περισσότερα χρήματα, χωρίς να απαιτούν ανάλογες εγγυήσεις. Η διαδικασία συνεχίζεται, φτάνοντας στο σημείο όπου, η οικονομία αποτελείται από πολυάριθμους  κερδοσκοπικούς και πυραμιδοειδείς οφειλέτες – έχοντας γίνει εξαιρετικά ασταθής.

Κάποια στιγμή λοιπόν (αποπληθωριστικό στάδιο) η κατάσταση κορυφώνεται, με αποτέλεσμα οι οφειλέτες να μην μπορούν πλέον να αναχρηματοδοτήσουν τα δάνεια τους – οπότε ξαφνικά οι τράπεζες παγώνουν την παροχή νέων πιστώσεων προκαλώντας, μεταξύ άλλων, την κατάρρευση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων.

Οι αναγκαστικές πωλήσεις (κατασχέσεις κλπ.) επιδεινώνουν τη διαδικασία, με αποτέλεσμα να ξεκινάει ο καθοδικός σπειροειδής κύκλος της μείωσης της ρευστότητας – της ύφεσης, του αποπληθωρισμού, του περιορισμού των χρεών κοκ.

To άρθρο αποτελείται από 3 Σελίδες (…)

Συμφωνείτε ή διαφωνείτε; Συντάξτε την άποψή σας

Απόψεις και σχόλια

/* ]]> */