Η ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ
Συνεχίζοντας στο θέμα μας, όσο ελάχιστα λογική και αν είναι συχνά η μείωση των δαπανών, η «εξοικονόμηση» χρημάτων δηλαδή από την πλευρά της συνολικής Οικονομίας, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, όσον αφορά τον εκάστοτε ιδιώτη ή επιχειρηματία – ο οποίος πρέπει να λειτουργεί ορθολογικά, εξοικονομώντας όσο το δυνατόν περισσότερους πόρους και επιτυγχάνοντας το καλύτερο δυνατόν αποτέλεσμα, με τα λιγότερα δυνατά έξοδα.
Το σύνολο τώρα των «πλεονασμάτων» των εισοδημάτων των ιδιωτών, είναι ίσο με τα συνολικά χρέη όλων των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων, του δημοσίου και του εξωτερικού (όταν η χώρα έχει βέβαια πλεονασματικό ισοζύγιο). Τα «πλεονάσματα» όμως αυτά χαρακτηρίζουν κυρίως τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα μίας κοινωνίας – επειδή τα χαμηλότερα δαπανούν ουσιαστικά όλα τα χρήματα τους, έχοντας πολύ λίγες δυνατότητες αποταμίευσης (συνήθως το 10% του πληθυσμού μίας χώρας εισπράττει το 50% των συνολικών εισοδημάτων).
Το γεγονός αυτό έχει σημαντικές πολιτικοοικονομικές προεκτάσεις – μεταξύ άλλων, επειδή η κοινωνική τάξη με τα υψηλότερα εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία, έχει συνήθως μία κατά πολύ μεγαλύτερη πολιτική επιρροή, από τις υπόλοιπες. Η πολιτική της αυτή επιρροή χρησιμοποιείται κυρίως για την προστασία των δικών της συμφερόντων – επομένως, για την ασφάλεια και για την αύξηση των αποταμιεύσεων της.
Ο βασικότερος φόβος αυτής της τάξης είναι η υπερχρέωση του κράτους – η οποία συνήθως αντιμετωπίζεται με την επιβολή υψηλότερων φόρων στους εισοδηματικά ισχυρότερους. Εκτός αυτού, η συγκεκριμένη τάξη φοβάται τυχόν «επεκτατική πολιτική» εκ μέρους της κεντρικής τράπεζας (τύπωμα χρημάτων κοκ.) – επειδή έτσι μειώνεται η χρηματική της περιουσία, λόγω της υποτίμησης, της μείωσης της αγοραστικής αξίας των χρημάτων δηλαδή που συνοδεύει τον πληθωρισμό.
Αντίθετα, τα πλεονάσματα στο εμπορικό ισοζύγιο αντιμετωπίζονται θετικά από την τάξη των πλουσίων – πολύ περισσότερο εάν επιτυγχάνονται με την τεχνητά χαμηλή διατήρηση των μισθών (dumping), επειδή με τον τρόπο αυτό αυξάνονται τα κέρδη των επιχειρήσεων (τα οποία οι ιδιοκτήτες τους μπορούν να τα τοποθετήσουν κερδοφόρα στο εξωτερικό).
Στο σημείο αυτό, εάν τοποθετήσουμε στη θέση της ανώτερης εισοδηματικής τάξης, την οποία περιγράψαμε παραπάνω, μία χώρα, τη Γερμανία για παράδειγμα, ενώ τις άλλες χώρες (Ισπανία, Ελλάδα κλπ.) στις χαμηλότερες εισοδηματικές τάξεις, θα διαπιστώσουμε μεγάλες ομοιότητες με αυτά που συμβαίνουν σήμερα – όσον αφορά την πολιτική που επιβάλλει η Γερμανία στο Νότο (λιτότητα), τις αποφάσεις που επιθυμεί από την ΕΚΤ (όχι «τύπωμα» χρημάτων, αύξηση των επιτοκίων κλπ.), την επιρροή της Γερμανίας στην Κομισιόν κοκ.
Στην προκειμένη περίπτωση η Γερμανία, ανήκοντας μεταφορικά στην ανώτερη εισοδηματική τάξη, έχει εντελώς διαφορετικά συμφέροντα από εκείνες τις χώρες που ανήκουν στις κατώτερες – οπότε ουσιαστικά εντός της Ευρωζώνης μαίνεται ένας «ταξικός πόλεμος», ανάλογος με αυτούς που χαρακτηρίζουν τις κοινωνίες. Η μοναδική διαφορά είναι το ότι, οι «τάξεις» εδώ είναι τα διάφορα κράτη, αντί οι κοινωνικές ομάδες εντός μίας χώρας – με τα πλούσια κράτη να μην συμφωνούν με τη μεγαλύτερη φορολόγηση τους (δημοσιονομική ένωση), έχοντας τα μέσα (ισχύ, επιρροή) να την αποφύγουν.
Συνεχίζοντας στο θέμα μας, η μη ισορροπημένη κατανομή των εισοδημάτων σήμερα (γράφημα), η οποία αποτελεί τη βασική αιτία των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Δύση, είναι περίπου ανάλογη με αυτήν στις Η.Π.Α. το 1928. Λίγο αργότερα, το 1929, η Fed αύξησε τα βασικά επιτόκια, προκαλώντας την κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας.
.
Η παγκόσμια πυραμίδα του πλούτου: Κλίμακα πλούτου (αριστερά), ποσοστό συνολικού πληθυσμού ανά κλίμακα (κέντρο), ποσοστό του συνολικού πλούτου κατανεμημένου στο συνολικό πληθυσμό της κάθε κλίμακας (δεξιά).
(*Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)
.
Ολοκληρώνοντας, τα υψηλά πραγματικά επιτόκια σε εποχές αποπληθωρισμού (ανάλυση), επιβραβεύουν φυσικά την αποταμίευση χρημάτων και εμποδίζουν, αναστέλλουν καλύτερα το δανεισμό. Κάτι τέτοιο θα συνέφερε σήμερα τη Γερμανία, οι Πολίτες της οποίας διαθέτουν μεγάλες καταθέσεις – ενώ τα χαμηλά επιτόκια δανεισμού έχουν ήδη δημιουργήσει μία φούσκα ακινήτων σε πολλές πόλεις της.
Αντίθετα, τα υψηλά πραγματικά επιτόκια θα ήταν θανατηφόρο για τις υπερχρεωμένες Οικονομίες του Νότου – καθώς επίσης για εκείνους τους Πολίτες τους, οι οποίοι έχουν τοποθετήσει τα χρήματα τους σε ακίνητα και όχι σε τραπεζικές καταθέσεις.
.
Ο ΑΠΟΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ, Η ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ
Περαιτέρω, σε εποχές αποπληθωρισμού τόσο οι καταθέτες, όσο και οι οφειλέτες, μειώνουν τις δαπάνες τους – έτσι ώστε με τα χρήματα που τους περισσεύουν είτε να αυξήσουν τη χρηματική τους περιουσία, είτε να μειώσουν τα χρέη τους.
Η κάθε μείωση των δαπανών όμως οδηγεί στον περιορισμό των εισοδημάτων (ΑΕΠ) σε μία Οικονομία – ενώ οι επιχειρήσεις, οι οποίες δεν πουλούν πλέον τα προϊόντα τους όσο προηγουμένως, θα πρέπει είτε να μειώσουν τις αποταμιεύσεις τους, είτε να περιορίσουν τα έξοδα τους (απολύσεις προσωπικού κλπ.), έτσι ώστε να μην μειωθούν τα εισοδήματα τους ή να μην χρεοκοπήσουν.
Με τον συγκεκριμένο τρόπο αυξάνεται η ανεργία και μειώνονται τόσο οι ποσότητες, όσο και οι τιμές των προϊόντων. Το γεγονός αυτό οδηγεί νομοτελειακά τις επιχειρήσεις σε λιγότερες επενδύσεις, καθώς επίσης τα νοικοκυριά σε μείωση της κατανάλωσης – θέτοντας σε λειτουργία τον καθοδικό σπειροειδή κύκλο, ο οποίος βαθαίνει συνεχώς την κρίση. Επί πλέον, χωρίς καθαρές επενδύσεις δεν δημιουργούνται πια πραγματικές αποταμιεύσεως.
Περαιτέρω, η συνεχής μείωση των εξόδων, με στόχο την εξοικονόμηση χρημάτων, χωρίς τη βοήθεια μίας επεκτατικής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής εκ μέρους του κράτους, οδηγεί τα νοικοκυριά στην ολοκληρωτική φτωχοποίηση – σε εκείνοι το κρίσιμο σημείο δηλαδή που δεν είναι δυνατή εκ μέρους τους η παραπάνω μείωση των εξόδων (τότε και μόνο τότε ακολουθούν οι κοινωνικές εξεγέρσεις).
