Η ΗΜΕΡΑ ΔΕΛΤΑ – Σελίδα 2 – The Analyst
ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Η ΗΜΕΡΑ ΔΕΛΤΑ

Η ΙΣΠΑΝΙΑ 

Μετά από μία βραχυπρόθεσμη φάση ευφορίας, οι αγορές κατανόησαν γρήγορα την απύθμενη ανοησία των πακέτων διάσωσης της ΙσπανίαςΕιδικότερα η ΕΚΤ, με τον τριετή δανεισμό των εμπορικών τραπεζών, τον οποίο αποφάσισε το Δεκέμβριο και το Φεβρουάριο, βοήθησε τις τράπεζες της Ισπανίας (της Ιταλίας κλπ.) να αγοράσουν ομόλογα του δημοσίου της χώρας τους – έτσι ώστε να μπορέσει να διευκολυνθεί το κράτος.

Πρόσφατα τώρα, η Ευρωζώνη ενέκρινε τη δανειοδότηση της Ισπανίας με 100 δις €, για να μπορέσει η χώρα να διασώσει τις τράπεζες της – οι οποίες προηγουμένως διέσωσαν το ισπανικό δημόσιο. Στις χρηματαγορές, οι δύο αυτές ενέργειες παρομοιάζονται με δύο μεθυσμένους σε μία ταβέρνα, οι οποίοι στηρίζουν ο ένας τον άλλο για να μην πέσουν και οι δύο μαζί. 

Αμέσως μετά οι αγορές, οι οποίες διαπίστωσαν ότι, η προθυμία της Γερμανίας να εγκρίνει τα 100 δις € οφείλετο στα δάνεια των τραπεζών της στις ισπανικές τράπεζες (περί τα 145 δις €), αύξησαν τα επιτόκια δανεισμού της Ισπανίας στο 7% – εν μέσω ύφεσης και ανεργίας, η οποία πλησιάζει το 30%.

Είναι λοιπόν θέμα χρόνου να οδηγηθεί τελικά η Ισπανία στο «μηχανισμό διάσωσης» (Τρόικα) – πόσο μάλλον αφού, σύμφωνα με την JP Morgan, οι ανάγκες δανεισμού της είναι της τάξης των 350 δις € έως και το 2014. Εάν δε προσθέσει κανείς τα 100 δις €, τα οποία της έχουν ήδη δοθεί, τότε τα κεφάλαια του μηχανισμού (ESM) έχουν ήδη εξαντληθεί – ενώ ενδεχομένως υπάρχει μία ακόμη μικρή θέση κάτω από την «ομπρέλα προστασίας», η οποία χωράει μόνο την Κύπρο.

Το πρόβλημα βέβαια δεν είναι μόνο το μέγεθος του νέου μηχανισμού (ESM), αλλά και η δομή του – επειδή για όλες τις χώρες που ευρίσκονται εντός του, εγγυώνται όλες όσες είναι εκτός. Όταν λοιπόν η Ισπανία μπαίνει κάτω από την «ομπρέλα», συμβαίνουν ταυτόχρονα δύο πράγματα:

Οι συνολικές εγγυήσεις εκτοξεύονται στα ύψη, ενώ παράλληλα μειώνονται οι χώρες, οι οποίες τις παρέχουν. Επομένως, δεν μπορεί να επιλύσει κανείς το πρόβλημα αυξάνοντας ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε νεοεισερχόμενης χώρας τα διαθέσιμα ποσά, αφού ταυτόχρονα μειώνονται οι εγγυητές – οι οποίοι εγγυητές, αργά ή γρήγορα, λόγω ακριβώς των αυξημένων εγγυήσεων που αναλαμβάνουν για τις άλλες χώρες, υποτιμούνται από τις εταιρείες αξιολόγησης και γίνονται οι ίδιοι υποψήφιοι για το μηχανισμό: ένας φαύλος κύκλος και μία παγίδα, η οποία μοιάζει με το χορό του Ζαλόγγου.

.

Η ΙΤΑΛΙΑ 

Όπως αναφέραμε προηγουμένως, η Ισπανία χωράει κάτω από την ομπρέλα προστασίας – ενώ μένει μία ακόμη θέση για την Κύπρο. Η Ιταλία όμως δεν χωράει σε καμία περίπτωση, οπότε δεν μπορεί να περιμένει ευρωπαϊκή λύση στα προβλήματα της. Με τα επιτόκια των δεκαετών ομολόγων της να πλησιάζουν το 7%, με δημόσιο χρέος που ξεπερνάει το 120% του ΑΕΠ της και με μία διαρθρωτική ύφεση, η οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπισθεί, η Ιταλία είναι μάλλον αδύνατον να διατηρήσει τη συμμετοχή της στην Ευρωζώνη.

Αυτό που χρειάζεται απαραίτητα η Ιταλία είναι τα Ευρωομόλογα – δηλαδή, τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης της, με τη βοήθεια της έκδοσης κοινών ομολόγων, για τα οποία θα εγγυόταν όλες οι χώρες της Ευρωζώνης, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με χαμηλότερα επιτόκια. Ενδεχομένως δε μία μικρή διαγραφή του δημοσίου χρέους της (επί πλέον), καθώς επίσης μία στρατηγική για την καλυτέρευση της ανταγωνιστικότητας της.

Δυστυχώς για την Ιταλία ο διορισμένος πρωθυπουργός της, παρά την αρχική ευφορία, δεν κατάφερε να εφαρμόσει αυτά που είχε ανακοινώσει, όπως για παράδειγμα τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις – πιθανόν επειδή δεν είχε την απαιτούμενη πολιτική ισχύ. Εν τούτοις, το πρόβλημα της Ιταλίας δεν είναι ο πρωθυπουργός της, αλλά η ελλιπής προετοιμασία πριν από την είσοδο της στην Ευρωζώνη, εντός της οποίας δεν κατάφερε, όπως και η Ελλάδα, να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητα της.

Σύμφωνα τώρα με την JP Morgan, η Ιταλία θα χρειαστεί έως και το 2014 το ποσόν των 670 δις €, το οποίο θα πρέπει να δανεισθεί από τις αγορές. Επομένως, η Ιταλία και η Ισπανία θα χρειαστούν μαζί περί το 1 τρις € από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης, αφού δεν θα είναι δυνατόν να απευθυνθούν στις αγορές – πόσο μάλλον όταν τα επιτόκια δανεισμού θα ξεπεράσουν σύντομα το 7% και για τις δύο χώρες.

Για να γίνει εφικτό όμως κάτι τέτοιο, το ποσόν του μηχανισμού θα έπρεπε να διπλασιαστεί, με το μεγαλύτερο μέρος του να επιβαρύνει τη Γερμανία και τη Γαλλία – γεγονός που εύλογα θεωρείται ως αυτοκτονία για τις δύο αυτές χώρες και ιδιαίτερα για τη Γαλλία, η οικονομική κατάσταση της οποίας είναι πάρα πού προβληματική.

Αυτό που απομένει λοιπόν στην Ιταλία η οποία, σε αντίθεση με την Ισπανία, παρά το ότι έχει υψηλό δημόσιο χρέος, δεν έχει μεγάλα ελλείμματα στους προϋπολογισμούς της (οπότε δεν της είναι απαραίτητος ο νέος δανεισμός, γεγονός που την καθιστά σχετικά ανεξάρτητη από τις αγορές), δεν είναι άλλο από την έξοδο της από την Ευρωζώνη – κάτι που, σε συνδυασμό με ένα μικρό PSI, θα τη βοηθούσε να βγει πρώτη από την κρίση, πριν ακόμη η κατάσταση επιδεινωθεί από το Βέλγιο, την Ολλανδία, την Αυστρία κλπ.

Μία τέτοια κίνηση όμως εκ μέρους της Ιταλίας θα ήταν καταστροφική για την υπόλοιπη Ευρωζώνη – αφού, αμέσως μετά, ένα μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος (31,3 τρις €) θα ήταν αντιμέτωπο με το χάος. Μεταξύ άλλων, το δημόσιο χρέος της Γερμανίας και της Γαλλίας θα εκτοξευόταν στα ύψη, επειδή θα έπρεπε να ανακεφαλαιοποιηθεί μία σειρά τραπεζών, οι οποίες θα απειλούταν με χρεοκοπία – ενώ θα υπήρχαν επί πλέον ζημίες, προερχόμενες από το ευρωπαϊκό σύστημα διακανονισμού πληρωμών (Target II).

Συμπερασματικά λοιπόν, η έξοδος της Ιταλίας από την Ευρωζώνη θα ήταν εξαιρετικά ωφέλιμη για την ίδια, αλλά απολύτως καταστροφική για όλες τις υπόλοιπες χώρες – ειδικά για τις μεγαλύτερες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία. Το γεγονός αυτό είναι προφανώς γνωστό στο γαλλογερμανικό άξονα, ο οποίος κατανοεί ότι, είναι απόλυτα εκβιάσιμος από την Ιταλία – οπότε υποχρεωμένος να συμβιβαστεί με όλες τις απαιτήσεις της.

.

Η ΦΙΛΑΝΔΙΑ 

Σύμφωνα με πολλούς η κρίση χρέους της Ευρωζώνης θα φτάσει στο ανώτατο σημείο της, υποχωρώντας μετά, όταν κάποια χώρα αποφασίσει να εγκαταλείψει το κοινό νόμισμα – γεγονός στο οποίο ίσως να οφείλονται οι συνεχείς πιέσεις εναντίον της χώρας μας, καθώς επίσης τα διάφορα μνημόνια που της επιβάλλονται από τη Γερμανία, παρά το ότι είναι εμφανές πως την οδηγούν στην καταστροφή.

Κάτι τέτοιο όμως οφείλει να συμβεί πριν είναι ακόμη πολύ αργά – αφού είναι προφανές ότι, η Ιταλία δεν θα συνεχίσει να δανείζει την Ισπανία με 3% επιτόκιο, όταν η ίδια δανείζεται με 6,5%, ενώ εγγυάται επί πλέον για το 22% του πακέτου στήριξης. Με δεδομένο δε το ότι, η έξοδος της Ιταλίας θα προκαλούσε ένα τεράστιο χάος σε όλο τον πλανήτη, θεωρείται προτιμότερη η έξοδος οποιασδήποτε άλλης μικρότερης χώρας, αφού πιστεύεται πως κάτι τέτοιο θα συνέβαλλε στην εκτόνωση της κρίσης.

Επειδή τώρα δεν είναι εύκολο να πειστεί η Ελλάδα να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη, παρά τις συντονισμένες προσπάθειες της Γερμανίας, των οπαδών της κεντρικά κατευθυνόμενης οικονομίας και του αγγλοσαξονικού μετώπου (άρθρο μας), η Φιλανδία θεωρείται ως ο ιδανικότερος υποψήφιος – επειδή είναι μία μικρή χώρα με ισχυρή οικονομία, για την οποία η έξοδος θα ήταν μάλλον ωφέλιμη (κρίνοντας από το παράδειγμα της Εσθονίας, η οικονομία της οποίας αναπτύχθηκε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την κατάργηση του ρουβλιού).

Περαιτέρω, το εθνικιστικό κόμμα της Φιλανδίας απαιτεί ήδη την έξοδο από το ευρώ  – ενώ η χώρα ζητάει εγγυήσεις από την Ισπανία, όπως ακριβώς και από την Ελλάδα προηγουμένως. Εάν λοιπόν η Ισπανία δεν δώσει εγγυήσεις, η Φιλανδία δεν θα συμφωνήσει και πιθανότατα θα προτιμήσει να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη – πόσο μάλλον μετά την πρόσφατη υποτίμηση των Ολλανδικών τραπεζών, η οποία για τη Φιλανδία ήταν ένα καμπανάκι κινδύνου.

Όταν όμως η πόρτα της εξόδου ανοίξει για πρώτη φορά, τότε θα είναι πιο εύκολο να ακολουθήσουν και άλλες χώρες – στην αρχή οι μικρότερες και μετά οι μεγαλύτερες αφού, με εξαίρεση τη Γερμανία, κανένας δεν φαίνεται να επιθυμεί τη δεύτερη λύση (πολιτική και δημοσιονομική ένωση, η οποία προϋποθέτει την απώλεια της εθνικής κυριαρχίας). Όπως έχουμε όμως τονίσει πολλές φορές, οι αγορές απαιτούν είτε τη διάλυση της Ευρωζώνης, είτε την πολιτική ένωση της – ενώ θα επιμένουν μέχρι τελικής πτώσης.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.
Don`t copy text!