Η ελπίδα της Ευρώπης να ξεφύγει από την κρίση χρέους είναι η ανάπτυξη – η οποία όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί, όταν οι περισσότερες χώρες της είναι εγκλωβισμένες στον κύκλο του διαβόλου: στα υπερβολικά υψηλά δημόσια και ιδιωτικά χρέη τους.
Ειδικότερα σε χώρες, οι οποίες είναι υπερβολικά χρεωμένες, δεν υπάρχει καμία προοπτική επενδύσεων. Η αδυναμία επενδύσεων όμως εμποδίζει την ανάπτυξη και οδηγεί μία χώρα «βαθύτερα» στην κρίση – μεγεθύνοντας τόσο το δημόσιο, όσο και το ιδιωτικό χρέος της. Το γεγονός αυτό βυθίζει τις κοινωνίες σε μία επώδυνη αγωνία για το μέλλον τους, με αποτέλεσμα να απειλείται η ειρήνη, η ασφάλεια, η κοινωνική συνοχή, η ελευθερία και η δημοκρατία.
Οι εμπειρικές έρευνες έχουν τεκμηριώσει πως το συνολικό χρέος ενός κράτους, δημόσιο και ιδιωτικό, δεν πρέπει να υπερβαίνει το 200% του ΑΕΠ. Επάνω από αυτό το όριο δυσκολεύεται η ανάπτυξη ενώ, όταν το χρέος είναι πολύ υψηλότερο, τότε η πορεία αντιστρέφεται – με αποτέλεσμα να εισέρχεται η χώρα σε έναν καθοδικό σπειροειδή κύκλο, από τον οποίο είναι αδύνατον να ξεφύγει με άλλον τρόπο, εκτός από τη χρεοκοπία ή τον πληθωρισμό. Στον Πίνακα ΙΙ καταγράφονται τα συνολικά χρέη ορισμένων χωρών του πλανήτη.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Συνολικά χρέη 2011, δημόσια και ιδιωτικά, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ
| Χώρα |
Σύνολο |
Τράπεζες |
Επιχειρήσεις |
Νοικοκυριά |
Δημόσιο |
| Ιρλανδία |
1.166 |
689 |
245 |
123 |
109 |
| Μ. Βρετανία* |
847 |
547 |
118 |
101 |
81 |
| Ιαπωνία |
641 |
188 |
143 |
77 |
233 |
| Ισπανία |
457 |
111 |
192 |
87 |
67 |
| Γαλλία |
449 |
151 |
150 |
61 |
87 |
| Βέλγιο |
435 |
112 |
175 |
53 |
95 |
| Πορτογαλία |
422 |
61 |
149 |
106 |
106 |
| Ιταλία |
377 |
96 |
110 |
50 |
121 |
| Η.Π.Α. |
376 |
94 |
90 |
92 |
100 |
| Ελλάδα |
333 |
22 |
74 |
71 |
166 |
| Γερμανία** |
321 |
98 |
80 |
60 |
83 |
Πηγή: MM (IMF)
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
Σημείωση: Τα γερμανικά νοικοκυριά είναι χρεωμένα κατά μέσον όρο με 13.800 €, τα ελληνικά με 10.200 € και τα ιρλανδικά με 30.200 € (πηγή: Creditreform Γερμανίας). Πρόκειται λοιπόν για ένα τεράστιο πλεονέκτημα της Ελλάδας, το οποίο δεν μπορεί δυστυχώς να χειριστεί σωστά η κυβέρνηση. Το γεγονός αυτό τεκμηριώνει πόσο ικανοί είναι οι Έλληνες, μοναδικό πρόβλημα των οποίων είναι η διεφθαρμένη, ανίκανη και ανεπαρκής Πολιτική τους.
Περαιτέρω, το μέσο συνολικό χρέος στην Ευρωζώνη υπερβαίνει σήμερα το 300% του ΑΕΠ – γεγονός που σημαίνει ότι, χρέη πάνω από 5 τρις €, εκ των οποίων το 1,5 τρις € αφορά τον ιδιωτικό τομέα και τα υπόλοιπα το δημόσιο, οφείλουν να «απομονωθούν», έτσι ώστε να μειωθούν προγραμματισμένα. Αυτά τα 5 τρις € λοιπόν θα έπρεπε να χρηματοδοτηθούν με την έκδοση κοινών ευρωομολόγων χαμηλού επιτοκίου – έτσι ώστε να διευκολυνθούν οι υπερχρεωμένες χώρες πληρώνοντας τόκους, οι οποίοι δεν θα επιβαρύνουν υπερβολικά τους προϋπολογισμούς τους. Μόνο εάν «απομονωθούν» εν μέρει τα χρέη, θα υπάρξει ανάπτυξη και δεν θα διαλυθεί η ζώνη του ευρώ.
Όπως έχουμε πολλές φορές τονίσει, το πρόβλημα δεν είναι αυτού καθαυτού το χρέος, αλλά η δυνατότητα εξυπηρέτησης του – οι τόκοι, καθώς επίσης οι δόσεις αποπληρωμής του. Εάν λοιπόν δεν βρεθεί σύντομα ένας τρόπος, όπως η έκδοση ευρωομολόγων με χαμηλά επιτόκια (γεγονός που προϋποθέτει φυσικά την απόφαση για την πολιτική ένωση της ζώνης του ευρώ), τότε δεν πρόκειται να υπάρξει ανάπτυξη – γεγονός που θα οδηγήσει πολλές χώρες σε ακραίες πολιτικές εξελίξεις. Ας μην ξεχνάμε ότι, οι εθνικιστικές πολιτικές παρατάξεις στην Αυστρία ξεπερνούν το 27% των ψηφοφόρων, στην Ελβετία το 26%, στη Νορβηγία το 20%, στη Γαλλία το 17% κοκ.
Από τον Πίνακα ΙΙΙ που ακολουθεί, τεκμηριώνεται το γεγονός ότι, το χρέος της Ελλάδας θα ήταν πολύ καλύτερα διαχειρίσιμο, εάν το επιτόκιο διαμορφωνόταν στο 1,25% (1% είναι το σημερινό βασικό της ΕΚΤ) – χωρίς καμία διαγραφή χρέους και με δόσεις εξόφλησης 40 ετών.
.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Αποπληρωμή του χρέους σε 40 ετήσιες δόσεις (α) χωρίς διαγραφή (360 δις €) και (β) με διαγραφή 100 δις € (260 δις €)
| Δημόσιο Χρέος |
Τόκοι |
Χρεολύσια |
Σύνολο |
| 360 δις € με 1,25% |
4,50 |
9,00 |
13,50 |
| 260 δις € με 8,00% |
20,80 |
6,50 |
27,30 |
.
Σημείωση: Για διευκόλυνση, δεν συνυπολογίζουμε τη συνεχή μείωση των ετησίων τόκων, λόγω της αποπληρωμής των δόσεων του χρέους.
Όπως φαίνεται καθαρά από τον Πίνακα ΙΙΙ, η ετήσια επιβάρυνση (τοκοχρεολύσια), χωρίς διαγραφή χρέους και με 1,25% επιτόκιο θα ήταν της τάξης των 13,5 δις € – ενώ με διαγραφή 100 δις € και με επιτόκιο 8% θα ήταν 27,3 δις €. Επομένως, η μη διαγραφή και η επιβάρυνση μας με χαμηλό επιτόκιο, θα ήταν μία πολύ πιο συμφέρουσα λύση για την Ελλάδα – παράλληλα, η λύση αυτή θα ήταν σχετικά εφικτή στην επίτευξη της, καθώς επίσης απόλυτα έντιμη, ενώ δεν θα υποχρέωνε τις τράπεζες μας να «ξεπουληθούν» στους ξένους εισβολείς
Ολοκληρώνοντας, όσον αφορά την ανάγκη «αποχρέωσης» του ιδιωτικού τομέα (νοικοκυριά και επιχειρήσεις), όλα τα κράτη θα πρέπει να ιδρύσουν επενδυτικές τράπεζες, κατά το παράδειγμα της γερμανικής Kfw, έτσι ώστε δανειζόμενες από την ΕΚΤ, να δανείζουν απ’ ευθείας την πραγματική οικονομία με χαμηλά επιτόκια – με στόχο αφενός μεν τη μείωση των χρεών, αφετέρου την αύξηση των επενδύσεων.
