Είναι όμως αλήθεια λογικό να επιτρέψουμε στη Γερμανία να μας οδηγήσει ξανά στο φυλετισμό και στον «άκρατο εθνικισμό», καταστρέφοντας κοινές προσπάθειες δεκαετιών; Δεν βλέπουμε όλοι ότι, η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα προβάλλεται ως λύση από τους θιασώτες του «κρατισμού», σε αμφότερες τις ακραίες περιοχές της πολιτικής τοποθέτησης; Δεν είναι παράλογο να πιστεύουμε σε κενά, σε άνευ περιεχομένου εκβιαστικά διλήμματα του τύπου «μνημόνιο ή δραχμή»; Δεν είναι εντελώς ανόητο να επηρεαζόμαστε από «απολυταρχικές» θέσεις, σύμφωνα με τις οποίες ένα κράτος χάνει την εθνική του ανεξαρτησία, εάν δεν έχει το δικό του νόμισμα;
Δεν βλέπουμε ότι, στην κυριολεξία βομβαρδιζόμαστε με συνεχείς αναφορές του «αγγλοσαξονικού μετώπου», σύμφωνα με τις οποίες η επιστροφή στη δραχμή θα έλυνε όλα μας τα προβλήματα; Πιστεύει αλήθεια κάποιος από εμάς ότι είναι για το καλό μας ή μήπως αποτελεί μέρος της στρατηγικής εξασθένισης του ευρώ και ισχυροποίησης του δολαρίου;
Όσον αφορά τη χώρα μας, προφανώς και η τυχόν υιοθέτηση της δραχμής δεν θα ήταν η συντέλεια του κόσμου – αφού πάντοτε υπάρχουν λύσεις, ειδικά όταν πρόκειται για μία πάμπλουτη, πολλαπλά προικισμένη χώρα όπως η Ελλάδα. Εν τούτοις, δεν είναι ο φόβος μας απέναντι στη δραχμή η αιτία που υπερασπιζόμαστε το ευρώ, αλλά η πεποίθηση μας ότι, η Ευρωζώνη αποτελεί ένα εξελικτικό στάδιο – το οποίο φυσικά παρουσιάζει πολλά προβλήματα, αρκετά δύσκολα στην επίλυση τους, αλλά όχι άλυτα.
Σε κάθε περίπτωση έχουμε την άποψη πως όταν ένα μέλος μίας οικογένειας είναι εντελώς αντιδραστικό, όπως η Γερμανία σήμερα, δεν είναι λογικό να ταχθούμε υπέρ της διάλυσης της οικογένειας, για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Μπορούμε απλά να προσπαθήσουμε να το «συνετίσουμε» όσο πιο καλά γίνεται – αλλά, εάν συνεχίσει να μας ενοχλεί, τότε είναι καλύτερα να το διώξουμε, αντί να του επιτρέψουμε να διαλύσει όλη την οικογένεια.
Στα πλαίσια αυτά, είναι ίσως σκόπιμη η από κοινού επιστροφή όλων των κρατών της Ευρωζώνης στην αφετηρία (2000), έτσι ώστε να αντιμετωπισθούν καλύτερα τα διάφορα προβλήματα που έχουν προκύψει – ενδεχομένως με την πολιτική ένωση να προηγηθεί (ως όφειλε) της νομισματικής, με ή χωρίς τη Γερμανία.
.
ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ
Συνολικά στην παγκόσμια οικονομία, το σύνολο των επενδύσεων είναι ίσο με το σύνολο των αποταμιεύσεων. Απλούστερα, δεν μπορούν να διενεργηθούν επενδύσεις, μεγαλύτερες από το σύνολο των αποταμιεύσεων. Δυστυχώς, επειδή στην Ευρωζώνη οι αποταμιεύσεις έχουν «αποσυρθεί» και συγκεντρωθεί στο Βορά, ο Νότος δεν έχει τη δυνατότητα να επενδύσει – οπότε, όσα προγράμματα λιτότητας και αν εφαρμόσει, δεν πρόκειται να επιλύσει τα προβλήματα του.
Χωρίς επενδύσεις δεν υπάρχει ανάπτυξη, η οποία να μπορεί να ισοσκελίσει τα μειωμένα έσοδα του δημοσίου, λόγω της λιτότητας και του περιορισμού της κατανάλωσης – επομένως, είναι αδύνατη η έξοδος από την κρίση. Για παράδειγμα, όταν κάνουμε οικονομία, καταναλώνοντας λιγότερη βενζίνη, στερούμε έσοδα από το κράτος, ανάλογα με το ύψους του φόρου που συμπεριλαμβάνεται στην τιμή. Εάν το κράτος προσπαθήσει να αντισταθμίσει τη μείωση αυτή των εσόδων του αυξάνοντας τους φόρους, τότε μειώνεται ακόμη περισσότερο η κατανάλωση της βενζίνης, τα έσοδα του κοκ. – ένας φαύλος κύκλος, ο οποίος οδηγεί τελικά στην κατάρρευση, εάν δεν υπάρξουν έσοδα από νέες επενδύσεις.
Από την άλλη πλευρά τώρα, το σύνολο των εξαγωγών διεθνώς, είναι ίσο με το σύνολο των εισαγωγών – επομένως, τα πλεονάσματα είναι ίσα με τα ελλείμματα. Όταν λοιπόν μία χώρα έχει πλεονάσματα, κάποια άλλη (άλλες) έχει αντίστοιχα ελλείμματα – τα οποία χρηματοδοτούνται από τα έσοδα των πλεονασμάτων (οι πλεονασματικές χώρες δανείζουν τις ελλειμματικές).
Σε κάθε περίπτωση η ασύμμετρη παγκοσμιοποίηση, η μη συμμετρική δηλαδή κατανομή ελλειμμάτων και πλεονασμάτων στα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών στον πλανήτη (Πίνακας Ι), σε συνδυασμό με την ευρωπαϊκή ασυμμετρία (μη ισορροπημένη κατανομή ελλειμμάτων και πλεονασμάτων εντός της Ευρωζώνης), συνιστούν τα δύο μεγαλύτερα προβλήματα της εποχής μας.
.
ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Κυριότερες πλεονασματικές – ελλειμματικές χώρες σε δις $ το 2010
| Α/Α | Χώρα |
Ισοζύγιο |
Α/Α |
Χώρα |
Ισοζύγιο |
| 1 | Κίνα |
272,5 |
1 |
Η.Π.Α. |
-561,1 |
| 2 | Ιαπωνία |
166,5 |
2 |
Ισπανία |
-66,7 |
| 3 | Γερμανία |
162,3 |
3 |
Ιταλία |
-62,0 |
| 4 | Ρωσία |
68,8 |
4 |
-56,4 |
|
| 5 | Νορβηγία |
60,2 |
5 |
Γαλλία |
-53,3 |
* Το έλλειμμα στο ισοζύγιο της χώρας, αποτέλεσμα της λεηλασίας της εκ μέρους του ΔΝΤ, υπολογίζεται στα 79,2 δις $ – ένα εξαιρετικά ανησυχητικό σημάδι, σε συνδυασμό με τη φούσκα ακινήτων.
Πηγή: The World Factbook
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
.
Όπως φαίνεται λοιπόν από τον Πίνακα Ι, οι πλεονασματικές οικονομίες (αριστερά), οι οποίες αναπτύσσονται ουσιαστικά εις βάρος των ελλειμματικών (δεξιά), είναι αυτές οι οποίες απειλούν σήμερα τον πλανήτη – όπως επίσης η Γερμανία την Ευρωζώνη.
Συνεχίζοντας, κάποια στιγμή η διαδικασία αυτή φθάνει στο τέλος της – το αργότερο όταν τα ελλειμματικά κράτη υπερχρεώνονται, αδυνατώντας να ανταπεξέλθουν με τις υποχρεώσεις τους. Τότε, οι επιλογές τους δεν είναι άλλες από την απαίτηση διαγραφής μέρους των χρεών τους ή από την υποδούλωση τους στους δανειστές – με τη λεηλασία τόσο της δημόσιας, όσο και της ιδιωτικής περιουσίας τους, για την εξόφληση των οφειλών τους.
Περαιτέρω, όταν οι αποφάσεις των συνόδων κορυφής της Ευρωζώνης αφορούν αποκλειστικά και μόνο την υιοθέτηση ενός αυστηρού προγράμματος σταθερότητας, σημαίνει ότι επιχειρείται η εξωτερίκευση των προβλημάτων όλων μαζί των χωρών. Δηλαδή, η Ευρωζώνη σχεδιάζει σαν σύνολο να αυξήσει τις εξαγωγές της στον υπόλοιπο πλανήτη, μειώνοντας τις εισαγωγές της – κάτι που φυσικά είναι αδύνατον να επιτευχθεί, αφού δεν πρόκειται να επιτραπεί από τις υπόλοιπες χώρες.
Επίσης είναι αδύνατον να πραγματοποιηθεί από τα επί μέρους κράτη εντός της Ευρωζώνης, αφού δεν μπορούν να υπάρξουν πλεονασματικές χώρες, χωρίς ελλειμματικές. Το τέχνασμα της «εξωτερίκευσης» μπορούσε μέχρι σήμερα να λειτουργήσει, επειδή εφαρμοζόταν από μερικές μόνο χώρες (Γερμανία, Ολλανδία κλπ.), εις βάρος όλων των υπολοίπων. Όταν όμως όλες οι χώρες μαζί ακολουθήσουν την ίδια πολιτική, συμπεριφερόμενες σαν μία μεγάλη οικονομία, η οποία όμως θέλει να λύσει τα προβλήματα της με τις μεθόδους των μικρών οικονομιών, τότε είναι αδύνατον να επιτύχει.
Επομένως η Ευρωζώνη, παρά τα σχετικά υγιή θεμελιώδη μεγέθη της, είναι καταδικασμένη να αποτύχει – κάτι που θεωρούμε ότι μάλλον δεν θα αργήσει να συμβεί, εάν δεν αλλάξει αμέσως πορεία. Εάν δεν μετατραπεί σε μία μεγάλη οικονομία, όπως οι Η.Π.Α., η οποία να μπορεί να επιλύσει τα προβλήματα της εσωτερικά, είναι αδύνατον να υπάρξει κοινό μέλλον για τα κράτη-μέλη της – οπότε πιθανότατα θα διαλυθεί, επιστρέφοντας σε εκείνη την εποχή, όπου το ένα κράτος έλυνε τα προβλήματα του, εις βάρος του άλλου (γεγονός που μάλλον θα συνοδευόταν από μαζικές χρεοκοπίες, από αθετήσεις πληρωμών, από την ολοκληρωτική κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς επίσης από μία τρομακτική μείωση του βιοτικού επιπέδου όλων των Ευρωπαίων).
Στα πλαίσια αυτά, μόνο η στενή συνεργασία των ελλειμματικών χωρών-μελών της Ευρωζώνης μεταξύ τους, θα μπορούσε να λειτουργήσει «αντισταθμιστικά» – παράλληλα με την απαίτηση μαζικής διαγραφής μέρους των δημοσίων χρεών ή/και εφικτού διακανονισμού των υπολοίπων χρεών όλων των χωρών (επιμήκυνση χρόνου αποπληρωμής, χαμηλά επιτόκια), έτσι ώστε να διευκολυνθούν τόσο οι επενδύσεις, όσο και η ισορροπημένη ανάπτυξη.
