Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ
Είναι εμφανές το ότι, για να εξυπηρετηθούν τα βουνά των χρεών, θα πρέπει να συμβάλλουν τα υπερβολικά περιουσιακά στοιχεία – τα οποία, παράλληλα με τη υπερχρέωση του δημοσίου, έχουν συγκεντρωθεί στα χέρια μίας μικρής μειοψηφίας. Σύμφωνα με μελέτη της Merrill Lynch, περί τα 3 εκ. Ευρωπαίοι, έκαστος των οποίων έχει περιουσία σε μετρητά χρήματα άνω του 1 εκ. € (δεν υπολογίζονται τα ακίνητα), διαθέτουν συνολικά 10 τρις $ – επομένως, το διπλάσιο ποσόν των δημοσίων χρεών των πέντε χωρών, οι οποίες μαστίζονται από την κρίση: της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας και της Ελλάδας μαζί.
Στη Γερμανία, μόνο το 10% του πληθυσμού έχει συνολική περιουσία, συμπεριλαμβανομένων των ακινήτων, περί τα 4 τρις € – ενώ το ανώτερο 10% κερδίζει 8 φορές περισσότερα από το κατώτατο 10% των εργαζομένων. Ο Πίνακας Ι που ακολουθεί, στον οποίο καταγράφονται τα περιουσιακά στοιχεία (financial assets) του πλανήτη, είναι αποκαλυπτικός:
.
ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ο πλούτος των Εθνών – σε τρισεκατομμύρια $ το 2010
| Κατηγορία |
Η.Π.Α. |
Δ. Ευρώπη |
Ιαπωνία |
Κίνα |
Λοιπός Κ. |
Σύνολο |
|
|
||||||
| Νοικοκυριά |
27,0 |
23,0 |
11,6 |
6,5 |
17,7 |
85,2 |
| Συνταξ. Ταμεία |
15,0 |
5,3 |
3,3 |
0,5 |
4,2 |
28,3 |
| Ασφάλειες |
6,6 |
9,6 |
3,5 |
0,6 |
2,7 |
23,0 |
| Ιδρύματα |
1,1 |
0,2 |
0,0 |
0,0 |
0,2 |
1,5 |
| Τράπεζες |
4,0 |
11,9 |
6,7 |
3,9 |
4,2 |
30,7 |
| Επιχειρήσεις |
2,0 |
1,7 |
1,2 |
3,8 |
2,3 |
11,0 |
| Κεντρικές τράπ. |
2,3 |
1,7 |
1,0 |
2,5 |
4,5 |
12,0 |
| Κεφάλαια* |
0,1 |
0,6 |
0,0 |
0,7 |
2,9 |
4,3 |
| Άλλα |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
1,1 |
1,3 |
2,4 |
|
|
||||||
| Σύνολο |
58,1 |
54,0 |
27,3 |
19,8 |
38,9 |
198,1 |
* Sovereign wealth funds
Πηγή: McKinsey Global Institute
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
.
Από τον Πίνακα Ι συμπεραίνουμε πόσο πλούσιος είναι ο δυτικός κόσμος (Η.Π.Α., Δυτική Ευρώπη και Ιαπωνία), σε σύγκριση με όλο τον υπόλοιπο πλανήτη – επομένως, τις δυνατότητες του να διαχειριστεί με επιτυχία την κρίση χρέους, παρά τα συνεχή καταστροφολογικά σενάρια, με τα οποία «βομβαρδιζόμαστε» τα τελευταία χρόνια, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Εκτός αυτού, οι επενδυτές της δύσης ελέγχουν το 79% των παγκοσμίων περιουσιακών στοιχείων, τα οποία πλησιάζουν τα 200 τρις $.
Περαιτέρω, από τον Πίνακα Ι βρίσκουμε απάντηση στα «παιδαριώδη» ερωτήματα μας, σχετικά με το εάν υπάρχουν ή όχι τα χρήματα, τα οποία οφείλουν κράτη και ιδιώτες. Προφανώς και υπάρχουν, ενώ είναι κατά πολύ περισσότερα από τα χρέη όλων των κρατών μαζί – αφού η αγορά ομολόγων υπολογίζεται στα 24 τρις $ (πηγή: Spiegel), ενώ ο συνολικός πλούτος μόνο των νοικοκυριών είναι 85 τρις $.
Ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, όσο αφορά τα νοικοκυριά, στις Η.Π.Α. τοποθετούν το 42% των χρημάτων τους σε μετοχές, ενώ στη δυτική Ευρώπη το 29% – στη Μ. Βρετανία το 29% (από 45% το 2000), στη Γαλλία το 25% και στη Γερμανία το 19%. Στην Ιαπωνία μόλις το 10% είναι τοποθετημένο σε μετοχές – από το 30% πριν από τη χρηματιστηριακή κρίση (1989-90) Ο Πίνακας ΙΙ που ακολουθεί αναφέρεται στην κατανομή του παγκόσμιου πλούτου ανά κατηγορία:
.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Κατανομή του παγκόσμιου πλούτου ανά κατηγορία
| Κατηγορία |
Σε ποσοστά επί συνόλου |
Σε τρις $ |
| Νοικοκυριά |
43% |
85,0 |
| Τράπεζες |
15% |
30,7 |
| Συνταξιοδοτικά ταμεία |
14% |
28,3 |
| Ασφαλιστικές εταιρείες |
12% |
23,0 |
| Κεντρικές τράπεζες |
6% |
12,0 |
| Επιχειρήσεις |
6% |
11,0 |
| Λοιπά |
4% |
8,1 |
| Σύνολο |
100% |
198,1 |
Πηγή: McKinsey Global Institute
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
.
Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙΙ, τα νοικοκυριά, οι τράπεζες, τα συνταξιοδοτικά ταμεία και οι ασφάλειες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πλούτου, το οποίο υπερβαίνει κατά πολύ τα δημόσια χρέη όλων των κρατών – επίσης το παγκόσμιο ΑΕΠ, το οποίο υπολογίζεται σήμερα στα 70 τρις $ (εκ των οποίων τα 55 τρις $ είναι οι αμοιβές των εργαζομένων παγκοσμίως, οι οποίοι υπολογίζονται στα 3,1 δις ανθρώπους). Επομένως, το πρόβλημα ευρίσκεται στη μη ισορροπημένη κατανομή των εισοδημάτων και όχι στην έλλειψη χρημάτων, σε σχέση με τα χρέη – δημόσια και ιδιωτικά.
