.
Τα κυριότερα προβλήματα που εντοπίζονται στις συμβάσεις, είναι το ότι παραχωρείται ουσιαστικά ο έλεγχος των φυσικών πόρων σε εταιρείες, οι οποίες καθορίζουν όχι μόνο τις δαπάνες και τις γεωτρήσεις αλλά, επιπλέον, κρίσιμα ζητήματα περιβάλλοντος και εκμετάλλευσης – χωρίς ουσιαστικό έλεγχο από το ελληνικό κράτος. Στο παραπάνω συντείνουν τα εξής: (α) Οι χαμηλού ύψους δεσμεύσεις, ως προς τις δαπάνες για έρευνες. (β) Τα μικρά βάθη των γεωτρήσεων – όπως τα 800 μέτρα από το βυθό της θάλασσας, όταν στο κοίτασμα Αφροδίτη της Κύπρου είναι 1.500 μέτρα. (γ) Η δυνατότητα υπερδεκαετούς παράτασης των εργασιών, εκτός κοινοβουλευτικού ελέγχου. (δ) Η δυνατότητα αποχώρησης χωρίς κάποια υποχρέωση, ενδεχομένως ακόμη και κακόβουλα – για παράδειγμα, εάν η γεώτρηση είναι σε μη ικανοποιητικό βάθος. (ε) Οι υπερβολικά υψηλές φοροελαφρύνσεις και υπεραποσβέσεις. (στ) Φυσικά η απαράδεκτη αναφορά στο άρθρο 30.3 των συμβάσεων νότια της Κρήτης, όσον αφορά τον καθορισμό ΑΟΖ – λόγω του οποίου θα καταψηφίσουμε προφανώς τις δύο συμβάσεις για το νότιο κρητικό πέλαγος. Τέλος, δεν δόθηκε η αποτίμηση του τι παραχωρούμε και ποιο μπορεί να είναι το όφελος για το Δημόσιο – γεγονός που θυμίζει την παραχώρηση ολόκληρης της περιουσίας του Δημοσίου στο Υπερταμείου των ξένων, με το 3ο μνημόνιο.
.
Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής
Όπως είπαμε στην επιτροπή, οι σημερινές τέσσερις συμβάσεις αποτελούν την υλοποίηση των ανακοινώσεων για το ενδιαφέρον της Chevron, να προβεί σε εξορύξεις στην Ελλάδα – μετά την αλλαγή πολιτικής, εκ μέρους του προέδρου Τραμπ.
Θα μπορούσαμε να πούμε πως εντάσσονται στην ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ – μαζί βέβαια με τις αμφιβόλου αποτελέσματος ανακοινώσεις του κάθετου άξονα LNG για την Ουκρανία.
Τις συμβάσεις αυτές, θα μπορούσε κανείς να τις θέσει επίσης στο πλαίσιο της διευρυνόμενης συνεργασίας με τις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια – επιπλέον, στο πλαίσιο της υποστήριξης του Ισραήλ, με τη συμφωνία 3+1 με την Κύπρο και τις ΗΠΑ όπου η Ελλάδα, αντί να προωθεί τον EastMed και το ηλεκτρικό καλώδιο που ναυάγησαν, εξασφαλίζει δωρεάν βάσεις για τους πολέμους στη Γάζα ή στο Ιράν.
Ειδικά όσον αφορά τους υδρογονάνθρακες, οι συμβάσεις αυτές αποτελούν αλλαγή της κυβερνητικής πολιτικής για την πράσινη μετάβαση – υπενθυμίζοντας πως τόσο ο πρωθυπουργός, όσο και ο υπουργός άμυνας, είχαν τοποθετηθεί ξεκάθαρα στο παρελθόν εναντίον των εξορύξεων.
Είναι συνηθισμένες βέβαια αυτές οι κυβιστήσεις από τον πρωθυπουργό, αφού ήταν επίσης αντίθετος με την πυρηνική ενέργεια στο παρελθόν, ενώ σήμερα άλλαξε θέση – υπενθυμίζοντας πως εμείς είμαστε ανέκαθεν υπέρ, έχοντας καταθέσει μελέτη για πυρηνικά στη Βουλή χρόνια πριν.
Είμαστε επίσης ανέκαθεν υπέρ των εξορύξεων – ο πρόεδρος της ΕΛ ήδη από το 2007. Πόσο μάλλον όταν το όφελος μας, εκτός από τα έσοδα, θα είναι η υποκατάσταση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων και η ενεργειακή μας αυτονομία – την οποία είχαμε με το λιγνίτη στο παρελθόν.
Παρεμπιπτόντως εδώ, το κόστος του λιγνίτη επιβαρύνεται με τεχνητό τρόπο από τα δικαιώματα ρύπων – την ίδια στιγμή που θα μπορούσε να προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα ανεξαρτησίας, περιορισμού της ασυδοσίας των εισαγομένων καυσίμων και των καρτέλ, ειδικά λόγω της αστάθειας στον κόλπο, καθώς επίσης απασχόλησης και οικονομικής ανάπτυξης, ειδικά στην Δυτική Μακεδονία.
Τέλος, τα ενεργειακά κοιτάσματα θα παρέχουν μεγαλύτερο κύρος για τη χώρα μας στην Ευρώπη και δυνατότητα βιώσιμης εξυπηρέτησης των υπέρογκων χρεών μας – επιπλέον άνοδο του ΑΕΠ, θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης με εργασίες υψηλής προστιθέμενης αξίας κοκ.
Οι συμβάσεις τώρα αφορούν τα εξής θαλάσσια τεμάχια, κοντά στα αντίστοιχα της Exxon του 2019 – ενώ υπάρχουν μάλιστα όροι, όσον αφορά την εκμετάλλευση από γειτονικά κοιτάσματα:
Νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου στον Κυπαρισσιακό κόλπο, Νότια της Πελοποννήσου, σε μια περιοχή βόρεια αυτής που είχε δοθεί το 2019 στην Exxon, Νοτιοδυτικά της Κρήτης, ανατολικά της περιοχής που είχε δοθεί στην Exxon το 2019 και Νότια της Κρήτης – ανατολικότερα της προηγούμενης περιοχής που επικαλύπτεται με το ανυπόστατο Τουρκολυβικό μνημόνιο.
Στις δύο τελευταίες συμβάσεις, υπάρχει η ειδική αναφορά στη μεταβολή των συντεταγμένων – μία ρήτρα που προστέθηκε στα τέλη του 2025 και έχει δημιουργήσει σωστά υπόνοιες σχετικά με το ότι, υπάρχει αμφισβήτηση, ενώ το έχει σημειώσει και το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Ειδικότερα, αναφέρεται στο άρθρο 30.3 ότι, οι γεωγραφικές συντεταγμένες των νοτίων και πλευρικών ορίων της συμβατικής περιοχής, μπορούν να αναθεωρηθούν από τον εκμισθωτή – σε περίπτωση συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας και ενός ή περισσότερων κυρίαρχων κρατών, η οποία οριοθετεί την υφαλοκρηπίδα ή την ΑΟΖ της Ελλάδας στη συμβατική περιοχή.
Εμείς πάντως δεν γνωρίζουμε κάποια άλλη χώρα που να έχει προβεί στην παραχώρηση οικοπέδων για εξορύξεις, σε μη οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα – όπως αυτή μεταξύ της Κρήτης και της Λιβύης.
Εκτός αυτού, ρωτήσαμε τι εξυπηρετεί η αναφορά στα πλευρικά όρια που κατοχυρώσαμε με το διαγωνισμό του 2013 και που δεν υπήρχε στις συμβάσεις της Exxon – εάν δηλαδή αμφισβητούνται και τα όρια που υπεγράφησαν με την Exxon. Δεν πήραμε απάντηση.
Ρωτήσαμε, επειδή είναι γνωστό πως στη μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο, δεν ακολουθήθηκε η μέση γραμμή – αλλά η Ελλάδα πήρε περίπου το 45% της οριοθετηθήσας περιοχής, ενώ η Αίγυπτος το 55%, όπου εμείς δεν είμαστε προφανώς σύμφωνοι.
Ούτε στην οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία ακολουθήθηκε η μέση γραμμή – αφού υπάρχουν αποκλίσεις σε τρία σημεία.
Σε κάθε περίπτωση, ασφαλώς η συμφωνία δεν εξασφαλίζει την ελληνική κυριαρχία στα τεμάχια που έχουν παραχωρηθεί – οπότε δεν αποδυναμώνει το τουρκολυβικό μνημόνιο, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση.
Προφανώς βέβαια, η σύμβαση με μία εταιρία δεν αλλάζει την κυριαρχία από μόνη της – αλλά έτσι όπως είναι διαμορφωμένη, προβλέπει ρήτρες για ένα τέτοιο απαράδεκτο ενδεχόμενο.
Ρήτρες που θα μπορούσε να αποφύγει η κυβέρνηση, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της εξασφάλισης της εθνικής μας κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας – κάτι που προφανώς δεν έκανε.
Μας έκανε πάντως εντύπωση η αναφορά του υπουργού, σύμφωνα με την οποία τα έσοδα από τις εξορύξεις θα βελτιώσουν τα οικονομικά των επομένων γενεών – τα οποία βέβαια έχουν καταστρέψει προηγουμένως οι κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ με τη χρεοκοπία, με τα μνημόνια, με τη διαφθορά τους και με το εγκληματικό PSI των Σαμαρά-Βενιζέλου, με το οποίο υποθηκεύθηκαν πολλές γενιές Ελλήνων.
Θεωρούμε δε απαράδεκτο το ότι, δεν κατατέθηκε εκτίμηση για το όφελος των επομένων γενεών – δηλαδή εκτίμηση της αξίας των κοιτασμάτων, έστω με κάποιο βαθμό αβεβαιότητας.
Δυστυχώς φαίνεται ότι ακολουθείται η ίδια λογική, με την παραχώρηση της Δημόσιας Περιουσίας στο Υπερταμείο των ξένων, χωρίς καταγραφή και αποτίμηση – ενώ ανοίγεται ο δρόμος για ατεκμηρίωτη παροχολογία στις εκλογές.
Όταν πάντως είχαμε καταθέσει τη δική μας πρόταση για τη στήριξη των συντάξεων από τα ενεργειακά μας αποθέματα, η κυβέρνηση μας ειρωνευόταν – ενώ σήμερα προσπαθεί να μας αντιγράψει και καλά κάνει, αφού αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το συμφέρον των Ελλήνων.
Υπενθυμίζουμε λοιπόν ότι, είχαμε καταθέσει σχετική πρόταση νόμου στις 31.07.25 – η οποία είχε ως βασικό στόχο τη σύνδεση των εσόδων του Ελληνικού Δημοσίου από την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, με την ενίσχυση του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος και του ΕΣΥ.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείναμε την ίδρυση ενός ΝΠΔΔ που θα έχει ως αποκλειστικό σκοπό τη δημιουργία αποθεματικού από τα έσοδα των υδρογονανθράκων και τη διοχέτευσή τους στην ενίσχυση των συντάξεων – καθώς επίσης στη στήριξη του ΕΣΥ.
Παρεμπιπτόντως, αυτό προβλέπεται από τον Εθνικό Λογαριασμό Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών, από το ΕΛΚΑΓ, για το οποίο είχαμε ρωτήσει, όπως θα καταθέσουμε στα πρακτικά (πηγή) – όπου μας απάντησε ο προκάτοχός σας ότι, δεν είχε καν συσταθεί (πηγή).
Επιστρέφοντας στο θέμα μας, κανονικά θα πρέπει να μας είχε δοθεί ανάλυση του οφέλους, με βάση τη μέθοδο προεξόφλησης μελλοντικών κερδών – αφού υπάρχουν δεδομένα, από τις έρευνες που έχουν ήδη διενεργηθεί από τη Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ και από Helleniq, πρώην ΕΛΠΕ.
Η Helleniq συμμετέχει και στις δυο παραχωρήσεις των υποθαλάσσιων οικοπέδων του 2019 και του 2026 – ενώ ως εισηγμένη εταιρία θα έπρεπε να έχει κάνει κάποιες αναλύσεις για την ενημέρωση των μετόχων της.
Εμείς πάντως, συγκρίνοντας τις συμβάσεις του 2019 με αυτές σήμερα, διαπιστώσαμε τα εξής – για τα οποία ρωτήσαμε τον υπουργό, αλλά επίσης δεν απάντησε.
(α) Η ελάχιστη δαπάνη κατά τη φάση των μελετών, είναι παρόμοια ή χαμηλότερη παρά τον πληθωρισμό.
Τα χαμηλά αυτά ποσά, ειδικά για τις δύο πρώτες φάσεις, μας είχαν τότε προκαλέσει την υποψία, την οποία είχαμε αναφέρει ότι, μπορεί να μην προχωρήσουν οι έρευνες της Exxon – αφενός μεν λόγω περιορισμένων δαπανών, αφετέρου εξαιτίας των μικρών οικονομικών συνεπειών για τις εταιρίες, εάν δεν τις δρομολογούσαν.
Δυστυχώς λοιπόν είχαμε δίκιο, αφού δεν έχουμε δει ακόμη τίποτα έως σήμερα – απλά ο υπουργός μας διαβεβαίωσε ότι, θα ακολουθήσει η πρώτη γεώτρηση στις αρχές του 2027, μάλλον ως προεκλογικό πυροτέχνημα.
Σημειώνουμε δε ότι, στην Κύπρο έχει γίνει γεώτρηση το 2011, στο κοίτασμα Αφροδίτη – ενώ ακόμη δεν έχει δρομολογηθεί η παραγωγή.
Συνεχίζοντας με τα έσοδα, θα προέλθουν από φόρο 20% συν 5% για την περιφέρεια, συν έως 15% από τα μισθώματα ή royalties που υπολογίζονται με το Συντελεστή R με βάση την κερδοφορία του κοιτάσματος, συν κάποια εφάπαξ ποσά – άρα συνολικά έως 40% από τα έσοδα, συν βέβαια τα μερίσματα από τη συμμετοχή του δημοσίου στην Helleniq.
Αντιπαραβάλλοντας τώρα τις παρούσες συμβάσεις της Chevron με αυτές της Exxon, διαπιστώσαμε πως έχουν παρόμοια έσοδα – ενώ το ποσοστό αυτό μας το επιβεβαίωσε ο κ. Στεφάτος της ΕΔΕΥΕΠ, σημειώνοντας πως κατά τη διεθνή πρακτική, το 40% των εσόδων αποδίδονται στο κράτος.
Τα κέρδη όμως μειώνονται σημαντικά από τις υπεραποσβέσεις των κεφαλαιακών δαπανών, για έρευνα και ανάπτυξη – ύψους 70% επί της αξίας της ακαθάριστης ετήσιας παραγωγής.
Κατά την άποψη μας λοιπόν αυτά τα ποσά, για μία διάρκεια 25 ετών, είναι πολύ χαμηλά σε σχέση με τα μεγέθη της χώρας μας – ενώ τα κέρδη μπορεί μία πολυεθνική να τα παραποιήσει εύκολα, ακόμη και να τα μετατρέψει σε ζημίες.
Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον πάντως το ότι, δεν θα πληρώνεται προκαταβολή φόρου – αντίθετα με αυτό που συμβαίνει με όλους τους άλλους στη χώρα μας.
Περαιτέρω, ανατρέχοντας στις σχετικά παρόμοιες συμβάσεις παραχώρησης του Ισραήλ, το οποίο έχει δρομολογήσει ένα εντυπωσιακό πρόγραμμα εξορύξεων και εκμετάλλευσης μετά το 2000, ενώ έχει σημαντική οικονομική ανάπτυξη με σχεδόν διπλάσιο ΑΕΠ από το δικό μας, όταν πριν το 2009 το ξεπερνούσαμε, διαπιστώσαμε μία σημαντική διαφορά – δηλαδή ότι, το Ισραήλ θέτει ως προϋπόθεση 1 γεώτρηση κατά στην αρχική φάση των 3 ετών, ενώ σε αντίθετη περίπτωση ανακαλούνται οι άδειες.
Δυστυχώς δεν υπάρχει μία τέτοια πρόβλεψη στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να μην έχει γίνει γεώτρηση στα 6 πρώτα έτη από την Exxon – ενώ, εκτός αυτού, οι εταιρίες μπορούν να παρατείνουν περαιτέρω το υπάρχον χρονοδιάγραμμα.
Για να είμαστε σωστοί βέβαια οφείλουμε να σημειώσουμε ότι, κατά τη διεθνή ειδησεογραφία, η εξόρυξη κοιτασμάτων διαρκεί μια 20ετία – ενώ ακόμη και το Ισραήλ που είναι πολύ αποτελεσματικό, χρειάζεται μια 10ετία.
Σε κάθε περίπτωση το Ισραήλ, με καταγεγραμμένα αποθέματα 200 δις κυβικά μέτρα σε μια 25ετία περίπου ερευνών και μια δεκαετία παραγωγής που έχει επιταχυνθεί τελευταία, έχει αποκομίσει για το Ταμείο των Γενεών του 2 δις $ με βάση τις οικονομικές καταστάσεις του 2024 – ενώ προβλέπει ότι, θα συγκεντρώσει μελλοντικά από 57 ως 74 δις $ συνολικά, όπως θα καταθέσουμε στα πρακτικά.
Όσον αφορά τα ετήσια έσοδα του, ήταν 744 εκ. $ το 2024 – ενώ προβλέπεται να ξεπερνούν τα 2 δις $ μετά το 2027.
Συγκριτικά, η Ελλάδα έχει 8 έως 10 φορές μεγαλύτερα αποθέματα, εάν ισχύουν οι εκτιμήσεις – αν και υπεισέρχονται διάφορες παράμετροι όπως το διεθνές περιβάλλον, τα επιτόκια, η τιμή πετρελαίου κλπ.
Πάντως ο κ. Φώσκολος τα υπολόγιζε σε 50 τρις κυβικά πόδια μόνο για το Νότιο Κρητικό Πέλαγος, με όφελος για τη χώρα μας ύψους 300 δις – ενώ ανάλογη ήταν η εκτίμηση της Deutsche Bank το 2012, στα 427 δις.
Συνεχίζοντας, οι απαιτήσεις από τους αναδόχους αναφέρονται στο άρθρο 3 των συμβάσεων ως εξής:
(α) Όσον αφορά τη διάρκεια, είναι και στις 4 συμβάσεις 7 έτη – 3 χρόνια 1η φάση, 2 χρόνια η 2η φάση, 2 χρόνια η 3η φάση.
Η διάρκεια αυτή είναι κατά ένα έτος συντομότερη, από τις συμβάσεις της Exxon στα γειτονικά τους οικόπεδα – κάτι που είναι θετικό.
(β) Επίσης στο ίδιο άρθρο, τίθενται οι απαιτήσεις ως προς το ελάχιστο βάθος γεώτρησης – όπου διαπιστώσαμε πως είναι σε μικρά βάθη, 800 μέτρα από τον πυθμένα.
Ενδεικτικά, το κοίτασμα της Αφροδίτης στην Κύπρο είναι στα 1.700 μέτρα από τον βυθό και εδώ μιλάμε για 800 – οπότε ρωτήσαμε γιατί, χωρίς να πάρουμε απάντηση., ενώ υπήρξε ένσταση και από το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο.
(γ) Το ελάχιστο ποσόν επένδυσης που όπως είπαμε είναι παρόμοιο στις συμβάσεις της Chevron, με αυτές τις Exxon, παρά τον πληθωρισμό έκτοτε και ανεξάρτητα της έκτασης της περιοχής – κάτι που μας είναι ασφαλώς ακατανόητο.
Επιπλέον, το ποσόν αυτό είναι πολύ χαμηλό – αν και στην περίπτωση που θα βρεθεί κοίτασμα με αυτό το χαμηλό κόστος αυξάνεται το royalty έως το 15%, ειδικά στην Κρήτη.
Ως εκ τούτου θεωρούμε με βάση τα παραπάνω δεδομένα ότι, οι εταιρίες θέλουν να έχουν μικρή δέσμευση – αν και υπάρχει σημαντική προοπτική να πληρώσουν υψηλότερα royalties εάν βρουν κοιτάσματα.
Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι στο άρθρο 2, με το οποίο μπορεί μια σύμβαση να παραταθεί, με αποτέλεσμα να μην διαρκεί 7 χρόνια, αλλά 15 και άνω, με συνεχείς παρατάσεις – γεγονός που σημαίνει ότι, δεσμεύουμε τις θαλάσσιες περιοχές της πατρίδας μας για πάνω από μία δεκαπενταετία.
Το συγκεκριμένο άρθρο είναι για εμάς το δεύτερο πιο προβληματικό όλων των συμβάσεων – με πρώτο το άρθρο 30.3 που αφορά τα δύο οικόπεδα στο νότιο κρητικό πέλαγος και την ενδεχόμενη απεμπόληση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.
Τέλος, αναφερθήκαμε σε πολλά άλλα άρθρα και θέματα στις επιτροπές, θέτοντας ερωτήματα που δεν υπάρχει λόγος να επαναλάβουμε – ενώ ο υπουργός υποσχέθηκε να μας δώσει σήμερα τις απαντήσεις.
Ελπίζουμε λοιπόν να το κάνει και να είναι ικανοποιητικές οι απαντήσεις του, αλλιώς απλά θα αποσύρουμε τη στήριξή μας – παρά το ότι είμαστε υπέρ των εξορύξεων που δυστυχώς έχουν αργήσει πάρα πολύ, με κίνδυνο να απαξιωθούν εντελώς τα ενεργειακά μας αποθέματα.
Δευτερολογία Chevron
Κατ’ αρχήν κ. υπουργέ μας είχατε πει στην επιτροπή ότι, μία σοβαρή κυβέρνηση δεν αλλάζει τις συμφωνίες, όπως αυτή με την Exxon, επειδή διαφορετικά χάνουν την εμπιστοσύνη τους οι επενδυτές – πολύ σωστά κατά την άποψη μας.
Εννοούσατε προφανώς τις συμβάσεις που διαπραγματεύθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ το 2019 και δεν τις ψήφισε αργότερα – ενώ τις ψήφισε η ΝΔ, εν μέρει και εμείς. Αφού λοιπόν τις σέβεται και δεν τις αλλάζει, τότε γιατί αλλάξατε αυτές για το Νότιο Κρητικό Πέλαγος, προσθέτοντας στο άρθρο 30 την παράγραφο 3;
Από την άλλη πλευρά, γιατί ζητάτε από εμάς λευκή εξουσιοδότηση με το συγκεκριμένο άρθρο, για παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων;
Εσείς στη θέση μας θα ψηφίζατε κάτι τέτοιο, με την υπευθυνότητα που θα έπρεπε να διακρίνει έναν βουλευτή του ελληνικού Κοινοβουλίου;
Η κυβέρνηση της ΝΔ βέβαια, απλά επικύρωσε τις συμβάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για τις εξορύξεις το 2019, αλλά έκτοτε δεν έκανε τίποτα για να τις προωθήσει – κάτι που επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι, δεν προώθησε τους διαγωνισμούς για τα σημερινά οικόπεδα.
Εμείς πάντως είχαμε ρωτήσει τον κ. Χατζηδάκη το 2020, όπως καταθέσαμε χθες στα πρακτικά, και δεν απάντησε καν – προφανώς επειδή η ΝΔ τότε ήταν αντίθετη με τις εξορύξεις.
Ούτε φυσικά διεξήγαγε η ΝΔ διαγωνισμούς για τα άλλα οικόπεδα έως πρόσφατα – όπως είχαμε επίσης ρωτήσει από το 2020, χωρίς να πάρουμε απάντηση ούτε σε αυτό.
Από την άλλη πλευρά, καταλαβαίνουμε ότι δεν θέλετε να αλλάξετε τις προϋποθέσεις, πολύ σωστά, αλλά όχι γιατί αφήσατε τα εφάπαξ ποσά στο ίδιο ύψος – γιατί δηλαδή δεν προσθέσατε τον πληθωρισμό της τάξης του 25% έκτοτε.
Το γεγονός αυτό είναι συνώνυμο με μία έκπτωση αντιστοίχου ποσοστού στη Chevron, σε σχέση με την Exxon τότε – κάτι που δεν είναι έντιμο απέναντι στην Exxon, ούτε φυσικά δίκαιο, ενώ επιβαρύνει το ελληνικό δημόσιο. Πώς είναι δυνατόν αλήθεια να συμφωνήσουμε με κάτι τέτοιο;
Συνεχίζοντας, όπως σας έχουμε πει, εμείς δεν γνωρίζουμε κάποια άλλη χώρα που να έχει προβεί στην παραχώρηση οικοπέδων για εξορύξεις, σε μη οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα – όπως αυτή μεταξύ της Κρήτης και της Λιβύης.
Αν μη τι άλλο, με δεδομένη την προβληματική κατάσταση της Λιβύης, ρωτήσαμε γιατί δεν καταθέσαμε προηγουμένως τις συντεταγμένες του νόμου 2289/1995, με την προσθήκη Μανιάτη του 2011 για τη μέση γραμμή στον ΟΗΕ, αφού είναι νόμος του κράτους μας – ή γιατί δεν τις καταθέτουμε τώρα.
Εμείς βρήκαμε μία μετάφραση του νόμου Μανιάτη στα αγγλικά και μία επιστολή στον ΟΗΕ για το νόμο – οπότε θα θέλαμε να σας ρωτήσουμε εάν ισοδυναμεί με την κατάθεση συντεταγμένων και καθιστά επίσημη τη μέση γραμμή.
Ενδεχομένως εάν υπάρχει κάποια άλλη επίσημη κατάθεση συντεταγμένων που δεν βρήκαμε – αφού δεν είχαμε χρόνο να την αναζητήσουμε.
Οφείλουμε πάντως να προσθέσουμε εδώ ότι, ο λεγόμενος νόμος Μανιάτη, ουσιαστικά το Άρθρο 156 του Ν.4001/2011, δεν καθόριζε ΑΟΖ αλλά παρέπεμπε στην Σύμβαση του Δικαίου των Θαλασσών – η οποία είχε κυρωθεί με το Ν. 2321/95. Γιατί δεν είχε καθοριστεί τότε μαζί με την Κύπρο που προχωρούσε σε εξόρυξη στο κοίτασμα της Αφροδίτης;
Περαιτέρω, οι συμβάσεις είναι από την μια πλευρά ένα θετικό γεγονός, επειδή προωθούν τις εξορύξεις – έχουν όμως πολλά αρνητικά σημεία που παρέχουν ευελιξία στους μισθωτές να μην κάνουν τίποτα, όπως συνέβη με την Exxon.
Αυτός άλλωστε ήταν ο λόγος των επιφυλάξεών μας τότε, όπου δυστυχώς δικαιωθήκαμε – αφού δεν έχει γίνει τίποτα ουσιαστικό έως σήμερα.
Όσο για τη γεώτρηση που ανακοινώσατε για τις αρχές του 2027, προεκλογικά δηλαδή, δεν μοιάζει με προεκλογικό πυροτέχνημα;
Τα κυριότερα προβλήματα που εντοπίζονται στις σημερινές συμβάσεις τώρα, είναι το ότι παραχωρείται ουσιαστικά ο έλεγχος των φυσικών πόρων σε εταιρείες, οι οποίες καθορίζουν όχι μόνο τις δαπάνες και τις γεωτρήσεις αλλά, επιπλέον, κρίσιμα ζητήματα περιβάλλοντος και εκμετάλλευσης – χωρίς ουσιαστικό έλεγχο από το ελληνικό κράτος. Στο παραπάνω συντείνουν τα εξής:
(α) Οι χαμηλού ύψους δεσμεύσεις, ως προς τις δαπάνες για έρευνες.
(β) Τα μικρά βάθη των γεωτρήσεων – όπως τα 800 μέτρα από το βυθό της θάλασσας, όταν στο κοίτασμα Αφροδίτη της Κύπρου είναι 1.500 μέτρα.
(γ) Η δυνατότητα υπερδεκαετούς παράτασης των εργασιών, εκτός κοινοβουλευτικού ελέγχου.
(δ) Η δυνατότητα αποχώρησης χωρίς κάποια υποχρέωση, ενδεχομένως ακόμη και κακόβουλα – για παράδειγμα, εάν η γεώτρηση είναι σε μη ικανοποιητικό βάθος.
(ε) Οι υπερβολικά υψηλές φοροελαφρύνσεις και υπεραποσβέσεις.
(στ) Φυσικά η απαράδεκτη αναφορά στο άρθρο 30.3 των συμβάσεων νότια της Κρήτης, όσον αφορά τον καθορισμό ΑΟΖ – λόγω του οποίου θα καταψηφίσουμε προφανώς τις δύο συμβάσεις για το νότιο κρητικό πέλαγος.
Τέλος, δεν δόθηκε η αποτίμηση του τι παραχωρούμε και ποιο μπορεί να είναι το όφελος για το Δημόσιο – γεγονός που θυμίζει την παραχώρηση ολόκληρης της περιουσίας του Δημοσίου στο Υπερταμείου των ξένων, με το 3ο μνημόνιο.
Εμείς στηρίζουμε τις εξορύξεις, αλλά όχι με αυτού του είδους τις αποικιοκρατικές προϋποθέσεις στις σημερινές συμβάσεις – ενώ οι σωστές εξορύξεις, με τη συμμετοχή μίας κρατικής εταιρίας, είναι κάτι για το οποίο θα διεκδικήσουμε την ψήφο του Ελληνικού λαού, έτσι ώστε να χρησιμοποιήσουμε τα έσοδα αυτά για το ασφαλιστικό μας σύστημα, τη φορολογική ελάφρυνση και την παραγωγική ανασυγκρότηση της πατρίδας μας, με βάση το εκτεταμένο πρόγραμμά μας.
Κλείνοντας θα σημειώσουμε μόνο ότι, σε καθαρά τεχνικοοικονομικό επίπεδο η πράσινη μετάβαση μάλλον δεν είναι δυνατή, ειδικά σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας – ενώ οι πράσινες πολιτικές, μαζί με τις κυρώσεις στη Ρωσία, έχουν εκτοξεύσει το κόστος ενέργειας και έχουν μειώσει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της Δύσης.
Εν προκειμένω, οι αντιδράσεις στην Ελλάδα όσον αφορά τις εξορύξεις, στην ουσία υπέρ ενός χρεωκοπημένου τουριστικού μοντέλου, όπως επίσης οι αντιδράσεις σε σχέση με το λιγνίτη ή με την ολοκλήρωση του υδροηλεκτρικού της Μεσοχώρας, δεν είναι λογικές – ενώ το μεγάλο μας πρόβλημα είναι η κερδοσκοπία του ασύδοτου ενεργειακού καρτέλ, μέσω του χρηματιστηρίου ενέργειας.
Εν προκειμένω, μαζί με τα υπόλοιπα καρτέλ και την ολιγοπωλιακή δομή της ελληνικής αγοράς, συντελεί τα μέγιστα στη θανατηφόρα ακρίβεια.
Σε κάθε περίπτωση, πολλές χώρες συνδυάζουν τον τουρισμό με τις εξορύξεις, – ενώ σίγουρα δεν είναι περιβαλλοντικά ωφέλιμη η κάλυψη δασών και βουνών με ανεμογεννήτριες, ούτε της εύφορης αγροτικής γης με φωτοβολταϊκά.
