Χρήμα και Τράπεζες – Σελίδα 2 – The Analyst
ΔΙΕΘΝΗ

Χρήμα και Τράπεζες

.
Ο παροξυσμός του Souk al–Manakh στο Κουβέιτ

Οι Πολίτες της μικρής χώρας του περσικού κόλπου (πηγή: F&W), δεν πληρώνουν καθόλου φόρους, ενώ τόσο η Υγεία, όσο και η Παιδεία είναι δωρεάν – αφού σε μία περιοχή, με έκταση επτά φορές μικρότερη από την Ελλάδα, υπάρχει το 10% των παγκοσμίων αποθεμάτων πετρελαίου.

Η κοινωνία είναι φιλελεύθερη, διαθέτει την πλέον σύγχρονη οικονομία του κόλπου, εξαιρετικά Πανεπιστήμια και, το κυριότερο, πάρα πολλά χρήματα ήδη από το 1938, όπου βρέθηκε πετρέλαιο – υπενθυμίζοντας πως το 1961 το Κουβέιτ απέκτησε την ανεξαρτησία του από τη Μ. Βρετανία, υιοθετώντας ένα δυτικού τύπου σύνταγμα, καθώς επίσης σύγχρονους, λειτουργικούς Θεσμούς.

Ένα μεγάλο μέρος δε των εσόδων του από το πετρέλαιο επενδύεται από το 1953, μέσω ενός κρατικού κεφαλαίου (το πρώτο ιδρυθέν στον πλανήτη) – ενώ φυσικά το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών του είναι σταθερά πλεονασματικό. Επομένως, κανένας δεν θα μπορούσε να προβλέψει τη δημιουργία μίας από τις πλέον θορυβώδεις κερδοσκοπικές αναταραχές όλων των εποχών – την οποία ακολούθησε η κατάρρευση που άλλαξε για πάντα τη ζωή στη χώρα.

Ειδικότερα, όταν κατά τη διάρκεια του Οκτωβριανού πολέμου του 1973 οι αραβικές χώρες επέβαλλαν εμπάργκο στο πετρέλαιο, η τιμή του βαρελιού αυξήθηκε ραγδαία από τα 3 $ στα 12 $ – με αποτέλεσμα τα έσοδα του Κουβέιτ να εκτοξευθούν από 2,2 δις $ στα 8,7 δις $ ετησίως. Μέσα σε μία νύχτα λοιπόν άρχισε να βρέχει χρήματα στη μικρή χώρα, τα οποία έπρεπε να τοποθετηθούν κάπου – οπότε επιλέχθηκε το χρηματιστήριο, οι τιμές του οποίου άρχισαν να αυξάνονται με γρήγορο ρυθμό από το 1976 και μετά, καθιστώντας την κερδοσκοπία το αγαπημένο παιχνίδι των Πολιτών.

Εν τούτοις, στα μέσα του 1977 οι τιμές των μετοχών κατέρρευσαν, χωρίς να υπάρχει κάποιος εμφανής λόγος – οπότε ο Εμίρης, φοβούμενος τις κοινωνικές αναταραχές, υιοθέτησε αμέσως δύο μέτρα: την αυστηρή ρύθμιση (έλεγχο) του χρηματιστηρίου, καθώς επίσης την αγορά μετοχών αξίας 500 εκ. $ από το υπουργείο οικονομικών, για να αποφευχθεί το κραχ (όπως ακριβώς ενήργησε σχετικά πρόσφατα η Κίνα).

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι τιμές των μετοχών σταμάτησαν να μειώνονται – οπότε οι Πολίτες θεώρησαν ότι, ο Εμίρης θα τους προστάτευε, σε τέτοιου είδους καταστάσεις (κάτι που διαπιστώνεται σήμερα στις παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές, οι δείκτες των οποίων συνεχίζουν να αυξάνονται παρά τη φούσκα, επειδή οι επενδυτές έχουν πεισθεί πως, όταν υπάρχει πρόβλημα, θα στηρίζονται από τις κεντρικές τράπεζες).

Με τον τρόπο αυτό όμως ο Εμίρης έθεσε τις βάσεις, χωρίς φυσικά να το θέλει, για το χρηματιστηριακό παροξυσμό που ακολούθησε – σε συνδυασμό με τη επανάσταση του Ιράν το 1979, η οποία προκάλεσε τη δεύτερη πετρελαϊκή κρίση, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η τιμή του πετρελαίου στα 40 $ το βαρέλι, καθώς επίσης με την ίδρυση μίας παράλληλης, ανεπίσημης χρηματιστηριακής αγοράς, σε έναν παλαιό χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, με το όνομα «Souk al-Manakh».

Η εναλλακτική αυτή αγορά ιδρύθηκε το 1980, με στόχο την αποφυγή των αυστηρών ρυθμίσεων του επίσημου χρηματιστηρίου – ενώ διαπραγματεύονταν μετοχές κάθε είδους εταιρειών που δεν είχαν την έδρα τους στο Κουβέιτ (περίπου 54 από το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ντουμπάι κοκ.).

Οι περισσότερες από αυτές τις εταιρείες δεν δημοσίευαν καθόλου στοιχεία, ενώ πολλές δεν είχαν καν πάγια ή σαφή επιχειρηματικό σκοπό – όπως συνέβαινε άλλωστε με αρκετές από τις επιχειρήσεις του διαδικτύου στις Η.Π.Α., έως ότου έσπασε η φούσκα το 2000. Εν τούτοις, οι μετοχές τους ανέβαιναν καθημερινά, ενώ στο «χρηματιστήριο» συνέρρεαν χιλιάδες Πολίτες του Κουβέιτ, αγοράζοντας και πουλώντας – με αποτέλεσμα να κερδίζουν χρήματα, από πολλές φορές ανύπαρκτες εταιρείες.

Η δημιουργία χρημάτων από τις μεταχρονολογημένες επιταγές

Συνεχίζοντας, κάποια στιγμή το 1981, ένας πολίτης του Κουβέιτ αγόρασε μετοχές, έναντι μίας επιταγής που έληγε στα τέλη του έτους (μεταχρονολογημένη) – «ρευστοποιώντας» την εμπιστοσύνη που είχε οικοδομηθεί από πολλές γενιές στην περιοχή, όπου ένας οφειλέτης πληρώνει πάντοτε τα χρέη του, επειδή διαφορετικά θα καταδίκαζε σε αιώνια ντροπή την οικογένεια του.

Ουσιαστικά λοιπόν αγόρασε μετοχές, χωρίς να έχει τα απαιτούμενα χρήματα –υπολογίζοντας πως θα τις πουλούσε αργότερα με κέρδος, έτσι ώστε να καλύψει το ποσόν της επιταγής (κάτι ανάλογο με τα σημερινά παράγωγα).

Αμέσως μετά, οι περισσότεροι άρχισαν να αγοράζουν μετοχές με μεταχρονολογημένες επιταγές, οπότε έγιναν φυσιολογικές αυτού του είδους οι συναλλαγές με χρήματα από το πουθενά – με αποτέλεσμα να εκτοξευθούν οι τιμές των μετοχών στα ύψη, διπλασιαζόμενες μέσα σε ένα μήνα στην αρχή, ενώ στη συνέχεια σε ημερήσια βάση, με τη συμμετοχή «επενδυτών» από όλη τη γειτονική περιοχή (αγόραζαν μέσω των Πολιτών του Κουβέιτ).

Τελικά, τον Ιούλιο του 1982 η αξία του χρηματιστηρίου του «Souk al-Manakh» έφτασε στα 100 δις $, εκτοξεύοντας το στην τρίτη θέση παγκοσμίως, μετά τη Νέα Υόρκη και το Τόκιο – όπου φυσικά κανένας δεν πίστευε πως θα μπορούσε να συμβεί κάποιο κραχ, αφού το Κουβέιτ ήταν πάμπλουτο, ενώ ο Εμίρης δεν θα το επέτρεπε ποτέ.

Το κραχ

Περαιτέρω, τον Αύγουστο του 1982, όταν κανένας πλέον δεν το περίμενε, μία γυναίκα διαμαρτυρήθηκε στο υποκατάστημα μίας τράπεζας του Κουβέιτ, επειδή δεν της εξαργυρωνόταν μία επιταγή ύψους 30 εκ. $ – λόγω του ότι ο εκδότης της επιταγής δεν είχε χρήματα στο λογαριασμό του.

Αμέσως μετά, χωρίς να καταλαβαίνει κανείς την ταχύτητα, με την οποία πολλές φορές κινείται η πληροφορία, ξέσπασε πανικός μεταξύ των κερδοσκόπων. Όλοι μαζί ήθελαν να εξαργυρώσουν τις επιταγές τους, οπότε όλοι έπαιρναν την ίδια απάντηση: η επιταγή είναι ακάλυπτη.

Στα τέλη του μήνα τώρα ο υπουργός οικονομικών του Κουβέιτ ανακοίνωσε με διάγγελμα του ότι, δεν είχε καμία πρόθεση να στηρίξει την αγορά σε αυτά τα παράλογα επίπεδα. Σχεδόν αμέσως οι τιμές των μετοχών μηδενίσθηκαν, αφού κανένας δεν ήθελε πλέον να αγοράσει, ενώ όλοι προσπαθούσαν να πουλήσουν – με αποτέλεσμα να διαλυθεί ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας όπου, με εξαίρεση την Εθνική Τράπεζα, δεν επιβίωσε καμία άλλη τράπεζα από την καταιγίδα.

Στη συνέχεια, το Σεπτέμβρη του 1982, το υπουργείο οικονομικών ανήγγειλε τη συγκέντρωση όλων των μεταχρονολογημένων επιταγών – με αποτέλεσμα να εμφανισθούν σχεδόν 29.000, συνολικής αξίας 94 δις $. Το ποσόν αυτό ήταν περισσότερο από το τριπλάσιο του ΑΕΠ του Κουβέιτ ή 190.000 $ ανά κάτοικο – ενώ ο Εμίρης αποφάσισε να αποζημιώσει αυτούς που έχασαν από τις ακάλυπτες επιταγές έως 66 εκ. $, προσφέροντας τους ομόλογα, αφού διαφορετικά θα αντιμετώπιζε τεράστια προβλήματα η χώρα του.

Στο τέλος το χρηματιστήριο έκλεισε το 1984, τον Αύγουστο του 1988 τελείωσε ο πόλεμος του Ιράν με το Ιράκ, όπου το τελευταίο όφειλε στο Κουβέιτ 65 δις $, το Ιράκ εισέβαλε το 1990 στο Κουβέιτ, μεταξύ άλλων για να μην πληρώσει τα χρέη του κοκ. – επιβεβαιώνοντας πως η υπερχρέωση οδηγεί σχεδόν πάντοτε σε πολέμους..

Επίλογος

Οι Η.Π.Α. είναι υπερχρεωμένες, με δίδυμα ελλείμματα, καθώς επίσης με τη μεσαία τάξη τους να καταρρέει (εάν έχει κανείς 10 $ χωρίς χρέη, είναι πλουσιότερος από το 25% των Αμερικανών), η Ιαπωνία έχει υπερβεί τα ανώτατα όρια του δημοσίου χρέους προ πολλού, στην Ευρώπη ασφαλώς δεν έχει περάσει η κρίση χρέους, ούτε στην Κίνα, ενώ όλες οι αναπτυσσόμενες οικονομίες βρίσκονται στην άκρη του γκρεμού, με τις εισοδηματικές ανισότητες να κορυφώνονται (γράφημα).

Την ίδια στιγμή, μία νομισματική καταιγίδα έχει πλήξει τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι κεντρικές τράπεζες με εξαίρεση τη Fed αδυνατούν να αυξήσουν τα βασικά τους επιτόκια συνεχίζοντας να κλιμακώνουν τις ποσότητες χρήματος, ενώ τα διεθνή χρηματιστήρια εγγράφουν διαρκώς νέα υψηλά ρεκόρ – αφού οι εμπορικές τράπεζες τυπώνουν συνεχώς χρήματα από το πουθενά, ενώ οι επενδυτές θεωρούν πως οι Εμίρηδες (οι κεντρικές τράπεζες), δεν θα επιτρέψουν να συμβεί ποτέ κραχ, επειδή διαφορετικά θα καταρρεύσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως ακριβώς συνέβη στο πάμπλουτο Κουβέιτ.

Στα πλαίσια αυτά, είναι δύσκολο να αποδεχθεί κανείς πως δεν θα ακολουθήσει μία καταστροφική χρηματοπιστωτική έκρηξη τεραστίων διαστάσεων, κρίνοντας από την ιστορία – ευχόμενος να μη συνοδευθεί από κοινωνικές αναταραχές, εμφυλίους, διακρατικές συγκρούσεις και τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, αφού όλοι γνωρίζουν πως, σύμφωνα με τον Αϊνστάιν, θα ήταν ο τελευταίος.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×
Don`t copy text!