Η θανάσιμη παγίδα του ευρώ – Σελίδα 2 – The Analyst
ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Χωρίς κατηγορία

Η θανάσιμη παγίδα του ευρώ

.

(…) Συνέχεια από την πρώτη σελίδα

(γ) Σε αντίθεση με την Ευρωζώνη, όπου για τη στήριξη των κρατών δόθηκαν τα γνωστά «πακέτα» της Τρόικας, στην Ελβετία οι μεταφορές των χρημάτων από καντόνι σε καντόνι, οι αντισταθμιστικές πληρωμές δηλαδή, δεν είναι δάνεια – οπότε δεν απαιτείται η εξόφληση τους, η οποία θα οδηγούσε στην αύξηση των χρεών τους.

(δ)  Σε κάθε αναδιανομή χρημάτων υπάρχει ουσιαστικά το πρόβλημα του ηθικού κινδύνου – με την έννοια πως οι αποδέκτες των πληρωμών έχουν το κίνητρο να συνεχίσουν να συμπεριφέρονται με τέτοιον τρόπο, ώστε να τους πληρώνουν διαρκώς οι υπόλοιποι. Εκτός αυτού δεν προσπαθούν αρκετά για να πάψουν να στηρίζονται – δεν εργάζονται δηλαδή όσο πρέπει ή δεν επιλύουν τα «διαρθρωτικά» τους προβλήματα.

Εν προκειμένω, το ελβετικό σύστημα περιορίζει όσο το δυνατόν περισσότερο τα κίνητρα ηθικού κινδύνου – αφού τα καντόνια δεν εισπράττουν τις αντισταθμιστικές πληρωμές τους με βάση τις οικονομικές τους καταστάσεις (προϋπολογισμούς), αλλά με κριτήριο τις οικονομικές τους δυνατότητες.

Εκτός αυτού, τα άλλα καντόνια δεν είναι υποχρεωμένα να στηρίξουν την πιθανή πτώχευση κάποιου – όπου όμως δεν υπάρχει προηγούμενη εμπειρία που να το αποδεικνύει στην πράξη. Σε κάθε περίπτωση, τα καντόνια ασκούν σε μεγάλο βαθμό μία ανεξάρτητη δημοσιονομική πολιτική – ενώ ανταγωνίζονται μεταξύ τους στο θέμα των φορολογικών συντελεστών, από τους οποίους βέβαια εξαρτώνται τα έσοδα τους, με στόχο την προσέλκυση επιχειρήσεων.

(ε) Ένα μεγάλο μερίδιο, όσον αφορά τα μέτρα στήριξης και αναδιανομής, αποτελούν οι πληρωμές των, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, κοινωνικών ασφαλίσεων – κάτι εξαιρετικά σημαντικό για εκείνες τις περιπτώσεις που ένα καντόνι (ένα κρατίδιο στη Γερμανία ή μία Πολιτεία στις Η.Π.Α.) μίας νομισματικής ένωσης βυθίζεται σε μία κρίση, αφού πρόκειται για έναν απολύτως απαραίτητο σταθεροποιητικό παράγοντα του συνόλου.

(στ) Όλα τα κράτη-μέλη (καντόνια) της ελβετικής νομισματικής ένωσης υπόκεινται στην ίδια τραπεζική εποπτεία – ενώ όταν μία τράπεζα της Ζυρίχης, για παράδειγμα, διακινδυνεύσει, τότε δεν αφορά μόνο το καντόνι της Ζυρίχης, επειδή κάτι τέτοιο θα μπορούσε να δημιουργήσει μία κρίση εμπιστοσύνης σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα, οπότε να προκαλέσει μία τραπεζική επίθεση (Bank run).

Στην περίπτωση αυτή λοιπόν επεμβαίνει η κεντρική τράπεζα της νομισματικής ένωσης (η Τράπεζα της Ελβετίας εδώ που είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο), παρέχοντας την απαιτούμενη ρευστότητα εάν είναι απαραίτητη η επιβίωση της τράπεζας για τη σταθερότητα της οικονομίας  – όπως στην περίπτωση της UBS το 2008.

Εκτός αυτού υπάρχει μία ασφάλεια καταθέσεων, η οποία είναι ανεξάρτητη από την έδρα των τραπεζών – ενώ οι ανησυχίες για τη σταθερότητα των επί μέρους τραπεζών, οι φόβοι χρεοκοπίας τους δηλαδή είναι δυνητικά πιθανοί, αλλά δεν επιδεινώνονται από αντίστοιχους που αφορούν την αστάθεια των καντονιών, όπως στην Ευρωζώνη. Παράδειγμα η Ελλάδα, όπου η άσχημη οικονομική της κατάσταση οδήγησε τις τράπεζες στη χρεοκοπία – ενώ όταν είχαν ανάγκες ρευστότητας το 2015, η ΕΚΤ λειτούργησε εκβιαστικά, με απαράδεκτες πολιτικές σκοπιμότητες, κλείνοντας τες.

(ζ)  Η αναδιανομή (=αντισταθμιστικές πληρωμές) μεταξύ των κρατών-μελών (καντόνια) της ελβετικής νομισματικής ένωσης, βασίζεται σε μία συγκριτικά μεγάλη δημοκρατική συμμετοχή/διαδικασία τόσο σε τοπικό επίπεδο, όσο και σε ομοσπονδιακό – με απ’ ευθείας δυνατότητες επηρεασμού της μέσω δημοψηφισμάτων ή πρωτοβουλιών Πολιτών.

Για παράδειγμα, μπορούν να συγκεντρώνονται οι απαιτούμενες υπογραφές για τη διεξαγωγή ενός δημοψηφίσματος, σε σχέση με την πληρωμή λιγότερων αντισταθμιστικών χρημάτων από ένα καντόνι – ή το αντίθετο. Το γεγονός αυτό αυξάνει τη «νομιμοποίηση» της αναδιανομής σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό, από όσο είναι δυνατόν στην Ευρωζώνη – λόγω του πολιτεύματος της άμεσης δημοκρατίας που εφαρμόζεται στη χώρα, όπου οι πολίτες ψηφίζουν οι ίδιοι τους νόμους που τους αφορούν τόσο σε επίπεδο καντονιών, όσο και σε ομοσπονδιακό.

Το πρόβλημα πάντως, όσον αφορά την Ευρωζώνη, δεν είναι οι οικονομικές διαφορές ούτε το ότι οι χώρες-μέλη της έχουν διαφορετικές αντιλήψεις, πολιτισμικές ιδιαιτερότητες και γλώσσες – αφού στην Ελβετία συναντάται ακριβώς το ίδιο, ενώ ομιλούνται επίσημα τρεις γλώσσες (γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά), καθώς επίσης πολλές άλλες, συμπεριλαμβανομένων των διαλέκτων.

Επίλογος

Με κριτήριο τα παραπάνω, ασφαλώς μπορεί να λειτουργήσει σωστά μία νομισματική ένωση, αρκεί να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, όπως στη Γερμανία, στην Ελβετία ή στις Η.Π.Α. – ενώ οι αντισταθμιστικές πληρωμές μεταξύ των κρατών δεν πρέπει να διακωμωδούνται, όπως δυστυχώς συμβαίνει ακόμη και εντός της Ελλάδας, αφού αποτελούν ένα πολύ σημαντικό στοιχείο της.

Εάν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, όπου την ευθύνη έχει κυρίως η πρωσική κυβέρνηση, τότε είναι καλύτερα να διαλυθεί – αφού όσο πιο πολύ αργεί, τόσο πιο επώδυνη θα είναι για τις πλέον αδύναμες περιοχές της. Σε κάθε περίπτωση πάντως δεν φταίει το ευρώ, αλλά η μη ολοκληρωμένη, οπότε μη λειτουργική εάν όχι απολύτως καταστροφική δομή της νομισματικής ένωσης – υπενθυμίζοντας τα λόγια του κ. Krugman το 2012, σύμφωνα με τον οποίο τα εξής:

Η δημιουργία του ευρώ υποτίθεται ότι ήταν ένα ακόμη θριαμβευτικό βήμα στο ευρωπαϊκό σχέδιο – στο οποίο η οικονομική ολοκλήρωση χρησιμοποιήθηκε για την προώθηση της πολιτικής ολοκλήρωσης και της ειρήνης. Ένα κοινό νόμισμα, όπως ένας κοινός τρόπος σκέψης, θα δέσμευε την ήπειρο ακόμη πιο πολύ, θα συνέδεε τα κράτη πιο στενά μεταξύ τους.

Αυτό που τελικά συνέβη όμως είναι ένας εφιάλτης αφού το ευρώ έχει μετατραπεί σε μία οικονομική παγίδα, ενώ η Ευρώπη σε μία φωλιά εχθρών. Φαίνεται δε να απειλούνται ακόμη και τα δημοκρατικά επιτεύγματα της ηπείρου – επειδή οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες δημιουργούν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τον πολιτικό εξτρεμισμό“.

Ο οικονομολόγος έχει κάνει τη δική του ανάλυση, όσον αφορά τη λειτουργικότητα μίας νομισματικής ένωσης, την οποία πρέπει να διαβάσει κανείς (πηγή) – χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων παραδείγματα από τις Η.Π.Α. Υπάρχουν φυσικά πολλοί άλλοι, οι οποίοι προειδοποιούν για τους τεράστιους κινδύνους του κοινού νομίσματος, εάν δεν ολοκληρωθεί η Ευρωζώνη – ενώ το γεγονός ότι έχει περάσει τόσος χρόνος από το ξέσπασμα της κρίσης χρέους, χωρίς να γίνει ουσιαστικά κάτι σημαντικό, με χώρες όπως η Ελλάδα να έχουν μετατραπεί σε ανυπεράσπιστα θύματα της Γερμανίας και των αγορών, δεν είναι καθόλου θετικό για το μέλλον.

Ολοκληρώνοντας, δεν είμαστε καθόλου σίγουροι πως θα υπάρξουν σύντομα κάποιες εξελίξεις που θα επιταχύνουν την ευρωπαϊκή ενοποίηση, οπότε θα είχε ίσως δίκιο η Ελλάδα να διατηρήσει τη στάση αναμονής της.

Είμαστε βέβαιοι όμως σχετικά με το ότι, η Ευρωζώνη είναι αδύνατον να επιβιώσει ως έχει – ενώ εάν διαλυθεί ξαφνικά δεν θα υπάρχουν κερδισμένοι, όπως ίσως φαντάζεται η Γερμανία, συνεχίζοντας να απομυζεί τους εταίρους της και χωρίς να ενδιαφέρεται για την καταστροφή των οικονομιών τους.

Συμπερασματικά λοιπόν όταν ερωτάται κανείς για το εάν θα πρέπει να εγκαταλείψει η Ελλάδα την Ευρωζώνη ή όχι, η υπεύθυνη απάντηση εξαρτάται από τις προβλέψεις του σχετικά με το εάν η νομισματική ένωση ολοκληρωθεί ή διαλυθεί – καθώς επίσης από το χρόνο που έχει η χώρα μας στη διάθεση της. Σε καμία περίπτωση από την έξοδο στις αγορές, ακόμη και εάν θα ήταν επιτυχημένη, αφού έτσι θα συνέχιζε να πληρώνει το παλαιό και εντελώς μη βιώσιμο χρέος της με νέο, με αυξημένα επιτόκια – ενώ η οικονομική της κατάσταση θα επιδεινωνόταν συνεχώς, ως αποτέλεσμα της λανθασμένης δομής της Ευρωζώνης, ακόμη και αν είχε μία θεϊκή κυβέρνηση ή/και ιδανικούς Πολίτες.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Don`t copy text!