.
(δ) Η πτώση της εμπιστοσύνης και η μείωση των πιστοληπτικών αξιολογήσεων: Η Moody’s πρόσφατα υποβάθμισε έξι καναδικές τράπεζες, λόγω της αλματώδους αύξησης των χρεών των νοικοκυριών της χώρας και της φούσκας ακινήτων – επίσης το δημόσιο χρέος της Κίνας για πρώτη φορά μετά το 1989 (Μάιο), προειδοποιώντας για περαιτέρω υποβαθμίσεις εάν δεν ληφθούν μέτρα για την οικονομία της. Τον Ιούνιο δε προέβη στη μειωμένη αξιολόγηση τεσσάρων μεγάλων και οκτώ μικρότερων τραπεζών της Αυστραλίας.
Από την άλλη πλευρά η Standard & Poor’s υποβάθμισε 23 μικρές και μεσαίες τράπεζες της Αυστραλίας, ενώ και οι δύο εταιρείες αξιολόγησης μαζί τοποθέτησαν την αμερικανική Πολιτεία του Ιλινόις μία μόλις θέση πάνω από την κατηγορία «σκουπίδια» – επειδή έχει συσσωρεύσει απλήρωτους λογαριασμούς πάνω από 14,5 δις $. Χώρες τώρα όπως η Ολλανδία, η Σουηδία ή η Φινλανδία αντιμετωπίζουν επίσης μεγάλα προβλήματα – ενώ γενικότερα η εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των ανθρώπων απέναντι στο χρηματοπιστωτικό σύστημα μειώνεται συνεχώς.
Από την άλλη πλευρά μεταξύ των ισχυρών αμερικανικών τραπεζών επικρατεί ευφορία, όπως ακριβώς το 2007 – βασιζόμενη στα επιτυχημένα τεστ αντοχής τους που διεξήγαγε η Fed, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα να αυξήσει ο κλάδος τα μερίσματα του και να ανακοινώνει επαναγορές μετοχών συνολικής αξίας 92,8 δις $ (γράφημα, τα 19,4 δις $ μόνο η J.P. Morgan) όπως στην παλαιά καλή εποχή.
Έτσι από τα προγράμματα επαναγοράς μετοχών τα 13 από τα 20 μεγαλύτερα αφορούν το χρηματοπιστωτικό κλάδο – κυρίως τράπεζες πολύ μεγάλες για να χρεοκοπήσουν (too big to fail), οι οποίες προφανώς εκμεταλλεύονται το ετεροβαρές ρίσκο. Δυστυχώς κανένας Αμερικανός Πολίτης δεν αναρωτιέται γιατί θα έπρεπε να πληρώσει ο ίδιος τις ζημίες τους το 2008 και να μη συμμετέχει στα σημερινά τους κέρδη – ενώ έτσι θα αυξηθούν μεν οι τιμές των μετοχών τους, αφού οι ίδιες εμφανίζονται ως αγοραστές, αλλά δεν θα στηρίζονται σε υγιείς βάσεις.
(ε) Η άνοδος της αξίας των ψηφιακών νομισμάτων: Τους τελευταίους μήνες, αν και με μεγάλες ανόδους/καθόδους, νομίσματα όπως το BITCOIN έχουν αυξήσει σημαντικά την κεφαλαιοποίηση τους – γεγονός που σημαίνει πως οι επενδυτές προσπαθούν να ξεφύγουν από το επίσημο χρηματοπιστωτικό σύστημα, διαισθανόμενοι πως πλησιάζει η κατάρρευση του.
Αυτό παρατηρείται σε μεγάλο βαθμό στην Ιαπωνία, όπου το BITCOIN έχει γίνει νόμιμο χρήμα από τον Απρίλιο του 2017 – σημειώνοντας πως η κεφαλαιοποίηση του έχει αυξηθεί κατά 170% τους τελευταίους τέσσερις μήνες, ενώ του ETHEREUM σχεδόν κατά 2.500% και του LITECOIN κατά 1.236%
Συμπέρασμα
Ολοκληρώνοντας, οι πιθανότητες να ξεκινήσει το κραχ από την Αυστραλία είναι πολύ μεγάλες, αφού η χώρα δεν έχει βιώσει καμία ύφεση τα τελευταία 30 χρόνια, οπότε οι Πολίτες της συμπεριφέρονται εντελώς απρόσεκτα – χωρίς να διστάζουν να δανειστούν για να αγοράσουν τρία και τέσσερα ακίνητα ο καθένας, υπολογίζοντας πως παρά τη φούσκα οι τιμές τους θα αυξάνονται στο διηνεκές (όπως συνέβη με την αγορά ακινήτων χαμηλής εξασφάλισης στις Η.Π.Α., η οποία προκάλεσε το κραχ του 2008).
Ένας επόμενος υποψήφιος είναι ασφαλώς η Κίνα, για τους λόγους που έχουμε αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο (πηγή) – ενώ πολλά άλλα κράτη, όπως οι Η.Π.Α., η Βρετανία, η Βραζιλία κοκ. ευρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση. Μπορεί δε να πιστεύει κανείς πως οι κεντρικές τράπεζες θα τα καταφέρουν ακόμη μία φορά, με τη μη συμβατική πολιτική που υιοθέτησαν για πρώτη φορά στην ιστορία, αλλά καλύτερα να είναι επιφυλακτικός – επειδή, όπως συμβαίνει και με τα ιατρικά φάρμακα, οι παρενέργειες θέλουν χρόνο για να φανούν.
Επίλογος
Κατά την άποψη μας οι μελλοντικές προοπτικές της Ελλάδας, ως αποικίας χρέους της Γερμανίας, είναι πολύ θετικές – αφού πρόκειται για την πλέον υποτιμημένη χώρα από πολλές πλευρές, με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης, σε έναν υπερτιμημένο πλανήτη γεμάτο φούσκες και κινδύνους κατάρρευσης. Εννοούμε βέβαια την Ελλάδα και όχι τους Έλληνες (άρθρο) – αφού δεν μπορεί να περιμένουν τίποτα θετικό οι Πολίτες μίας χώρας που ενδιαφέρονται μόνο για τον εαυτό τους και τις συντάξεις τους, αδιαφορώντας για τους νέους.
Το γεγονός αυτό τεκμηριώνεται από το ότι, όλες οι δημόσιες συζητήσεις στα ΜΜΕ δεν ασχολούνται καθόλου με το θέμα, σύμφωνα με το οποίο το ποσοστό ανεργίας για όσους Έλληνες αποφοίτησαν μετά το 2011 διαμορφώνεται στο 36% – ενώ σε ποσοστό της τάξης του 73% όσοι από αυτούς βρήκαν εργασία αμείβονται με λιγότερα από 800 € το μήνα, όταν μόνο για το ενοίκιο τους χρειάζονται περί τα 300-400 € στην Αθήνα. Ένας από τους λόγους είναι η αποδόμηση του «σοβιετικού μοντέλου» της ελληνικής οικονομίας – στην οποία το 62% των πτυχιούχων το 2009 απασχολούνταν στο δημόσιο, ποσοστό που έχει έκτοτε υποχωρήσει δραματικά.
Περαιτέρω η Ελλάδα θα αναπτυχθεί, αφού οι κυβερνήσεις της έχουν πια ψηφίσει τα πάντα – με την τελευταία να έχει υποταχθεί σε τέτοιο εξευτελιστικό βαθμό που κυριολεκτικά υποχρεώνεται να λέει «πετάει ο γάιδαρος» όταν της ζητείται από τους πιστωτές της, οι οποίοι έχουν πλέον υπό την απόλυτη κυριαρχία τους το δημόσιο και τις τράπεζες. Λογικά λοιπόν θα θελήσουν να αξιοποιήσουν την αποικία τους προς όφελος τους – επενδύοντας στην περιοχή που έχουν προηγουμένως λεηλατήσει και υποτάξει.
Εν τούτοις εάν ή μάλλον όταν ξεσπάσει η επόμενη χρηματοπιστωτική κρίση, κανένας δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το τι θα συμβεί ούτε σε χώρες, όπως η Ελλάδα – οι οποίες έχουν υποθηκευθεί και εξαθλιωθεί, οπότε οι δυνατότητες επιβίωσης των Πολιτών τους είναι στα κατώτερα όρια τους. Μπορεί λοιπόν να είναι αισιόδοξος κανείς για τη μελλοντική πορεία της Ελλάδας, αλλά πρέπει να είναι επιφυλακτικός συνυπολογίζοντας τις επιπτώσεις ενός νέου παγκοσμίου κραχ – το οποίο ίσως δεν έχει αποφευχθεί «άπαξ και δια παντός», όπως πιστεύει η αμερικανική κεντρική τράπεζα (ανάλυση).
