Ο εφιάλτης του 3ου Παγκοσμίου – Σελίδα 2 – The Analyst
ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Ο εφιάλτης του 3ου Παγκοσμίου

Οι νομισματικές ασυμμετρίες

Περαιτέρω, είναι φανερό πως η παγκόσμια οικονομία υποφέρει συνολικά από μία αδύναμη ζήτηση – ενώ η τόνωση της, μέσω των χαμηλών βασικών επιτοκίων, είναι αδύνατη, αφού είναι ήδη μηδενικά, με εξαίρεση ίσως την, περιορισμένης δυνατότητας, τοποθέτηση τους σε αρνητικά επίπεδα.

Όσον αφορά δε την ενίσχυση της ζήτησης μέσω της αύξησης των δημοσίων δαπανών, όπως προτείνει το ΔΝΤ (περισσότερες κρατικές επενδύσεις σε έργα υποδομής), δεν είναι εφικτή, λόγω της υπερχρέωσης πολλών χωρών (άρθρο) – ενώ η επίδραση των μη συμβατικών μέτρων των κεντρικών τραπεζών (αύξηση της ποσότητας χρήματος μέσω της αγοράς ομολόγων, αρνητικά επιτόκια), δεν ήταν η αναμενόμενη. Τα μέτρα αυτά επηρέασαν κυρίως τις αγορές κεφαλαίων (χρηματιστήρια), καθώς επίσης τα νομίσματα, προκαλώντας την υποτίμηση τους.

Η υποτίμηση τώρα του εκάστοτε νομίσματος έχει στόχο την «απομύζηση» της ζήτησης άλλων νομισματικών περιοχών, μέσω της αύξησης των εξαγωγών – έτσι ώστε να ενισχυθεί η εγχώρια ζήτηση από την ξένη. Εν τούτοις, πρόκειται για ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος – αφού αυτά που κερδίζει η μία νομισματική ζώνη, είναι ίσα με εκείνα που χάνει η άλλη.

Όπως τεκμηρίωσε δε πρόσφατα μία μελέτη (πηγή), οι διεθνείς ροές κεφαλαίων ενισχύουν την τάση του υποτιμητικού νομισματικού ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων χωρών, ειδικά σε εποχές χαμηλών επιτοκίων – οδηγώντας σε επικίνδυνους συναλλαγματικούς πολέμους.

Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η θετική ή αρνητική εξέλιξη του ευρώ, του γεν και του γουάν, απέναντι στο δολάριο, από τον Ιανουάριο του 2007 – ειδικά μετά την υιοθέτηση της πολιτικής ποσοτικής διευκόλυνσης εκ μέρους της Ιαπωνίας (Abenomics), καθώς επίσης της ΕΚΤ (QE).

.

ΓΡΑΦΗΜΑ - συνάλλαγμα, δολάριο έναντι Ευρώ, Γεν, Γουαν

.

Περαιτέρω, αυτά που ευρίσκονται σε μειονεκτική θέση είναι τα παγκόσμια αποθεματικά νομίσματα, ειδικά όσα θεωρούνται «ασφαλή λιμάνια», όπως το δολάριο και το ελβετικό φράγκο – επειδή εμφανίζονται ελκυστικά, όσον αφορά το μικρότερο κίνδυνο απώλειας της αγοραστικής τους αξίας.

Στα πλαίσια αυτά, όσο παραμένουν οι αμφιβολίες σε σχέση με την παγκόσμια ανάπτυξη, καθώς επίσης με το μέλλον της Ευρωζώνης (οι προοπτικές της οποίας επιδεινώθηκαν από την τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι, ενώ ευρισκόταν ήδη σε οριακό επίπεδο λόγω της κρίσης χρέους των χωρών του ευρωπαϊκού νότου), τα νομίσματα που θεωρούνται ασφαλή λιμάνια συνεχίζουν να ανατιμώνται – προκαλώντας μεγάλα προβλήματα στα ισοζύγια των χωρών τους.

Επίσης στις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες θα πρέπει να αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ξένου συναλλάγματος για να εμποδίζουν την ανατίμηση – ειδικά στη Fed, η οποία θέλει μεν να αυξήσει τα βασικά της επιτόκια, αλλά εύλογα διστάζει λόγω των παραπάνω προβληματισμών.

.

Τα μη ισορροπημένα ισοζύγια

Συνεχίζοντας, όπως τεκμηριώνεται από το γράφημα που ακολουθεί, οι παγκόσμιες κρίσεις ήταν ανέκαθεν το αποτέλεσμα των ανισορροπιών στα ισοζύγια εξωτερικών συναλλαγών, τα οποία επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις ισοτιμίες των νομισμάτων – με το ζενίθ τους τη χρονική περίοδο πριν από το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Έκτοτε έχουν βέβαια μειωθεί οι διαφορές σε κάποιο βαθμό, παραμένοντας όμως αρκετά μεγάλες, συγκριτικά με την εικοσαετία 1980-2000.

.

ΓΡΑΦΗΜΑ - κόσμος, Ισοζύγια εξωτερικών συναλλαγών ως ποσοστά επί του παγκόσμιου ΑΕΠ

.

Σύμφωνα τώρα με το γράφημα οι Η.Π.Α., καθώς επίσης ο «υπόλοιπος κόσμος», στηρίζουν (ισοσκελίζουν) τα πλεονάσματα της Ευρωζώνης, της Ιαπωνίας, των χωρών παραγωγής πετρελαίου, της Κίνας, καθώς επίσης των συγκεκριμένων αναπτυσσομένων οικονομιών – ενώ τυχόν άνοδος της ισοτιμίας του δολαρίου, λόγω της αύξησης των βασικών επιτοκίων, θα επιδεινώσει ακόμη περισσότερο το αμερικανικό ισοζύγιο.

Συμπεραίνει λοιπόν κανείς λογικά πως δεν θα το επιτρέψουν οι Η.Π.Α. – πόσο μάλλον αφού είναι υπερχρεωμένος τόσο ο δημόσιος, όσο και ο ιδιωτικός τους τομέας. Ο τρόπος όμως που δεν θα το επιτρέψουν δεν είναι σαφής – αφού αδυνατούν να το κάνουν μέσω της «ειρηνικής» νομισματικής πολιτικής.

.

Η Ευρωζώνη

Σε αντίθεση τώρα με τις Η.Π.Α., η Ευρωζώνη κατάφερε να μετατρέψει τα ελλείμματα της σε πλεονάσματα – κάτι που όμως αφορά κυρίως τη Γερμανία, αφού αυτή έχει τη μερίδα του λέοντος σε απόλυτα μεγέθη (+8,5% του ΑΕΠ της το 2015, πλησίον των 250 δις €).

Η «ανατροπή» αυτή στηρίχθηκε αφενός μεν στη μείωση της ισοτιμίας του ευρώ, η οποία ωφέλησε σχεδόν μόνο τη Γερμανία, αμέσως μετά την Ολλανδία, αφετέρου στην πολιτική λιτότητας που επιβλήθηκε στις ελλειμματικές χώρες – μέσω της οποίας αναγκάσθηκαν να περιορίσουν τις εισαγωγές τους, αδυνατώντας μεταξύ άλλων να τις χρηματοδοτήσουν.

Το γεγονός αυτό, έχει κλιμακώσει σε μεγάλο βαθμό τις ανισορροπίες εκτός και εντός της νομισματικής ένωσης – οδηγώντας στο νομοτελειακό συμπέρασμα, σύμφωνα με το οποίο δεν είναι δυνατή η επιβίωση του ευρώ, με τη Γερμανία μέλος του, ενώ οι κίνδυνοι διακρατικών εντάσεων έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, με επόμενο στάδιο τις συγκρούσεις.

Επειδή τώρα η επιστροφή όλων των χωρών μαζί στα εθνικά νομίσματα δεν είναι πλέον εφικτή, λόγω της αλματώδους αύξησης των χρεών πολλών κρατών, ενώ δεν είναι καθόλου εύκολη η «κατάργηση» του ευρώ για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεν αποτελεί λύση η διάλυση της Ευρωζώνης – οπότε είτε θα πρέπει η Γερμανία να μειώσει δραστικά τα πλεονάσματα της, είτε να μετατραπεί η Ευρωζώνη σε μία ομοσπονδιακή ένωση, όπου τα πλεονάσματα της μίας χώρας θα καλύπτουν τα ελλείμματα της άλλης, είτε απλά να αποχωρήσει η Γερμανία (ανάλυση).

Σε κάθε περίπτωση, το 8,5% πλεόνασμα της Γερμανίας είναι τρομακτικό, ενώ τεκμηριώνει πως η Ευρωζώνη αποτελεί πλέον ένα αρρωστημένο σύστημα. Πιστοποιεί επίσης πως η Γερμανία χρειάζεται ένα διαφορετικό νόμισμα, για να θεραπευθούν οι ανισορροπίες, όπως πολλά από τα υπόλοιπα κράτη – κυρίως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία, αφού οι μικρότερες χώρες δεν έχουν μεγέθη που θέτουν σε κίνδυνο το σύνολο.

.

Επίλογος

Ολοκληρώνοντας, είναι κάτι περισσότερο από δύσκολη η εύρεση μίας λύσης, η οποία να αντιμετωπίζει ορθολογικά τα οικονομικά προβλήματα όλων των χωρών μαζί – αφού είναι διαφορετικά μεταξύ τους, ενώ η λύση για τη μία χώρα προκαλεί νομοτελειακά δυσχέρειες στην άλλη.

Επομένως, από ένα σημείο και μετά, ίσως χαθεί εντελώς ο έλεγχος, με οδυνηρές συνέπειες για την ειρήνη και τον πλανήτη – κάτι που φυσικά ευχόμαστε και ελπίζουμε να αποφευχθεί, χωρίς όμως να βλέπουμε πώς θα συνέβαινε κάτι τέτοιο.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×
Don`t copy text!