Το τρίλημμα του σύγχρονου Έλληνα – The Analyst

Το τρίλημμα του σύγχρονου Έλληνα

175 total views, 1 views today

Το κριτήριο του Arthur Clark: «Ένας πολιτικάντης σκέπτεται τις επόμενες εκλογές. Ένας πολιτικός, τις επόμενες γενεές.» ισχύει αντιστοίχως και για τους πολίτες. Για εμάς δηλαδή. Για τον καθένα μας.

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

.

Ζήσαμε, σαν Έλληνες, την απόλυτη ταπείνωση με την κατάληξη της διαπραγμάτευσης.

Πολλοί νομίζουν ταπείνωση τις προβλεπόμενες ρυθμίσεις περί πρωτογενούς πλεονάσματος ή τα νέα ποσοστά ΦΠΑ. Κάποιοι, μάλιστα, στην ίδια λογική, ανακαλύπτουν ακόμη και πρόοδο. Συγκρίνοντας με το 2ο μνημόνιο …

Οι νουνεχείς, ευλόγως, δίνουν προτεραιότητα στο νόημα της συμφωνίας, ιδιαίτερα στον τρόπο που επιβλήθηκε. Όπως και στην ψυχρολουσία αλά Ίμια.  Έπονται οι αριθμοί, ιδίως όταν δεν αναιρούν το βασικό: την προδιαγραφόμενη υφεσιακή προοπτική της χώρας.

Προσωπικά δηλώνω ότι δεν ένοιωσα τόσο ταπεινωμένος από όλα αυτά, όσο από μία και μόνη φράση του νέου πολιτικού νάνου που έχει στα χέρια του τα ηνία αυτής της ιστορικής χώρας: «Υπερτίμησα τη δύναμη του δίκιου ενός λαού». Ένας λαός ο ελληνικός. Ένας λαός, όπως τόσοι άλλοι. Μάλιστα …

Θα ήταν υπερβολή, φυσικά, να απαιτεί κανείς γνώσεις Ελληνικής Ιστορίας από τον περί ου – είχε λόγους σοβαρούς που έλειπε χωρίς «απουσία». Θα ήταν, ίσως, υπερβολή και να περιμένει κανείς να έχει αρκετή μνήμη, ώστε να θυμάται τι έκανε «ο παππούς του» στα βουνά της Αλβανίας ή στην Εθνική Αντίσταση. Θα ήταν ανώφελο, άλλωστε, καθώς του είναι αδύνατον να αντιληφθεί την ποιοτική διαφορά με τις αντίστοιχες δράσεις άλλων λαών της Ευρώπης.

«Όλοι μαζί αντισταθήκαμε», «Όλοι μαζί τα φάγαμε». Η ίδια ισοπεδωτική λογική.

Αλλά πώς να του συγχωρήσουμε που δεν υποψιάσθηκε καν ότι το 61,3% ΟΧΙ του απαγόρευε αυτήν την εξισωτική αντίληψη; Ποιος άλλος λαός του πλανήτη θα αντιδρούσε με τέτοιον τρόπο, και υπό τέτοιες συνθήκες, στον ψυχρό εκβιασμό των πανίσχυρων δανειστών του; Πώς είναι λογικό να μιλάει γενικά για την δύναμη ενός λαού, όταν η εν προκειμένω δύναμη είναι μοναδικό χαρακτηριστικό ενός και μόνον λαού του πλανήτη;

Θα ήταν αλλιώς αν έλεγε κάτι σαν «Υπερτίμησα τη δύναμη του δίκιου ενός λαού, ακόμη και του ελληνικού». Σωστά;

.

Begin with the end on mind

Για όσους η ως άνω επιχειρηματολογία ξυπνά [ή ενισχύει] κάποια υγιή εθνικά αντανακλαστικά, το εύλογο συμπέρασμα είναι ακριβώς αυτό: έχουμε πολιτική ηγεσία τραγικά ασύμβατη με τις διαθέσεις και τη φυσιογνωμία του λαού που εκπροσωπεί. Ήγουν: δεν έχουμε ηγεσία.

Το εύλογο συμπέρασμα ακολουθείται από το εξ ίσου εύλογο ερώτημα: «και τώρα τι κάνω;» Τονίζω ότι – ατυχώς – το ερώτημα «και τώρα τι κάνουμε;» είναι εξ ίσου ανιστόρητο. «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω» είναι η πατροπαράδοτη εθνική συνταγή επιβιώσεως στα άνευ ηγεσίας δύσκολα.

Γι’ αυτό και το τρίλημμα που προτείνω απευθύνεται στον «σύγχρονο Έλληνα» και όχι σε κάποια ομάδα ή σε όλους μαζί. Με άλλα λόγια: αν – αν ! – κάποιος πεισθεί για το τρίλημμα και τις αντίστοιχες προοπτικές, θα απαντήσει ο ίδιος στο «και τώρα τι κάνω;». Αφού, φυσικά κάνει τις δικές του σκέψεις και τους δικούς του υπολογισμούς.

Κατ’ ουσίαν, αυτό που προτείνω είναι απλώς ένας ευρύτερος χρονικός ορίζοντας, και μαζί κάποια παραπάνω επιχειρήματα υπέρ ή κατά των τριών βασικών επιλογών μας. Το βασικό – επιμένω ! – είναι να δούμε μακριά, να βάλουμε πρώτα στο νου μας τον τελικό μας προορισμό. Το κριτήριο του Arthur Clark: «Ένας πολιτικάντης σκέπτεται τις επόμενες εκλογές. Ένας πολιτικός, τις επόμενες γενεές.» ισχύει αντιστοίχως και για τους πολίτες. Για εμάς δηλαδή. Για τον καθένα μας.

.

Σταυροδρόμι

  1. Νεοέλληνας.
  2. Ευρωπαίος.
  3. Έλληνας.

.

Νεοέλληνας

«Είμαστε ο λαός της δικαιολογίας» υποστηρίζει μία καλή μου φίλη. Ο τυπικός νεοέλληνας άλλα λέει και άλλα κάνει. Γι’ αυτό και χρειάζεται διαρκώς δικαιολογίες. Αυτή την στιγμή δεν αντιλαμβάνεται τις βασικές έννοιες «λάθος» και «αντίφαση».

Είναι χαρακτηριστικό ότι υπερηφανεύεται για το ένδοξο παρελθόν, αλλά δεν ενεργεί και αναλόγως. Π.χ. δεν εκτιμά κάποια κρίσιμα και επίκαιρα Δελφικά Προστάγματα. ΣΠΕΥΔΕ ΒΡΑΔΕΩΣ, αλλά όλοι τρέχουν πανικόβλητοι. ΜΕΛΕΤΑ ΤΟ ΠΑΝ, αλλά ουδείς μελετά – απλώς διαβάζει. Και, κυρίως, ουδείς είναι διατεθειμένος να βασισθεί σε έναν εμπεριστατωμένο σχεδιασμό. Και είναι άλλο μελέτη και άλλο φιλοσοφία. Όχι;

Αντίθετα με τις δημοφιλείς απαξιωτικές προσεγγίσεις του νεοελληνικού φαινομένου, εδώ και χρόνια πρεσβεύω την θεωρία της εθνικής σύγχυσης – τώρα απλώς της δίνω όνομα. Το πρόβλημά μας είναι ότι «πατάμε σε δύο βάρκες».

Οι ελληνικές κοινωνικές μας αντιλήψεις βασίζονται στο φιλότιμο, την αυθόρμητη πρωτοβουλία για το καλό. Αντιθέτως, ακολουθούμε – όσο ακολουθούμε – θεσμούς βασιζόμενους στις δυτικές κοινωνικές αντιλήψεις, στον καταναγκασμό.

Αυτή η ευθεία αντίφαση των δυτικού ρυθμού κανόνων μας προς το εθνικό DNA μας είναι η γενεσιουργός αιτία της κακοδαιμονίας μας. Έτσι καταλήγουμε να περνάμε με κόκκινο τα φανάρια, και τόσα άλλα. Τονίζω ότι αυτή η προσέγγιση δεν δικαιολογεί τις συμπεριφορές. Τις εξηγεί – έχει διαφορά.

Εκείνο που σίγουρα δ-ε-ν χρειάζεται να τονίσω, είναι ότι η «επιλογή νεοέλληνας» δεν έχει μέλλον.

 .

Ευρωπαίος

Είναι η σύγκριση με τα νεοελληνικά χάλια που εξωραΐζει την προοπτική να γίνουμε Ευρωπαίοι.

Μας θαμπώνουν τα αναμφισβήτητα υλικά επιτεύγματα της Ευρώπης, η όποια τάξη, η όποια οικονομική ευμάρεια. Λεπτομέρεια το ότι όλη η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη της Ευρώπης βασίσθηκε στον Ελληνικό Πολιτισμό, και ιδιαίτερα στον Αριστοτέλη και την Λογική του.

Ουδείς μπορεί να φαντασθεί πώς θα είχε ξεφύγει η Ευρώπη από τον Μεσαίωνα, αν δεν είχε φθάσει – από την Αλεξάνδρεια και δια των Αράβων της Ισπανίας – το έργο του μεγάλου Μακεδόνα. Και, ίσως, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πού θα καταλήξει η Ευρώπη, υπό το κράτος δύο κρίσιμων προβλημάτων στα ίδια τα θεμέλια του πλήρως υλιστικού πολιτισμού της.

Πρώτον, η προσήλωση σε κανόνες. Σίγουρα το νεαρόν της ηλικίας των Ευρωπαϊκών λαών είναι συμβατό με λεπτομερείς περιοριστικούς θεσμούς. Δεν έχουν το πρόβλημα που έχουμε εμείς, με τους κανόνες και τα «καλούπια».

Αλλά αυτή η προσήλωση καταδυναστεύει εμφανώς πιά την ελευθερία σκέψης των Ευρωπαίων. Ο σύγχρονος Ευρωπαίος συστηματικά μιμείται, «σκέπτεται» με ταμπέλες, οργανώνεται σε κλίκες. Η υπόδειξη π.χ. “An issue ignored a crisis invited” (σε ελεύθερη μετάφραση : αγνοώντας ένα μικρό πρόβλημα, το βρίσκεις μπροστά σου μεγάλο) δείχνει απόλυτα λογική και αξιοποιήσιμη. Το ερώτημα είναι πώς αντιδρά ο Ευρωπαίος στο άκουσμα του ονόματος του «δράστη»: Henry Kissinger. [γκουχ.]

Δεύτερον, η διεστραμμένη εφαρμογή βασικού κοινωνικού μηνύματος του Χριστιανισμού. Η Χριστιανική θρησκεία ήταν πάντα πρόσχημα για την ηγεσία των ευρωπαϊκών λαών. Η υποκρισία είναι κοινωνικά ανεκτή. Ο ευρωπαίος αποικιοκράτης δεν είχε τις παραμικρές χριστιανικές αναστολές ως προς την συμπεριφορά του προς τους υποταγμένους. Ακόμη κι όταν, ως Σταυροφόρος, άλωνε την Πόλη.

Το πρόβλημα ανάγεται – πάντα κατά την γνώμη μου – σε επιτήδεια εφαρμογή της βασικής κοινωνικής καινοτομίας του Χριστιανισμού, του δίδυμου μετάνοια/συγχώρεση. Κατά την Παραβολή του Ασώτου, η συγχώρεση προϋποθέτει όχι μόνο ταπεινό αίτημα συγχώρεσης, αλλά και προηγούμενη έμπρακτη αλλαγή συμπεριφοράς, και μάλιστα αντίστοιχη του παραπτώματος. Εν ολίγοις, αντίθετα, στη Δύση έγιναν παλαιότερα εμπόριο τα γνωστά «συγχωροχάρτια» και παραμένουν ακόμη ως νοοτροπία, ως τυπική συγγνώμη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η πνευματική ένδεια της σημερινής Ευρώπης εμποδίζει διπλά την απροκατάληπτη αξιολόγηση – άλλο η αποδοχή του ! – του επιχειρήματος. Αφ’ ενός εμπλέκεται με τις χριστιανικές ή μη πεποιθήσεις, γράφοντος τε και αναγνώστη, ενώ πρόκειται για καθαρά φιλοσοφική προσέγγιση, ή ακόμη και για θέμα της επιστήμης της Παιδαγωγικής Ψυχολογίας.

Αφ’ ετέρου, δεν υπάρχει η αίσθηση των αλυσιδωτών συνεπειών μιας λάθος μεθόδου. Όπως βεβαιώνει ο Ηράκλειτος, «ο βλάκας χάνει το θάρρος του μπροστά σε μια σειρά συλλογισμών». Έτσι, ο Ευρωπαίος ευφυής προχειρολόγος δεν μπορεί να συνδέσει το υπ’ όψιν θέμα π.χ. με την συμπεριφορά του herr Schaeuble ή με την απροθυμία της συνόδου κορυφής να ασχοληθεί με τα σοβαρά λάθη που έκανε στο ζήτημα Ελλάδα. Και αυτή την στιγμή ο μέσος Ευρωπαίος δεν μπορεί να κάνει απλούς νέους συλλογισμούς καν – μόνον στα πλαίσια του γνωστού και του οικείου λειτουργεί ο εγκέφαλός του.

Στο ίδιο μήκος κύματος, το ΔΝΤ αναγνωρίζει μεν λάθη του αλλά ουδόλως σκοπεύει να επανορθώσει εμπράκτως. Λεπτομέρεια που δεν ζητά καν συγγνώμη.

Επισημαίνω ότι αν – αν ! – αδικώ τις συμπεριφορές ευρωπαϊκών λαών, το γνωστό «Το της πόλεως όλης ήθος ομοιούται τοις άρχουσι», είναι ασφαλής πρόβλεψη των επερχομένων.

Συνεπώς, η «επιλογή Ευρωπαίος» δεν είναι και τόσο ρόδινη, όσο νομίζουν πολλοί.

Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Advertisements

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.
Don`t copy text!