Το ευρωπαϊκό monopoly (IV) – Σελίδα 2 – The Analyst
ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Το ευρωπαϊκό monopoly (IV)

Η εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας

Η Κίνα είναι παραδόξως ένας από τους βασικότερους αγοραστές των δημοσίων επιχειρήσεων της Πορτογαλίας, στα πλαίσια των ιδιωτικοποιήσεων που της έχει επιβάλλει το ΔΝΤ. Το ενδιαφέρον της βέβαια επικεντρώνεται στους ενεργειακούς ομίλους, όπως συμβαίνει και στις υπόλοιπες χώρες που δραστηριοποιείται – μεταξύ των οποίων στη Βενεζουέλα και στη Βραζιλία, οι οποίες αντιμετωπίζουν μεγάλα οικονομικά προβλήματα.

Ο τρόπος που διενεργούνται οι αποκρατικοποιήσεις στον ενεργειακό τομέα, είναι σχετικά ανάλογος με αυτόν της ύδρευσης – όπου το κράτος πουλάει τους επιχειρηματικούς ομίλους του, αγοράζοντας μελλοντικά τις υπηρεσίες τους. Το κέρδος για τους νέους ιδιοκτήτες, όπως έχουμε ήδη αναλύσει, δεν προέρχεται μόνο από την εξαγορά της εταιρείας σε μία εξευτελιστική τιμή αλλά, κυρίως, από τη γεωμετρική αύξηση των τιμών – οι οποίες δεν θα μπορούσαν να επιβληθούν από την κυβέρνηση, όσο η επιχείρηση θα ήταν δημόσια.

Συνεχίζοντας, το πορτογαλικό δημόσιο είχε στην ιδιοκτησία του δύο μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, οι οποίοι προήλθαν από τον προπαρασκευαστικό διαχωρισμό των δραστηριοτήτων τους:

.

(α)  Την EDP, η οποία παράγει το ηλεκτρικό ρεύμα, έχοντας εν μέρει ιδιωτικοποιηθεί το 1997 – με το κράτος να διατηρεί το 21,35% των μετοχών της, πριν την εμφάνιση της Τρόικας.

(β)  Τη REN, η οποία είναι υπεύθυνη για τη λειτουργία, καθώς επίσης για τη συντήρηση των δικτύων – μία επιχείρηση που η Πορτογαλία δεν σχεδίαζε ποτέ να ιδιωτικοποιήσει, γνωρίζοντας την κοινωνική σημασία της.

.

Υπενθυμίζουμε εδώ πως στην Ελλάδα έχει υιοθετηθεί μία διαφορετική προπαρασκευαστική διαδικασία εκποίησης της ηλεκτρικής ενέργειας – με τη σύσταση της «μικρής ΔΕΗ», η οποία δημιουργείται από το 30% του παραγωγικού δυναμικού και της πελατειακής βάσης της «μεγάλης ΔΕΗ». Τυπικά, ο στόχος είναι η δημιουργία συνθηκών ανταγωνισμού στην Ελλάδα – ουσιαστικά βέβαια η μονοπώληση της ενέργειας από τις μεγάλες πολυεθνικές του κλάδου, όπως θα διαπιστώσουμε από το παράδειγμα της Πορτογαλίας.

Συνεχίζοντας, το πορτογαλικό δημόσιο πούλησε το μερίδιο του (21,35%) στην EDP σε μία κρατική κινεζική εταιρεία (CTG), η οποία κατέχει πλέον τη συντριπτική πλειοψηφία των μετοχών της, έναντι 2,69 δις € – μία τιμή που ήταν τότε 52% υψηλότερη από την τρέχουσα στο χρηματιστήριο, με αποτέλεσμα να χάσει το διαγωνισμό η γερμανική E.on. Αμέσως μετά οι τιμές των μετοχών της EDP εκτοξεύθηκαν στα ύψη, οπότε τα κέρδη ξεπέρασαν το ποσόν που διέθεσε η κινεζική επιχείρηση – με τα τεράστια οφέλη από τη διαχείριση της εταιρείας, να εισρέουν πλέον στην Κίνα.

Οι γερμανοί έχασαν τελικά το «μεγάλο λάφυρο», παρά το ότι τους ανήκει η μισή Ισπανία, η οποία είναι απελπιστικά χρεωμένη στη Γερμανία (γράφημα). Έβαλαν όμως μυαλό, υποχρεώνοντας «εκβιαστικά» την Ελλάδα να τους πουλήσει σε μία εξευτελιστική τιμή τα 14 μεγαλύτερα αεροδρόμια της, πριν προλάβει η Κίνα – ελέγχοντας πλέον τόσο τον τουρισμό, όσο και τον εναέριο χώρο της πατρίδας μας, μαζί με τις επικοινωνίες (ΟΤΕ), εις βάρος φυσικά της εθνικής μας κυριαρχίας.

 .

Ομόλογα, χρέος

(*Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)

.

Η Κίνα βέβαια δεν κάνει μισές δουλειές, αφού ένα δικό της κρατικό κεφάλαιο αγόρασε τα μερίδια του πορτογαλικού δημοσίου (25%) στην εταιρεία διαχείρισης δικτύων, στη REN – έναντι 387 εκ. €. Στο σημείο αυτό διαπιστώνεται εύκολα ο τρόπος, με τον οποίο οι Πολίτες ξεγελιούνται από τους δημόσιους οργανισμούς – με την έννοια ότι, οι Κινέζοι μονοπωλούν πλέον την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Πορτογαλίας, ενώ η Κομισιόν επιβάλει στην Ελλάδα το διαχωρισμό της ΔΕΗ, δήθεν για να μην μονοπωλεί την ενέργεια!

Ο εκπρόσωπος φυσικά του ΔΝΤ στη χώρα δεν αποδέχεται τη μονοπώληση της ενέργειας, ισχυριζόμενος πως οι κινέζοι μέτοχοι στις δύο ανταγωνιστικές εταιρείες, στην EDP και στη REN, δεν είναι οι ίδιοι – ενώ πρόκειται για μία μερική ιδιωτικοποίηση, αφού τα υπόλοιπα μερίδια ανήκουν σε διάφορους άλλους μικρομετόχους!

Δεν αναφέρει βέβαια πως οι δύο διαφορετικοί μεγάλοι ιδιοκτήτες είναι το ίδιο το κινεζικό κράτος, πως οι πολυεθνικές μονοπωλούν τους κλάδους αγοράζοντας την πλειοψηφία των εταιριών τους με διαφορετικά ονόματα, καθώς επίσης ότι οι μικρομέτοχοι δεν συμμετέχουν καθόλου στη διοίκηση και στις βασικές αποφάσεις. Η Κίνα πάντως έχει μάθει καλά το καπιταλιστικό παιχνίδι, όπως φαίνεται από την Cosco στον Πειραιά – η οποία μάλλον θα αγοράσει και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, μονοπωλώντας τις θαλάσσιες μεταφορές.

Περαιτέρω, ασχολήθηκε με το θέμα η Εισαγγελία της Πορτογαλίας, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της ιδιωτικοποίησης – επειδή ο επικεφαλής της επενδυτικής τράπεζας BESI που διεξήγαγε τις διαπραγματεύσεις, εκπροσωπώντας και τους δύο κινεζικούς ομίλους, είχε συνεχείς τηλεφωνικές συνομιλίες, στην κρίσιμη περίοδο της εξαγοράς, με τον πρωθυπουργό της χώρας (Coelho).

Εκτός αυτού, διατηρούσε πολύ στενή επαφή με τον κρατικό τραπεζίτη, ο οποίος αξιολόγησε την κινεζική προσφορά κατ’ εντολή της κυβέρνησης – ενώ τα τηλέφωνα της BESI παρακολουθούνταν, λόγω της ύποπτης συμμετοχής της σε άλλες υποθέσεις.

.

Επίλογος

Από τα παραπάνω διαπιστώνεται πως η διαφθορά είναι διαδεδομένη στους κρατικούς λειτουργούς, φτάνοντας ακόμη και στο διοικητή της κεντρικής τράπεζας ή στον πρωθυπουργό – χωρίς τη συμμετοχή του οποίου είναι προφανώς αδύνατη η λεηλασία μίας χώρας. Η μοναδική προστασία της δε φαίνεται να είναι η δικαστική εξουσία η οποία, όταν λειτουργεί σωστά, δεν επιτρέπει στη διαφθορά να πάρει τα ηνία του κράτους (άρθρο).

Οι τράπεζες φυσικά διαδραματίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην όλη διαδικασία λεηλασίας μίας χώρας, τόσο όσον αφορά το δημόσιο τομέα της, όσο και τον ιδιωτικό, μέσω των κατασχέσεων και των πλειστηριασμών – όπως τεκμηριώθηκε καθαρά στην Πορτογαλία, μεταξύ άλλων επειδή αυτές προκάλεσαν την κρίση.

Με το συγκεκριμένο θέμα θα ασχοληθούμε στην πέμπτη και τελευταία συνέχεια του άρθρου, μαζί με ορισμένες άλλες ιδιαιτερότητες του ευρωπαϊκού monopoly, το οποίο συνεχίζεται «ακάθεκτο». Ολοκληρώνοντας υπενθυμίζουμε τα εξής από το άρθρο μας «Η εμπειρία της Νοτίου Αφρικής»:

”Εάν ήθελε μία ισχυρή δύναμη να λεηλατήσει μία χώρα, την ιδιωτική και τη δημόσια περιουσία της, θα έπρεπε να τοποθετήσει τους ανθρώπους της σε τρία σημεία: στο υπουργείο οικονομικών, στην κεντρική της τράπεζα και στο ταμείο αποκρατικοποιήσεων.

Περαιτέρω, καθώς οι πιο σημαντικές συμφωνίες ιδιωτικοποιήσεων υπογράφονται πάντα εν μέσω οικονομικών ή πολιτικών κρίσεων, δεν υπάρχει ποτέ μία σαφής νομοθεσία, ή έστω ένα αποτελεσματικό ρυθμιστικό πλαίσιο  η περιρρέουσα ατμόσφαιρα είναι χαοτική, οι τιμές είναι ρευστές και οι συνειδήσεις των πολιτικών ελαστικές.

Μέχρι το 1990, πριν από την «κρίση της τεκίλας» δηλαδή, μόνο μία από τις τράπεζες του Μεξικού ανήκε σε ξένους. Μετά την κρίση όμως, στις αρχές του 2000, είκοσι τέσσερις από τις τριάντα τράπεζες «περιήλθαν» σε ξένα χέρια. 

Οι ιδιωτικοποιήσεις αποδείχθηκαν τόσο επικερδείς, ώστε πολλές από τις πολυεθνικές των Η.Π.Α., οι οποίες είχαν «αλώσει» τον ευρύτερο δημόσιο τομέα της ίδιας της υπερδύναμης, έβλεπαν με απληστία τις κρατικές αρμοδιότητες (παιδεία, υγεία, στρατός, δημόσια διοίκηση, αστυνομία, φυλακές κλπ.), ως την επόμενη πηγή για άμεσα κέρδη.

Απλούστερα, ο απώτερος στόχος τους ήταν η πλήρης αποκρατικοποίηση της εξουσίας, με την εγκατάσταση άβουλων, τυπικών κυβερνήσεων, οι οποίες θα κατευθύνονταν απολυταρχικά από το σκοτεινό παρασκήνιο – ένα θέατρο σκιών”.

ΣυγγραφέαςΒασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr

.

.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.