Narendra Modi, ο ονειροπόλος φιλελεύθερος – The Analyst

Narendra Modi, ο ονειροπόλος φιλελεύθερος

Email this page.

Ινδία

Οι χώρες των BRICS έχουν συχνά απασχολήσει τους επενδυτές, στα πλαίσια αναζήτησης μίας όασης, όσο το δυνατόν μη συνδεδεμένης με τον υπόλοιπο υπερχρεωμένο και μη παραγωγικό πλέον κόσμο.

.

Οι περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν βυθιστεί στην ύφεση, η οποία μάλλον προβλέπεται να διαρκέσει αρκετά χρόνια ακόμη, λόγω της, σε μεγάλο βαθμό, υπερχρέωσης τους. Παράλληλα, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες «κρούουν επίσης τον κώδωνα του κινδύνου», έστω και σιωπηλά, η κάθε μια για το δικό της λόγο:

Η Βραζιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν υψηλό πληθωρισμό (που αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, μετά τη πρόσφατη ποδοσφαιρική διοργάνωση), ενώ στην Κίνα η φούσκα ακινήτων «σπάει», αποθαρρύνοντας τους επενδυτές.

Ανάμεσα στις καλύτερες «περιπτώσεις» θα μπορούσαμε να συγκαταλέξουμε την Ν. Κορέα και τη Ρωσία η οποία, υπό διαφορετικές συνθήκες  (πρόσφατη κρίση με ΗΠΑ, Ευρώπη, κλειστή-απολυταρχική διακυβέρνηση τύπου Κίνας), θα μπορούσε να αποτελέσει τη νέα «Κίνα» – τη χώρα δηλαδή που θα στήριζε το παγκόσμιο ΑΕΠ.

Στα πλαίσια αυτά, η Ινδία είναι η χώρα που απασχολεί τα ξένα οικονομικά μέσα μαζικής ενημέρωσης το τελευταίο χρονικό διάστημα. Βασικότεροι λόγοι της «εμφάνισης» αυτής, αποτελούν οι μειωμένες τιμές των εμπορευμάτων (θετικό στοιχείο,) τα οποία εισάγει η χώρα, η εκλογή του νέου πρωθυπουργού, καθώς επίσης η πολιτική ιδεολογία του.

.

Χώρα φτωχή και πλούσια

Ο Narendra Modi, ο νέος πρωθυπουργός και πρώην έμπορος τσαγιού, έχοντας σίγουρα αντιληφθεί τις πιθανές, μεγάλες προοπτικές της χώρας του, έχει «ασπαστεί» μία νεοφιλελεύθερη ιδεολογία διακυβέρνησης – με επίκεντρο την οικονομική πολιτική.

Έχει δε ήδη χαρακτηριστεί από τα ΜΜΕ ως ο Ronald Reagan και η Margaret   Thatcher της Ινδίας, επιλέγοντας την περεταίρω απελευθέρωση των αγορών της χώρας (η οποία είχε ξεκινήσει με τις μεταρρυθμίσεις του 1991), προβαίνοντας ταυτόχρονα σε ιδιωτικοποιήσεις κρατικών επιχειρήσεων.

Ηγέτης μιας χώρας με πληθυσμό 1,2 δις ανθρώπους (2η στο κόσμο πληθυσμιακά και η μεγαλύτερη σε μέγεθος δημοκρατία στον πλανήτη), ο Narendra Modi θα προσπαθήσει να καταπολεμήσει την «μη-υλιστική» νοοτροπία των πολιτών της.

Οραματίζεται να παρέχει το κράτος στέγη και ηλεκτρισμό σε όλα τα νοικοκυριά, καθώς επίσης να διαθέτει δίκτυο μεταφορών-μετακίνησης, το οποίο να συνδέει όλες τις πόλεις και τα χωριά.

Η Ινδία είναι η 10η χώρα παγκοσμίως, όσον αφορά τις δαπάνες πολεμικού εξοπλισμού, συνεχίζει τις αυξημένες εισαγωγές όπλων, αποτελώντας τον μεγαλύτερο πελάτη των ΗΠΑ,  ενώ είναι επίσης μία πυρηνική στρατιωτική δύναμη.

.

Που βασίζονται οι ελπίδες των επενδυτών

Η Ινδία είναι η πιο φτωχή μεταξύ των χωρών της BRICS, τουλάχιστον με βάση το κατά κεφαλήν εισόδημα των κατοίκων της. Ένα όμως από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά της, είναι η σχετικά νεαρή ηλικία του πληθυσμού της (κατά μέσον όρο).

Πιο συγκεκριμένα, ο αριθμός των Ινδών κάτω των 25 ετών είναι της τάξης των 600 εκ. – σχεδόν διπλάσιος δηλαδή, από το συνολικό πληθυσμό των ΗΠΑ, της μεγαλύτερης οικονομίας στο κόσμο.

Όλοι αυτοί οι νεαροί άνθρωποι, έχοντας έρθει σε στενότερη επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο (παγκοσμιοποίηση), θα αναζητήσουν, όπως άλλωστε κάθε νέος, μια καλύτερη ζωή. Αυτή η αντίληψη θα ενισχύσει την κατανάλωση, η οποία θα  προωθηθεί παράλληλα από τη φιλελεύθερη παράταξη του Modi.

Θετική άλλωστε ένδειξη προς αυτή τη κατεύθυνση, αποτελεί ο δείκτης εμπιστοσύνης καταναλωτή, ο οποίος άγγιξε νέα υψηλά, αμέσως μετά την εκλογή του νυν πρωθυπουργού. Φυσικά το ύψος του δείκτη σήμερα (45,2), δεν θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό, αφού το 50 έχει οριστεί διεθνώς ως το σημείο ισορροπίας (ικανοποιητικό επίπεδο εμπιστοσύνης).

Όπως αναφέραμε όμως και προηγουμένως, το χαμηλό επίπεδο εμπιστοσύνης δικαιολογείται εν μέρει από το χαμηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ:

.

BRICS - ο πληθυσμός της κάθε χώρας, το ποσοστό ανάπτυξης του ΑΕΠ και το ΑΕΠ

Σύγκριση BRICS– ο συνολικός πληθυσμός, το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ, το συνολικό ΑΕΠ (σε δις δολάρια Αμερικής) και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της κάθε χώρας.

 .

Όπως γίνεται αντιληπτό από τον παραπάνω πίνακα, η Ινδία (3η στη σειρά) βρίσκεται με απόσταση στη χειρότερη θέση οικονομικά, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες των BRICS.

Η «υπανάπτυξη» αυτή, γεννά προβληματισμούς, όσον αφορά τις προοπτικές άμεσης εξέλιξης της χώρας (νοοτροπία) – ειδικά λόγω του ότι, θεωρητικά τουλάχιστον, είχε υιοθετήσει τις βασικές οικονομικές αρχές την περίοδο του Βρετανικού αποικιακού ελέγχου.

Παράλληλα όμως, το χαμηλό επίπεδο οικονομικής εξέλιξης προσφέρει αυξημένες ευκαιρίες, ειδικά σε εταιρίες που επιθυμούν να μονοπωλήσουν την αγορά (δημιουργώντας την ουσιαστικά).

Σε αυτό αποσκοπούσε άλλωστε και η επίσκεψη του πρωθυπουργού της Ινδίας  στις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο, όπου συζήτησε (πέραν των πολιτικών ηγετών), με στελέχη των μεγαλύτερων επιχειρήσεων της υπερδύναμης. Ανάμεσα σε αυτές, ήταν η Google, η Boeing, η PepsiCo και η GeneralElectric.

Άλλωστε, η επέκταση μεγάλων εταιριών ξένων χωρών στη χώρα, όπως πχ. της Alibaba, επιβεβαιώνει μερικώς το μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον. Οι υποσχέσεις Modi για τη βελτίωση των υποδομών (το πρώτο επίπεδο επενδύσεων μιας αναπτυσσόμενης οικονομίας) καθώς επίσης οι κινήσεις του για την απελευθέρωση των αγορών (μεταξύ άλλων, ιδιωτικοποιήσεις εταιριών παραγωγής πετρελαίου και λιγνίτη), θα μπορούσαν να αποδειχθούν προσοδοφόρες, σε μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα.

.

Το πρόβλημα του χρέους

Παρά τις θετικές προοπτικές που ήδη αναφέραμε, τα παρακάτω οικονομικά στοιχεία της Ινδίας είναι ανησυχητικά:

(α) Το δημόσιο χρέος της χώρας (ως προς το ΑΕΠ), βρίσκεται σε αρκετά υψηλά επίπεδα για μια αναπτυσσόμενη οικονομία. Συγκεκριμένα, χρέος πάνω από το 50%, θεωρείται ως ένδειξη «κορύφωσης», όσον αφορά τις περαιτέρω προοπτικές ανάπτυξης ενός μη βιομηχανικού κράτους. Η αιτία είναι ακριβώς το ότι «αναπτύσσεται» – δεν διαθέτει δηλαδή ακόμη τις κατάλληλες κρατικές υποδομές, οπότε θα κληθεί να δανειστεί σημαντικά ποσά, για να τις κατασκευάσει.

Το αντίστοιχο δημόσιο χρέος της Ρωσίας, για παράδειγμα, είναι της τάξης του 13,41%, με ΑΕΠ μεγαλύτερο (πάνω από 2 τρις δολάρια) και με πληθυσμό σημαντικά μικρότερο (144 εκ.). Εάν δε λάβουμε υπόψη τα στοιχεία της πρώτης εικόνας του κειμένου (σύγκριση BRICS), αντιλαμβανόμαστε πως η Ινδία έχει χρέος 4-5 φορές μεγαλύτερο από αυτό της Ρωσίας, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ (επίπεδο εξέλιξης) 10 φορές μικρότερο (!).

.

(β)Το επόμενο στοιχείο που πρέπει να ερευνήσουμε είναι το εξωτερικό χρέος της χώρας. Με το συνολικό χρέος της Ινδίας να κυμαίνεται στα 1,3 τρις δολάρια, το εξωτερικό χρέος βρίσκεται στα 390 δις ή στο 30% του συνολικού. Μολονότι το επίπεδο του εξωτερικού χρέους δεν υπερβαίνει το 50% (σήμα κινδύνου για τη χρεοκοπία μιας χώρας), αυξάνεται όμως με πολύ γρήγορους ρυθμούς (γράφημα).

.

Ινδία - η εξέλιξη του εξωτερικού χρέους της χώρας.

 .

Όσο μεγαλύτερο είναι το εξωτερικό χρέος, τόσο πιο πολύ εξαρτάται μια χώρα από τις εισροές ξένου συναλλάγματος – οπότε, σε μία παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, καταρρέει (παράδειγμα η Ασιατική κρίση του 1997, η Ρωσική το 1998).

Τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ινδίας πάντως έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, κάτι που προσφέρει μια σχετική ασφάλεια στη χώρα, απέναντι στην απειλή της χρεοκοπίας – ένας κίνδυνος που συναντάται συχνά σε χώρες με δυσανάλογα χαμηλά συναλλαγματικά αποθέματα, ταυτόχρονα με ένα υψηλό επίπεδο εξωτερικού χρέους.

.

(γ) Το ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο της Ινδίας (γράφημα) αποτελεί ίσως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της – ιδίως επειδή δεν ήταν πλεονασματικό ούτε μια φορά τα τελευταία 10 χρόνια. Επίσης το έλλειμμα στο προϋπολογισμό, ύψους -4,5%, αφού το δημόσιο χρέος αυξάνεται ετησίως, ανάλογα με το έλλειμμα του προϋπολογισμού.

.

Ινδία - η ελλειματική διακύμανση στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας.

 .

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών πάντως, εμφανίζει ανοδική πορεία (ελλειμματικό βέβαια ακόμη), ειδικά μετά τη μεγάλη μείωση του το 2013. Επιβεβαιώνει δε (σε σύγκριση με το εμπορικό ισοζύγιο), πως αφού δεν εξελίχθηκε θετικά λόγω της αύξησης των εξαγωγών έναντι των εισαγωγών, θα εξισορροπήθηκε από τις ξένες επενδύσεις (εισροές κεφαλαίων).

.

(δ) Η νέα κυβέρνηση θέλει να εξισορροπήσει τις υψηλές δαπάνες του προϋπολογισμού, οι οποίες αυξάνουν τα ελλείμματα και επομένως το χρέος, με την επιβολή έμμεσων φόρων. Με το ΦΠΑ που σχεδιάζει να υιοθετήσει, ίδιο σε εθνικό επίπεδο, με το φόρο στον καπνό, καθώς επίσης με τον αντίστοιχο στα ανθρακούχα ποτά. Επίσης με τη μείωση της γραφειοκρατίας, έτσι ώστε να προσελκύσει ξένες επενδύσεις, ειδικά στον τομέα του εξοπλισμού.

Εν τούτοις, οι πολύ ακριβές επιδοτήσεις που παρέχει στους κατοίκους, στα τρόφιμα, στα λιπάσματα, καθώς επίσης στα καύσιμα, παρέμειναν ως είχαν – παρά το ότι οι επενδυτές περίμεναν την κατάργηση τους στα πλαίσια της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που ισχυρίζεται ότι θα εφαρμόσει ο πρωθυπουργός. Οι επιδοτήσεις αυτές το προηγούμενο έτος επιβάρυναν τον προϋπολογισμό κατά 2,3% του ΑΕΠ, οπότε ήταν υπεύθυνες για το μισό περίπου του ελλείμματος.

Για την Ινδία είναι επίσης σημαντικές οι βροχοπτώσεις οι οποίες, εάν είναι χαμηλότερες του αναμενομένου, όπως ήδη παρατηρείται, μειώνουν τις γεωργικές σοδειές και δυσκολεύουν την επιβίωση των κατοίκων – ειδικά επειδή τα 800 εκ. από το 1,2 δις του πληθυσμού έχουν εισόδημα λιγότερο από 1 $ την ημέρα.

.

(ε)  Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι ο πληθωρισμός, ο οποίος αύξησε τις τιμές των καταναλωτικών προϊόντων πάνω από 10%. Με δεδομένο δε το ότι, ο νέος πρωθυπουργός δεν θεωρεί προτεραιότητα την απελευθέρωση του λιανικού εμπορίου, ενώ καθυστερεί την αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος, το οποίο υποχρεώνει συχνά τις ξένες εταιρείες να πληρώνουν αναδρομικά υψηλούς φόρους (για παράδειγμα, η Vodafone, μετά την εξαγορά μίας ινδικής επιχείρησης, κλήθηκε εκ των υστέρων να πληρώσει 2,4 δις δολάρια), η καταπολέμηση του πληθωρισμού είναι αμφίβολη. Ίσως εδώ να οφείλεται και η άνοδος του χρηματιστηρίου της χώρας, κατά περίπου 30% από την αρχή του έτους.

.

Συμπεράσματα

Με το δημόσιο χρέος να αυξάνεται συνεχώς την τελευταία δεκαετία, έχοντας μεν ως αποτέλεσμα την αύξησης του ΑΕΠ της χώρας, όχι όμως αρκετά για το μέγεθός της, η εισροή ξένων κεφαλαίων αποτελεί πλέον τη μοναδική ελπίδα της Ινδίας για τη διατήρηση του ρυθμού ανάπτυξης.

Στα πλαίσια αυτά ο νέος πρωθυπουργός της, με τη φιλελεύθερη ιδεολογία του, στοχεύει στην αύξηση των ξένων επενδύσεων, οπότε στην συνεχιζόμενη άνοδο του ΑΕΠ – έναν στόχο που φαίνεται να έχει πετύχει η κυβέρνηση του, τουλάχιστον μέχρι σήμερα.

Με την ανάπτυξη πάντως να έχει σταθεροποιηθεί τα τελευταία χρόνια, τυχόν εκροή ξένων κεφαλαίων από τη χώρα, θα σηματοδοτούσε το ξεκίνημα της κατάρρευσής της. Η πολιτική, κατ’ επέκταση, θα παίξει ουσιαστικότατο ρόλο, παράλληλα με το πόσο αρνητικά θα κινηθούν οι άλλες χώρες της BRICS.

Ιδιαίτερα προσοχή θα πρέπει να δοθεί και στη νομισματική πολιτική που σκοπεύουν να ακολουθήσουν οι ΗΠΑ (FED, σταμάτημα της πιστωτικής επέκτασης), στη περίπτωση που τελικά τηρήσουν τις ανακοινώσεις τους.

Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×