Η βιομηχανική παραγωγή
Με βάση τα δημοσιευθέντα στοιχεία, η βιομηχανική παραγωγή της Ελλάδας μειώθηκε κατά 4,4% τους τελευταίους δώδεκα μήνες – ενώ το εμπορικό ισοζύγιο (εξαγωγές – εισαγωγές), παρέμεινε αρνητικό, παρά το ότι ήταν πλεονασματικό για πρώτη φορά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
.
Ελλάδα – η εξέλιξη στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας.
.
Η μείωση του ελλείμματος στο παραπάνω γράφημα, ειδικά το καλοκαίρι, οφείλεται κυρίως σε εκείνα τα τουριστικά έσοδα που χαρακτηρίζονται στατιστικά ως εξαγωγές υπηρεσιών – ενώ οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων μειώθηκαν, παρά τις προβλέψεις για άνοδο τους. Λόγω της δυσμενούς αυτής εξέλιξης, αυξήθηκε η ανεργία στο βιομηχανικό κλάδο – η οποία θα συνεχίσει να κλιμακώνεται, εάν η Ευρώπη δεν επιστρέψει σε πορεία ανάπτυξης.
.
Η φτώχεια και οι ανισότητες
Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία, το 2013 περίπου 2.500.000 Έλληνες ή το 23,1% του πληθυσμού απειλούταν άμεσα να βυθιστούν κάτω από το όριο της φτώχειας – ένας αριθμός υψηλότερος κατά 3%, σε σχέση με το 2010. Κοντά στο όριο εξαθλίωσης υπολογίζεται πως είναι το 35,7% του πληθυσμού – γεγονός που σημαίνει πως 3.900.000 Έλληνες απειλούνται με «κοινωνική περιθωριοποίηση».
Με την έννοια αυτή χαρακτηρίζονται εκείνοι οι Πολίτες, οι οποίοι δεν μπορούν να καλύψουν τουλάχιστον τέσσερις από τις δέκα βασικές ανάγκες τους (διατροφή, θέρμανση κλπ.). Στη συγκεκριμένη «κατηγορία», η Ελλάδα έχει οδηγηθεί στην προτελευταία θέση της Ευρώπης – ακολουθούμενη μόνο από τη Βουλγαρία (48%).
Αντίθετα, στην «κατηγορία» των κοινωνικών ανισοτήτων, η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης – αφού τα μέσα εισοδήματα του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού της είναι 6,6 φορές μεγαλύτερα, από τα αντίστοιχα του φτωχότερου 20%.
Με απλά λόγια, μία χώρα βυθισμένη στην κρίση σε μεγαλύτερο βαθμό από όλες σχεδόν τις υπόλοιπες, χαρακτηρίζεται ταυτόχρονα από την υψηλότερη εισοδηματική ανισότητα της περιοχής της – με αυξανόμενη τάση, ενώ το πλουσιότερο 1% έχει μεγεθύνει την αξία των περιουσιακών του στοιχείων, κατά τη διάρκεια της ύφεσης (άρθρο).
.
Ο προϋπολογισμός
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι χρηματοδοτικές ανάγκες του 2015, υπολογίζονται στα 18,7 δις €, ενώ με βάση ξένα δημοσιεύματα (WSJ), το χρηματοδοτικό κενό του 2016 θα είναι ύψους 8,6 δις € – κατά την S&P δε, θα απαιτηθούν 43 δις € τους επόμενους δεκαπέντε μήνες (άρθρο).
‘Ένα μεγάλο μέρος του ποσού, κατά το υπουργείο οικονομικών, καλύπτεται από τα δάνεια που μας οφείλει ακόμη το ESF – ενώ ένα επόμενο θα συγκεντρωθεί από τις αγορές, μέσω της πώλησης επταετών ομολόγων ύψους 5-7 δις €. Πιθανότατα για το λόγο αυτό ο πρωθυπουργός άλλαξε ξαφνικά της δηλώσεις του το Σεπτέμβριο, ισχυριζόμενος ξαφνικά πως το δημόσιο χρέος είναι βιώσιμο – αφού διαφορετικά οι ελπίδες εξόδου στις αγορές είναι ανύπαρκτες.
Τα υπόλοιπα θεωρείται πως θα ληφθούν από τα χρήματα που δεν θα δοθούν στις τράπεζες (11,4 δις € από το ESM), για την αύξηση των κεφαλαίων τους, επειδή δεν θα τα χρειάζονται – κάτι που όμως θα φανεί μετά τη διενέργεια των τεστ αντοχής των τραπεζών. Εκτός αυτού, δεν είναι βέβαιο πως θα επιτραπεί από την Ευρωζώνη, αφού θα επρόκειτο για τη διάσωση ενός κράτους – η οποία νομικά απαγορεύεται από τη συμφωνία του Μάαστριχτ.
Περαιτέρω, τα έσοδα του προϋπολογισμού του 2015 είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν – ειδικά τα φορολογικά, αφού οι απλήρωτοι φόροι αυξάνονται με ρυθμό άνω του 1 δις € το μήνα, από τις αρχές του 2014. Προφανώς η τάση αυτή θα ενταθεί το 2015, λόγω της κλιμακούμενης αδυναμίας των Ελλήνων να ανταπεξέλθουν με τις υποχρεώσεις τους – ενώ το υπουργείο οικονομικών ελπίζει να εισπράξει το 25% των αναμενομένων οφειλών.
Κρίνοντας από το παρελθόν, ο στόχος αυτός είναι πρακτικά αδύνατον να επιτευχθεί – ενώ οι συσσωρευμένες φορολογικές οφειλές των προηγουμένων ετών στα τέλη Σεπτέμβρη, ανέρχονταν στα 70 δις €.
Ακριβώς για το λόγο αυτό δεν πιστεύει κανείς, όσο καλοπροαίρετος και αν είναι, πως ο πρωθυπουργός θα μπορέσει να υλοποιήσει τις φορολογικές ελαφρύνσεις που υποσχέθηκε – την πτώση δηλαδή του ανώτατου συντελεστή φορολογίας εισοδήματος στο 32% (από 42%), καθώς επίσης του συντελεστή φόρου επί των κερδών των επιχειρήσεων στο 15% (από 26%).
.
Τα κρυφά ελλείμματα
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του κρατικού προϋπολογισμού είναι τα ελλείμματα των ασφαλιστικών ταμείων – τα οποία προέρχονται είτε από την μη πληρωμή των κρατήσεων, η οποία συνεχίζεται με αυξανόμενο ρυθμό, είτε από τις συσσωρευμένες οφειλές των προηγουμένων ετών, υπολογιζόμενες στα 15,5 δις € (8 δις € μόνο στο ΙΚΑ).
Ένα πολύ μεγάλο μέρος του ποσού αυτού θα έπρεπε να αποσβεσθεί από τα ταμεία – όπως επίσης τα περίπου 5 δις € που οφείλονται κυρίως στον ΟΑΕΕ, από επιχειρήσεις που έχουν ήδη χρεοκοπήσει. Το ίδιο ισχύει και για τα χρήματα που οφείλει η ιδιωτικοποιημένη πλέον Ολυμπιακή από το παρελθόν στο ΙΚΑ (800 εκ. €), καθώς επίσης για τα χρέη άλλων μεγάλων επιχειρήσεων.
Τα κενά αυτά των ασφαλιστικών ταμείων θα πρέπει προφανώς να καλυφθούν είτε από τον προϋπολογισμό, αυξάνοντας δραματικά το έλλειμμα, είτε από την περαιτέρω μείωση των συντάξεων – γεγονός που, εφόσον συμβεί, θα προκαλέσει κοινωνική έκρηξη, καθώς επίσης μία πολιτική αστάθεια, η οποία δεν θα επιτρέψει ασφαλώς τη χρηματοδότηση της χώρας από τις αγορές.
