Όσον αφορά τα έσοδα του προϋπολογισμού, οι εισπράξεις από τις ιδιωτικοποιήσεις είναι μάλλον απίθανο να επιτευχθούν – κρίνοντας από το 2014, όπου προϋπολογίσθηκαν 3,3 δις €, μειώθηκαν στο 1,3 δις € και τελικά πραγματοποιήθηκαν μόλις 0,5 δις € το πρώτο εξάμηνο.
Με δεδομένη δε την πτώση των τιμών των ακινήτων, την απαξίωση των επιχειρήσεων στο χρηματιστήριο, καθώς επίσης την ανασφάλεια των ξένων επενδυτών, σχετικά με τις πολιτικές εξελίξεις (η αντιπολίτευση ανακοίνωσε πως δεν θα σεβαστεί καμία δέσμευση), είναι εύλογο πως δεν θα υλοποιηθούν τα σχέδια της κυβέρνησης – οπότε τα έσοδα θα μειωθούν αντίστοιχα.
Επομένως, ο προϋπολογισμός του 2015 είναι μία ακόμη άσκηση επί χάρτου η οποία, ως συνήθως, δεν πρόκειται να επαληθευθεί. Πιθανότατα δε και η ανάπτυξη που προβλέπεται, μεταξύ άλλων όταν τα δάνεια στα νοικοκυριά περιορίζονται συνεχώς (γράφημα).
.
Ελλάδα – δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα της χώρας.
.
Στο γράφημα φαίνεται καθαρά ο διαρκής περιορισμός του δανεισμού του ιδιωτικού τομέα, ο οποίος προφανώς δεν δηλώνει αύξηση της ζήτησης, ανοδική κατανάλωση ή επενδύσεις.
.
Το τέρας του δημοσίου χρέους
Το χρέος της χώρας μας θα φτάσει στο 180% του ΑΕΠ στα τέλη του έτους – ενώ θα συνεχίσει να αυξάνεται, αφού δεν προβλέπεται, τουλάχιστον με βάση τα παραπάνω, δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2015. Ο πρωθυπουργός γνωρίζει λοιπόν πως δεν είναι βιώσιμο, όπως το ΔΝΤ και πολλοί άλλοι – μεταξύ των οποίων η ΕΚΤ και η γερμανική κεντρική τράπεζα, η οποία το έχει ήδη δηλώσει.
Για τους λόγους όμως που ήδη αναφέραμε, ο πρωθυπουργός ανακοινώνει, με αποδέκτη τις αγορές πως είναι βιώσιμο, ενώ σε επίπεδο Ευρωζώνης συζητάει τον περιορισμό του – γνωρίζοντας όμως πως θα απαιτηθούν ανταλλάγματα, τα οποία δεν είναι εύκολο να δρομολογήσει στη χώρα. Η έξοδος βέβαια στις αγορές, με βιώσιμα επιτόκια, είναι όνειρο θερινής νύχτας – αφού έχουν μία πλήρη εικόνα των μεγεθών της οικονομίας μας, καλύτερη ίσως από τη δική μας.
Η αξιωματική αντιπολίτευση με τη σειρά της έχει επίσης επίγνωση της κατάστασης, ισχυριζόμενη πως μπορεί να διαπραγματευθεί τη μείωση του χρέους τουλάχιστον κατά 50%, με πενταετή περίοδο χάριτος – καθώς επίσης με ρυθμό εξόφλησης του μετά τα πέντε χρόνια, με ρήτρα ανάπτυξης, χωρίς ανταλλάγματα ή επιβαλλόμενα μέτρα (μνημόνια).
Πολύ σωστά βέβαια αναφέρει ότι, δεν θα υπάρχει καμία δυνατότητα εξόδου στις αγορές, εάν προηγουμένως δεν επιτύχει τα παραπάνω – αφού κανένας δεν χρηματοδοτεί ένα κράτος που αρνείται να πληρώσει τα χρέη του. Ευελπιστεί δε πως μετά την ενδεχόμενη διαγραφή, οι αγορές θα ξεχάσουν το κακό προηγούμενο της χώρας, θα διαπιστώσουν πως το χρέος θα είναι βιώσιμο, οπότε θα την χρηματοδοτήσουν.
Το μεγάλο κενό βέβαια στις σκέψεις της δεν είναι μόνο το τι θα αποφασίσει, εάν η Ευρωπαϊκές χώρες αρνηθούν τη διαγραφή (πόσο μάλλον αφού έχουν στην κατοχή τους ομόλογα του αγγλικού δικαίου, ενώ το εξωτερικό χρέος μας είναι μη μετατρέψιμο πλέον σε δραχμές), αλλά, επίσης, τι θα συμβεί όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις – οι οποίες σίγουρα, ακόμη και αν υποθέσουμε πως θα είναι θετικές, δεν θα διαρκέσουν μία νύχτα.
Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για το 2015 (ανακύκλωση των ομολόγων) είναι πολύ μεγάλες, η αντίδραση των αγορών φάνηκε την προηγούμενη εβδομάδα (το επιτόκιο στο 9%, έναντι 3% της Πορτογαλίας), οι δημόσιες δαπάνες θα είναι υψηλότερες από τις προβλεπόμενες στον προϋπολογισμό, ενώ τα έσοδα χαμηλότερα – οπότε δεν μπορεί να καλυφθεί κανένα απολύτως χρηματοδοτικό κενό, χωρίς να μείνουν απλήρωτοι οι δημόσιοι υπάλληλοι, να υπάρξουν αθετήσεις πληρωμών κοκ.
Επομένως, ακόμη και αν διαπραγματευθεί θεϊκά τη μείωση του χρέους, είναι σχεδόν αδύνατον να έχει στη διάθεση της τον απαιτούμενο χρόνο – πόσο μάλλον να υλοποιήσει τις προεκλογικές της δεσμεύσεις, οι οποίες ευρίσκονται, με την καλύτερη δυνατή διάθεση απέναντι της, στα όρια της ουτοπίας.
.
Επίλογος
Έχουμε την άποψη πως ακόμη και αν συνεργαζόταν μεταξύ τους τα δύο μεγάλα κόμματα, εξασφαλίζοντας την πολιτική σταθερότητα που απαιτούν οι αγορές, καθώς επίσης η Ευρώπη, η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας θα παρέμενε εξαιρετικά δύσκολη – ενδεχομένως αδύνατον να αντιστραφεί, χωρίς μεγάλη εξωτερική αναπτυξιακή βοήθεια, μετά από τόσα πολλά χρόνια ύφεσης και αποπληθωρισμού.
Εάν βέβαια δεν συμβεί κάτι τέτοιο, κρίνοντας ξανά από το παρελθόν, οι προϋποθέσεις θα είναι εκθετικά δυσμενέστερες – με την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη να μην είναι καθόλου απίθανη. Φυσικά δεν έχουμε καμία πρόθεση να τρομάξουμε κανέναν, αφού δεν πρόκειται να έλθει η συντέλεια του κόσμου – ακόμη και αν χρεοκοπήσουμε ή εάν επιστρέψουμε καταναγκαστικά στη δραχμή.
Εν τούτοις, είναι απαραίτητη η σωστή ενημέρωση, έτσι ώστε να μην θεωρήσει κανείς πως η κατάσταση θα είναι η ίδια με τη σημερινή, εάν συμβεί το μοιραίο. Ενδεχομένως δε να πρέπει να υποβληθούμε σε μία τέτοια μεγάλη δοκιμασία, αφού αυτό που κάνουν όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις μας, είναι “να προσπαθούν να μας εξασφαλίσουν έναν πιο ήρεμο τρόπο να τραβάμε το κουπί, παρά να σπάσουμε τα δεσμά που μας κρατούν σκλάβους σε μία «γαλέρα», η οποία κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να βουλιάξει” – όπως πολύ σωστά σημείωσε φίλος μας.
.
