Συνεχίζοντας, παρά το ότι ο τραπεζικός τομέας της Βουλγαρίας θεωρείται σχετικά υγιής και σταθερός (γράφημα), με μέσα ίδια κεφάλαια της τάξης του 20%, οι οικονομικές και πολιτικές κρίσεις που κλιμακώνονται, καθώς επίσης οι τραυματικές μνήμες από την τραπεζική κρίση του ΄90, θορύβησαν σημαντικά τους Βούλγαρους καταθέτες – ενώ το Κοινοβούλιο της χώρας ανακοίνωσε προσφυγή σε πρόωρες εκλογές για τον ερχόμενοι Οκτώβρη, επειδή η κυβέρνηση έχασε την πλειοψηφία που είχε.
.
Δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας (μοβ), συντελεστής ρευστότητας (μπλε), καταθέσεις (ανοικτό καφέ γραμμή), δάνεια (κόκκινη γραμμή)
.
Από την άλλη πλευρά, ο κύριος μέτοχος της Corpbank, του οποίου οι μετοχές ουσιαστικά «δημεύθηκαν», μετά την εθνικοποίηση της τράπεζας για να μην χρεοκοπήσει (T. Vassilev), κατηγορείται ως υπεύθυνος για την επίθεση των καταθετών στην τράπεζα του – ενώ θεωρείται ύποπτος για τη σύναψη «συμβολαίου δολοφονίας» ενός βουλευτή.
Η κυβέρνηση δε παρουσιάζεται ως «εξαρτημένη» από τους πλούσιους ολιγάρχες της χώρας, η οικονομική κατάσταση της οποίας είναι εξαιρετικά άσχημη – με κύριο πρόβλημα το ρυθμό ανάπτυξης, ο οποίος παραμένει πολύ χαμηλός.
Ολοκληρώνοντας, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Βουλγαρίας είναι ο περιορισμός του πληθυσμού, λόγω της μαζικής μετανάστευσης – με τους κατοίκους να μειώνονται κατά -4,9%, εντός των τελευταίων πέντε ετών (στα τελευταία 20 χρόνια ο πληθυσμός μειώθηκε στα 7,2 εκ., από 8,5 εκ. προηγουμένως).
.
Η κρίση του 1990
Μετά την κατάρρευση του «ανατολικού μπλοκ», η οικονομική κρίση που ακολούθησε κατάληξε σε μία τραπεζική κρίση – η οποία είχε σαν αποτέλεσμα τη χρεοκοπία 14 τραπεζών, καθώς επίσης το ξέσπασμα ενός υπερπληθωρισμού, ο οποίος οδήγησε σε αυξήσεις τιμών της τάξης του 1.000% το 1997.
Η κυβέρνηση της χώρας, για να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό, αποφάσισε να συνδέσει το 1999 το νόμισμα της (Λεβ) με το γερμανικό μάρκο και στη συνέχεια με το ευρώ. Η απόφαση της ήταν σωστή, όπως αποδείχθηκε, αφού η Βουλγαρία ανέκτησε την αξιοπιστία της νομισματικής της πολιτικής – ενώ ο ρυθμός του πληθωρισμού μειώθηκε δραστικά.
Εν τούτοις, μετά την πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση, η σύνδεση του νομίσματος της με το ευρώ δεν της επέτρεψε να αναπτυχθεί μέσω της υποτίμησης – όπως, για παράδειγμα, η Πολωνία, με αποτέλεσμα να έχουν επιδεινωθεί σημαντικά τα οικονομικά της μεγέθη, ιδίως το εξωτερικό χρέος της (γράφημα).
.
Βουλγαρία – η εξέλιξη του εξωτερικού χρέους της χώρας
.
Σε αντίθεση με τη Βουλγαρία, η Πολωνία υποτίμησε το νόμισμα της και κατάφερε να αντιμετωπίσει την κρίση – αν και τυχόν επιδείνωση των συνθηκών στην Ουκρανία, καθώς επίσης οι αυξημένες δαπάνες εξοπλισμού που αποφασίστηκαν, θα της δημιουργήσουν μεγάλα προβλήματα.
.
Το δεύτερο μέτωπο του πολέμου
Ενδεχομένως να νομίζουν αρκετοί πως η κρίση στη Βουλγαρία αποτελεί ήδη παρελθόν, μετά την ενίσχυση της από την Κομισιόν, καθώς επίσης μετά από την επιτυχή πώληση ομολόγων του δημοσίου. Εν τούτοις, εάν θεωρήσουμε δεδομένη την οικονομική επίθεση που δέχεται εξ αιτίας του αγωγού, με απώτερο ίσως στόχο τη Ρωσία, τότε θα μπορούσε να ακολουθήσει ένα δεύτερο πολεμικό μέτωπο – η επίθεση στο νόμισμα της.
Το γεγονός της σύνδεσης της ισοτιμίας του στο ευρώ, σε συνδυασμό με τα τραπεζικά, οικονομικά και πολιτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, καθιστά το νόμισμα της ιδανικό στόχο επίθεσης – ενώ η προσέλκυση των κερδοσκόπων συναλλάγματος είναι μάλλον βέβαιη, εάν «μυρισθούν αίμα».
Σε μία τέτοια περίπτωση, η κεντρική τράπεζα της χώρας θα έπρεπε να πουλήσει συναλλαγματικά αποθέματα, για να στηρίξει τη σταθερή ισοτιμία του νομίσματος – γεγονός που, σε συνδυασμό με τις ανάγκες των τραπεζών, θα την οδηγούσε στα όρια των δυνατοτήτων της. Πόσο μάλλον όταν η πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας έχει υποτιμηθεί από την S&P, λόγω της πολιτικής αστάθειας.
.
Επίλογος
Το δημόσιο χρέος της Βουλγαρίας είναι μόλις στο 18,9% του ΑΕΠ της, το έλλειμμα του προϋπολογισμού της κάτω από το 1%, ενώ οι τράπεζες της έχουν σχεδόν διπλάσια ίδια κεφάλαια από τις ελληνικές, με ελάχιστες επισφάλειες. Εν τούτοις, η τοποθέτηση της στο στόχαστρο, με αποτέλεσμα την οικονομική επίθεση που δέχεται, της έχει δημιουργήσει ήδη τεράστια προβλήματα – τα οποία θα μπορούσαν να επιδεινωθούν σημαντικά, εάν υπάρξει και δεύτερο μέτωπο, με στόχο το νόμισμα της.
Τα παραπάνω μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, εάν κηρυχθεί οικονομικός πόλεμος εναντίον μίας χώρας, οι δυνατότητες της να αμυνθεί είναι ελάχιστες – πόσο μάλλον αν ο επιτιθέμενος είναι η υπερδύναμη ή εάν δεν ανήκει σε μία ένωση κρατών, τα οποία μπορούν να την προστατεύσουν, όταν υπάρξει ανάγκη.
Βέβαια, αναρωτιέται κανείς εύλογα, πόσες χώρες μπορεί τελικά να προστατεύσει η υπερχρεωμένη Ευρώπη, στην οποία ελλοχεύει μία τραπεζική βόμβα μεγατόνων – ή για πόσο χρονικό διάστημα θα είναι διατεθειμένες οι πλούσιες χώρες να στηρίζουν τις αδύναμες.
