Η ορθόδοξη εκκλησία
Ένα δεύτερο βασικό στοιχείο της ιμπεριαλιστικής κληρονομιάς είναι η ορθόδοξη εκκλησία. Ειδικότερα, μετά το τέλος του 17ου αιώνα, όταν η ορθόδοξη εκκλησία της Ουκρανίας τοποθετήθηκε κάτω από το πατριαρχείο της Μόσχας, η πλειοψηφία των χριστιανών της χώρας ανήκει εκεί.
Ορισμένες μειονότητες ανήκουν στην εθνικιστική ουκρανική ορθόδοξη εκκλησία (πατριαρχείο του Κιέβου), η οποία είναι μία μικρή αυτοκέφαλη εκκλησία, οργανωμένη κάτω από την ουκρανική καθολική εκκλησία που υπερισχύει στην περιοχή της Γαλικίας και του Καρπάθου.
Η ρωσική ορθόδοξη εκκλησία συνεργαζόταν σχεδόν πάντοτε στενά με το κράτος, «ευρισκόμενη στην υπηρεσία» της ιμπεριαλιστικής πολιτικής. Το γεγονός αυτό δεν έχει αλλάξει μέχρι σήμερα, αφού ο πατριάρχης της Μόσχας, ο οποίος επισκέπτεται πολύ συχνά την Ουκρανία, συντάσσεται με τις επίσημες θέσεις του ρωσικού κράτους.
Στα πλαίσια αυτά, διακρίνει κανείς την ύπαρξη «εσωτερικών συγκρούσεων» σε πολλούς Ουκρανούς, μεταξύ της πατρίδας τους από τη μία πλευρά, καθώς επίσης της ηγεσίας της ορθοδόξου εκκλησίας από την άλλη.
.
Αποκλίνουσες αναμνήσεις
Η μικρή αδελφή, όπως αποκαλείται από το μεγάλο αδελφό η Ουκρανία, έχει πολλά κοινά με τη Ρωσία όσον αφορά τη γλώσσα, τη θρησκεία, καθώς επίσης την ιστορία. Ως εκ τούτου, η οριοθέτηση μεταξύ των δύο λαών δεν είναι καθόλου εύκολη, γεγονός στο οποίο συμβάλουν σημαντικά οι διαφορετικές και «ανταγωνιστικές μεταξύ τους» ιστορικές αναμνήσεις.
Θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς πως πρόκειται για έναν πόλεμο αναμνήσεων, ανάμεσα στους Ουκρανούς και τους Ρώσους. Μεταξύ άλλων, δεν συμφωνούν μεταξύ τους όσον αφορά την «κληρονομιά» της νότιας σλαβικής αυτοκρατορίας του μεσαιωνικού ρωσικού Κιέβου.
Οι Ρώσοι αναφέρονται, όπως είναι αυτονόητο, σε μία άμεση συνέχιση της αυτοκρατορίας από το Κίεβο προς τη Μόσχα και στην Αγία Πετρούπολη, καθώς επίσης στη σοβιετική και μετασοβιετική «ηγεμονία της Μόσχας».
Αντίθετα, στη «συλλογική μνήμη» των Ουκρανών, το «ρωσικό Κίεβο» θεωρείται μέρος της ιστορίας της Ουκρανίας, η οποία ιδρύθηκε κατά τους ίδιους πριν από το ρωσικό κράτος. Η θέση αυτή, η οποία διατυπώθηκε από έναν ιστορικό της χώρας στις αρχές του 20ου αιώνα, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εθνικούς μύθους της.
Η διαμάχη για την κληρονομιά του Κιέβου είναι φυσικά επιστημονικά αντιπαραγωγική, ενώ μπορεί να αφορά μόνο το μεσαίωνα και όχι τους Ρώσους ή τους Ουκρανούς. Εν τούτοις, συνεχίζεται ακόμη και σήμερα, με τον πρόεδρο της Ρωσίας να δηλώνει ότι, “η αυτοκρατορία του Κιέβου αποτελεί το θεμέλιο του ισχυρότατου ρωσικού κράτους, όπου οι Ρώσοι και οι Ουκρανοί είναι ένας λαός“.
Μία ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη προσωπικότητα αποτελεί ο Ουκρανός Κοζάκος I. Masepa, ο οποίος έφυγε το 1708 από τη Ρωσία και ενώθηκε με το βασιλιά της Σουηδίας, εκστρατεύοντας εναντίον του Πέτρου του μεγάλου. Ένα χρόνο αργότερα, η Ρωσία νίκησε τα σουηδικά και κοζάκικα στρατεύματα, ενώ ο I. Masepa θεωρείται έκτοτε ως το «πρωτότυπο» του προδότη της Ρωσίας, έχοντας «αναθεματιστεί» από την ορθόδοξη εκκλησία (ένα ανάθεμα που δεν έχει μέχρι σήμερα αναιρεθεί).
Αντίθετα, για τους Ουκρανούς ο I. Masepa θεωρείται ήρωας και μαχητής της ανεξαρτησίας, επειδή προσπάθησε να απελευθερώσει την Ουκρανία από τα δεσμά της Ρωσίας. Το πόσο ζωντανή έχει μείνει η εικόνα του I. Masepa αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, ακόμη και σήμερα οι Ουκρανοί που είναι υπέρ της «απόσχισης» της χώρας τους, χαρακτηρίζονται ως «μαζεπιστές» από την πλευρά των Ρώσων, οι οποίοι προδίδουν τη Ρωσία συνεργαζόμενοι με ξένες δυνάμεις εναντίον της (οι ξένες δυνάμεις ονομάζονται μερικές φορές «Σουηδοί»).
Η κεντρική ανάμνηση της κοινής νίκης εναντίον της χιτλερικής Γερμανίας, στη μεγάλη μάχη για την πατρίδα, συναντάται τόσο στην πλειοψηφία των Ουκρανών, όσο και στους Ρώσους.
Αντίθετα, στη δυτική Ουκρανία έχει διαδοθεί μία «ανταγωνιστική ανάμνηση», σύμφωνα με την οποία ο πόλεμος της οργάνωσης των εθνικιστών Ουκρανών, υπό τον Stepan Bandera, στο πλευρό των Γερμανών, είχε στόχο την απελευθέρωση της χώρας από τη Ρωσία. Το ότι η συγκεκριμένη οργάνωση συνεργαζόταν κατά καιρούς με τους ναζί, συμμετέχοντας στη δολοφονία των Εβραίων, καθώς επίσης πολυάριθμων Πολωνών, δεν αναφέρεται καθόλου.
Η συγκεκριμένη ανάμνηση όσον αφορά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη δήθεν συνεργασία των εθνικιστών με τη Γερμανία, με στόχο την απελευθέρωση της από τη Ρωσία, η οποία καλλιεργείται από τα μέλη του κόμματος «Swoboda», απορρίπτεται από την πλειοψηφία των Ουκρανών.
Στα πλαίσια αυτά η ρωσική προπαγάνδα, σύμφωνα με την οποία κατηγορείται σύσσωμη η κυβέρνηση ως ναζιστική, δεν νομιμοποιείται. Μεταξύ των ακτιβιστών που προκάλεσαν τις δολοφονίες στην πλατεία της ελευθερίας (Maidan) ήταν αναμφίβολα μέλη του εθνικιστικού κόμματος «Swoboda», όπου όμως οι υπόλοιπες παρατάξεις της σημερινής κυβέρνησης ανήκουν σε πιο ήπιες ομάδες.
.
Συμπέρασμα
Είναι φανερό ότι, στόχος του προέδρου της Ρωσίας είναι η αναβίωση της ρωσικής και σοβιετικής αυτοκρατορίας, καθώς επίσης η ηγεμονία των χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Η τελωνειακή ένωση, στην οποία μέχρι σήμερα συμμετέχουν μόνο η Λευκορωσία και το Καζακστάν, καθώς επίσης η Ευρασιατική Ένωση, η οποία σχεδιάζεται να λειτουργήσει ανταγωνιστικά στην ΕΕ, τεκμηριώνουν απόλυτα τη θέση μας.
Στα πλαίσια της συγκεκριμένης στρατηγικής, η Ουκρανία διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο, ειδικά εάν θυμηθεί κανείς την αναφορά του αμερικανού Brzezinski το 1997, σύμφωνα με την οποία η Ρωσία, χωρίς την Ουκρανία, χάνει τη θέση της (status) ως αυτοκρατορία. Ένα μεγάλο μέρος δε του ρωσικού πληθυσμού, καθώς επίσης ένα μικρότερο του ουκρανικού, συμμερίζονται τη στρατηγική του προέδρου, αναπολώντας τις δόξες του παρελθόντος.
Από την άλλη πλευρά, η προώθηση του ΝΑΤΟ στα σύνορα της Ρωσίας, η αντιρωσική μανία της κυβέρνησης της Γερμανίας, η άθλια επέμβαση της στα εσωτερικά της Ουκρανίας, καθώς επίσης η εισβολή του ΔΝΤ, προσφέρουν την απαιτούμενη νομιμοποίηση στον πρόεδρο της Ρωσίας, ο οποίος έχει τη δυνατότητα πλέον να ισχυρίζεται εύλογα πως «αμύνεται για την πατρίδα του».
Η δική μας άποψη, η οποία έχει γραφτεί στις αρχές του κειμένου, επικεντρώνεται στα οφέλη της ένωσης τόσο της Ρωσίας, όσο και της Ουκρανίας, από κοινού και την ίδια χρονική στιγμή με την Ευρώπη. Και οι δύο αυτές χώρες ανήκουν στην ήπειρο μας, ενδιαφέρονται για αυτήν, ολοκληρώνονται με την ένωση τους και ωφελούμαστε όλοι.
Αυτό δεν συμβαίνει με τις Η.Π.Α., οι οποίες θα ήταν καλύτερα να περιοριστούν στη δική τους ήπειρο, βάζοντας σε τάξη τους τοκογλύφους και τις πολυεθνικές που απορροφούν το αίμα των εργαζομένων πολιτών τους, αφήνοντας μας να λύσουμε μόνοι μας τα δικά μας προβλήματα.
Στο σημείο αυτό μάλλον συμφωνεί ακόμη και ο ανταποκριτής του μεγάλου καναλιού στην Ουάσιγκτον ο οποίος, κατηγορώντας ουσιαστικά την Αμερική, το «εβραϊκό λόμπι» και τους συμμάχους της (ΕΕ), για τη χρήση «δύο μέτρων και δύο σταθμών» στο θέμα της Ουκρανίας, “στηρίζοντας αμφιλεγόμενους πολιτικούς και πολιτικάντηδες, ανάμεσα στους οποίους δεσπόζουσα θέση έχουν οι ακροδεξιοί”, έγραψε τα εξής:
“Αδυνατώ να πιστέψω την ειλικρίνεια των λόγων της Ουάσιγκτον, του Λονδίνου και των Βρυξελών. Οι Δυτικοί έχουν στους κόλπους τους χώρες όπως η Τουρκία, η οποία μέχρι και σήμερα – σαράντα χρόνια μετά – διατηρεί κατοχικές δυνάμεις στην Κύπρο και δεν ενοχλούνται. Αντιθέτως, στηρίζουν ποικιλοτρόπως την κατοχή του νησιού και δεν ντρέπονται. Στο τέλος-τέλος σε τι διαφέρουν από τον Πούτιν; Επέδειξαν την ίδια απαράδεκτη συμπεριφορά. Θα έλεγα μάλιστα ότι προηγήθηκαν της Ρωσίας, η οποία απλώς μιμείται τις μεθόδους των Αμερικανών και των Δυτικών“.
.
Ιάκωβος Ιωάννου, για το Analyst.gr
.
Σχετικά άρθρα:
