Η πολιτική της FED
Οι επεμβάσεις της Fed (QE 1,2,3 – αύξηση της ποσότητας χρήματος), δεν επενεργούν τόσο γρήγορα, όσο χρειάζεται για να αναπτυχθεί η αμερικανική οικονομία και να καταπολεμηθεί η ανεργία. Επομένως, η κεντρική τράπεζα των Η.Π.Α., «υπέρμαχος του μονεταριστικού δόγματος», είναι υποχρεωμένη να επηρεάσει και να επιταχύνει εκείνες τις ενέργειες, οι οποίες θα αύξαναν την παροχή δανείων από τις εμπορικές τράπεζες.
Είναι αναγκασμένη επίσης να επιδιώξει την αύξηση της ταχύτητας κυκλοφορίας των χρημάτων, εκ μέρους των επιχειρήσεων και των καταναλωτών – έτσι ώστε να αυξηθούν η κατανάλωση και οι επενδύσεις (υπενθυμίζουμε εδώ την εξίσωση: ΑΕΠ = Κατανάλωση + Επενδύσεις + Δημόσιες δαπάνες + {Εξαγωγές – Εισαγωγές}, από την ανάλυση μας “Χρέη εκτός ελέγχου“).
Επειδή τώρα η αύξηση της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήματος και η κατανάλωση εξαρτώνται από την ψυχική διάθεση των ανθρώπων (δανειστών, δανειζομένων και καταναλωτών), η Fed είναι αναγκασμένη να επηρεάσει την συμπεριφορά τους – γεγονός που απαιτεί διάφορες «παραπλανητικές κινήσεις», χειραγώγηση και προπαγάνδα.
Ο επηρεασμός τώρα της διάθεσης των ανθρώπων, προς την κατεύθυνση που επιθυμεί η κεντρική τράπεζα, επιτυγχάνεται με δύο βασικούς τρόπους: (α) με τη δημιουργία συναισθημάτων ευφορίας και πλούτου (β) με το φόβο του πληθωρισμού.
.
(α) Η δημιουργία συναισθημάτων ευφορίας και πλούτου είναι εφικτή, κυρίως με την άνοδο των αξιών – οι βασικότερες εκ των οποίων, λόγω του ότι γίνονται ευρέως αντιληπτές, είναι οι τιμές των ακινήτων, καθώς επίσης οι δείκτες των χρηματιστηρίων.
Επειδή όμως τα ακίνητα ήταν στο επίκεντρο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, παρά το ότι επιδιώχθηκε η αύξηση των τιμών τους, μέσω της παροχής φορολογικών ελαφρύνσεων, τα αποτελέσματα στην ψυχολογία των Αμερικανών ήταν μηδαμινά.
Έτσι λοιπόν, η Fed επικέντρωσε τις προσπάθειες της (χειραγώγηση της κοινής γνώμης) στα χρηματιστήρια – όπου φαίνεται να έχουν στεφθεί με επιτυχία, κρίνοντας από τα συνεχώς νέα ιστορικά ρεκόρ των βασικών δεικτών (S&P, Dow Jones). Εν τούτοις, επειδή η πλειοψηφία των πολιτών απέχει πλέον από τις χρηματιστηριακές επενδύσεις, κυρίως μετά τις επώδυνες εμπειρίες της φούσκας του διαδικτύου (2000), δεν δημιουργήθηκαν τα απαιτούμενα συναισθήματα πλούτου και ευφορίας – παρά την εξαιρετική «χειραγώγηση» των δεικτών.
.
(β) Μετά την παραπάνω αποτυχία της η Fed, αν και συνεχίζει να επενδύει στη μέθοδο των χρηματιστηρίων, έχει πλέον καταφύγει στη δεύτερη εναλλακτική λύση: στη δημιουργία πληθωριστικών φόβων, έτσι ώστε τόσο οι καταναλωτές, όσο και οι επιχειρήσεις, να δαπανούν περισσότερα χρήματα, καθώς επίσης να αυξάνουν το δανεισμό τους.
Οι παράγοντες τώρα, με τη βοήθεια των οποίων επιτυγχάνεται η συγκεκριμένη «χειραγώγηση», είναι (α) το ονομαστικό επιτόκιο, (β) το πραγματικό επιτόκιο και (γ) ο αναμενόμενος πληθωρισμός – σε ποιο ύψος δηλαδή πιστεύουν οι καταναλωτές ότι θα αυξηθεί ο πληθωρισμός, στο άμεσο μέλλον.
Αναλυτικότερα, εάν το ονομαστικό επιτόκιο διατηρείται χαμηλό, για παράδειγμα στο 2%, ενώ ο αναμενόμενος πληθωρισμός τοποθετείται στο 4%, τότε το πραγματικό επιτόκιο είναι αρνητικό (2-4 = -2%). Στην περίπτωση αυτή, συμφέρει η λήψη δανείων, αφού η πραγματική αξία τους θα μειώνεται κατά 2% ετήσια – επομένως, αυξάνονται οι δαπάνες και οι επενδύσεις, οπότε η κεντρική τράπεζα επιτυγχάνει το στόχο της.
Ταυτόχρονα, οι άνθρωποι αναζητούν άλλους τρόπους εξασφάλισης της αγοραστικής αξίας των χρημάτων τους, αντί να τα τοκίζουν με αρνητικά επιτόκια – οπότε τα επενδύουν, μεταξύ άλλων, στα χρηματιστήρια ή στα ακίνητα, διευκολύνοντας την πρώτη μέθοδο (δημιουργία συναισθημάτων ευφορίας και πλούτου).
Επίλογος
Κατά τα φαινόμενα, η Fed έχει πετύχει ήδη το δεύτερο στόχο της – τη δημιουργία δηλαδή πληθωριστικών φόβων στους Αμερικανούς πολίτες και όχι μόνο. Στην επιτυχία της αυτή έχουν αναμφίβολα συμβάλλει, εκούσια ή μη, πολλοί άλλοι – αφού οι κίνδυνοι πληθωρισμού τονίζονται σχεδόν από το σύνολο των «συναλλασσομένων» (από τα ΜΜΕ, από την ΕΚΤ, από την Κίνα, από τους αστέρες οικονομολόγους, από τους διεθνείς επενδυτές, από τις εταιρείες αξιολόγησης, από τη Γερμανία κοκ.).
Εν τούτοις, οι φόβοι αυτοί, παρά το ότι οφείλονται στη «χειραγώγηση» της Fed, δεν είναι σε καμία περίπτωση πλασματικοί – πόσο μάλλον όταν η ίδια η μονεταριστική θεωρία γνωρίζει ότι, τα αποτελέσματα από την αύξηση της ποσότητας χρήματος εμφανίζονται καθυστερημένα, βοηθώντας μόνο παροδικά στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ. Στη συνέχεια, ο πληθωρισμός αφενός μεν εξαφανίζει τα αρχικά θετικά αποτελέσματα στην οικονομία (αύξηση του ΑΕΠ, μείωση της ανεργίας, επενδύσεις κλπ.), αφετέρου απειλεί τα μέγιστα την ίδια τη χώρα.
Παραστατικά, όταν αυξάνει η κεντρική τράπεζα την ποσότητα χρήματος σε μία χώρα, είναι σαν να πιέζει προς τα έξω μία οδοντόπαστα – αφού είναι πολύ δύσκολο, εάν όχι αδύνατον, να την επαναφέρει στο σωληνάριο, πόσο μάλλον τη σωστή χρονική στιγμή, όταν θελήσει να αποσύρει τα νέα χρήματα από την αγορά.
Η Κίνα, η Αραβία, η λοιπή Ασία, η Βραζιλία και πολλές άλλες χώρες, οι οποίες υποφέρουν ήδη από τον πληθωρισμό που έχουν «εισάγει» από τις Η.Π.Α., ενώ γνωρίζουν φυσικά τους τεράστιους κινδύνους της συγκεκριμένης πολιτικής της Fed, σε συνδυασμό με τον παγκόσμιο πόλεμο που διεξάγεται (άρθρο μας), διαμαρτύρονται έντονα – ενώ φυσικά σχεδιάζουν τη δική τους νομισματική, ενδεχομένως μία περιορισμένη συμβατική, καθώς επίσης μία ενεργειακή αντεπίθεση εναντίον της Δυτικής Τρόικας (ΕΕ, Η.Π.Α. και Ιαπωνία).
Αυτοί που πιθανότατα δεν γνωρίζουν τους κινδύνους, στους οποίους εκτίθενται αφενός μεν από την κυβέρνηση τους, αφετέρου από τη Fed, είναι οι Αμερικανοί πολίτες – οι οποίοι δεν μπορούν φυσικά να φανταστούν τι ακριβώς σημαίνει η κατάρρευση ενός νομίσματος.
Από την άλλη πλευρά, όσον αφορά τη μονεταριστική θεωρία, το πρόβλημα της δεν είναι οι μεταβλητές της εξίσωσης, οι οποίες δεν είναι λανθασμένες, αλλά η πολύ μεγάλη δυσκολία ελέγχου τους από τις κεντρικές τράπεζες – αφού επεμβαίνει ο ανθρώπινος παράγοντας (κάτι που δεν συμβαίνει με τον κανόνα του χρυσού).
Ολοκληρώνοντας, ένας επόμενος κίνδυνος είναι η πιθανότητα να καταλάβουν οι Αμερικανοί πολίτες πως γίνεται προσπάθεια εκμετάλλευσης και χειραγώγησης τους – πολύ περισσότερο, ότι χρησιμοποιούνται στην κυριολεξία σαν πειραματόζωα, στα πλαίσια της διεξαγωγής ενός νέου πειράματος, ακριβώς αντίθετου από την πολιτική που επιλέχθηκε το 1930. Ενδεχομένως τότε να χαθεί οριστικά η εμπιστοσύνη τους στους Θεσμούς – με όλα όσα δεινά κάτι τέτοιο συνεπάγεται.
.
ΥΓ: Υπενθυμίζουμε ότι η Fed, στα πλαίσια του παγκόσμιου συναλλαγματικού πολέμου, έχει έναν ακόμη σοβαρό στόχο, ο οποίος επιτυγχάνεται με τη βοήθεια της «εκτύπωσης» νέων χρημάτων: την υποτίμηση του δολαρίου, έτσι ώστε να αυξηθούν οι εξαγωγές των Η.Π.Α., παράλληλα με τη μείωση των εισαγωγών.
.
*Σημείωση: Η Fed, όταν θέλει να αυξήσει την ποσότητα χρήματος στην αγορά, αγοράζει ομόλογα από τις τράπεζες, δίνοντας τους φρεσκοτυπωμένα δολάρια – νέα χρήματα δηλαδή, τα οποία δημιουργεί από το πουθενά. Στην περίπτωση αυτή, λόγω της μεγάλης ζήτησης εκ μέρους της, αυξάνονται οι τιμές (αποδόσεις) των ομολόγων και εγγράφει λογιστικά κέρδη στον Ισολογισμό της.
Αντίθετα, όταν η Fed θέλει να μειώσει την ποσότητα χρήματος, πουλάει ομόλογα στις τράπεζες και εισπράττει χρήματα – τα οποία στη συνέχεια καταστρέφει (επιστρέφουν στο πουθενά). Λόγω όμως της μεγάλης προσφοράς, μειώνονται οι τιμές των ομολόγων και εγγράφει ζημίες στον Ισολογισμό της – με αποτέλεσμα να περιορίζονται ή να χάνονται εντελώς τα κεφάλαια της.
.
.
