.
Αρχικά, ο πρόεδρος Trump προέβλεψε το τέλος του πολέμου στο Ιράν μέσα σε λίγες ημέρες – φυσικά με μια σαφή νίκη για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς επίσης με την «άνευ όρων παράδοση» της Τεχεράνης. Σαράντα ημέρες αργότερα, σήμερα, σκοπεύει να διαπραγματευτεί με το καθεστώς στην Τεχεράνη – σχετικά με τους όρους και τις απαιτήσεις του, οι οποίες όμως είναι διαμετρικά αντίθετες με αυτές των ΗΠΑ. Το ιρανικό καθεστώς δε, ερμηνεύει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ως νίκη – με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν να δηλώνει τα εξής: «Ο εχθρός υπέστη μια αναμφισβήτητη, ιστορική και καταστροφική ήττα στον δειλό, παράνομο και εγκληματικό πόλεμό του εναντίον του ιρανικού έθνους – το Ιράν πέτυχε μια μεγάλη νίκη». Μπορεί να επιτρέψει κάτι τέτοιο ο D. Trump, τον οποίο δεν πρέπει να κρίνει ποτέ κανείς από τα λόγια, αλλά από τις πράξεις του; Ο Νετανιάχου;
.
Ανάλυση
Το πρώτο περίεργο γεγονός είναι το ότι, οι ΗΠΑ επέλεξαν ακόμη μία φορά ένα Σάββατο, όπως όταν ξεκίνησαν την επίθεση εναντίον του Ιράν, για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων – προφανώς για να είναι κλειστές οι αγορές, οι οποίες αποτελούν το αδύναμο σημείο του προέδρου Trump. Την Αχίλλειο Πτέρνα του, που πλέον είναι γνωστή στο Ιράν.
Το δεύτερο ότι, έστειλαν ως διαπραγματευτή τον αντιπρόεδρο Vance, κάτι που ασφαλώς δεν συνηθίζεται – συνοδευόμενο από μία αντιπροσωπεία 300 ατόμων, όπου οι περισσότεροι θα είναι μάλλον στελέχη μυστικών υπηρεσιών. Εν προκειμένω, ο J. D. Vance θέτει σε κίνδυνο την πολιτική του καριέρα και τη φιλοδοξία του να εκλεγεί πρόεδρος της υπερδύναμης – κάτι που ασφαλώς γνωρίζει.
Το τρίτο είναι η συνεχιζόμενη συγκέντρωση στρατευμάτων στην περιοχή – η οποία είναι συνώνυμη με την προετοιμασία πολέμου, σε μία ημέρα που είναι κλειστές οι αγορές, σημειώνοντας πως γενικότερα οι ΗΠΑ συνηθίζουν να σκοτώνουν τους διαπραγματευτές (ανάλυση).
Το σχέδιο των 10 σημείων
Από την άλλη πλευρά, το προτεινόμενο «σχέδιο 10 σημείων» του Ιράν, δεν μπορεί να ήταν ο λόγος για τον οποίο ο πρόεδρος Trump συμφώνησε στην κατάπαυση του πυρός για δύο εβδομάδες – αφού οι απαιτήσεις του Ιράν είναι διαμετρικά αντίθετες με τη θέση των ΗΠΑ. Γνωρίζει βέβαια το τεράστιο συστημικό ρίσκο της συνέχισης του πολέμου (πηγή) – το οποίο είναι ήδη πολύ μεγάλο.
Ειδικότερα, παρά τη ρητορική του D. Trump, η οποία παραβιάζει ξεκάθαρα το διεθνές δίκαιο, ισχυριζόμενος ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει» και πως θα «βομβαρδίσει το Ιράν πίσω στην Λίθινη Εποχή», το ιρανικό «σχέδιο 10 σημείων» απαιτεί πολυάριθμες παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ. Επομένως, για να το συζητάει ο D. Trump, προφανώς θεωρεί τον κίνδυνο πολύ μεγάλο – μεταξύ άλλων, όσον αφορά το πολιτικό του μέλλον.
Περαιτέρω, όταν ο D. Trump ανακοίνωσε την κατάπαυση του πυρός, περιέγραψε το «σχέδιο 10 σημείων» του Ιράν, ως «εφαρμόσιμη βάση για διαπραγμάτευση» – κάτι που, από τη δική του οπτική γωνία, δεν μπορεί να είναι αλήθεια, αφού πρόκειται για τις ίδιες απαιτήσεις που είχε διατυπώσει το Ιράν, πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βομβαρδίσουν 13.000 στόχους στη χώρα.
Επιπλέον, το Ιράν έχει προσθέσει την κυριαρχία του, επί του Στενού του Hormuz, ως μία ακόμη απαίτηση – οπότε πρόκειται για δύο ασύμβατες διαπραγματευτικές θέσεις όπου, εάν οι ΗΠΑ συμφωνούσαν, θα αποδεχόταν μία τεράστια γεωπολιτική τους ήττα.
Συνεχίζοντας, το «σχέδιο των 10 σημείων» που έστειλε το Ιράν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ μέσω του Πακιστάν στις 6 Απριλίου, ως βάση για διαπραγματεύσεις, ήταν η απάντηση στο «σχέδιο των 15 σημείων» που έστειλαν οι ΗΠΑ στο Ιράν στις 24 Μαρτίου – όπου, η ακριβής διατύπωση των δύο λιστών που περιγράφουν τις αντίστοιχες μέγιστες απαιτήσεις τους, δεν έχει δημοσιευτεί επίσημα.
Εν τούτοις, είναι ευρέως γνωστές από διάφορες πηγές στο Ιράν, στο Πακιστάν, στις ΗΠΑ και στην Κίνα – ενώ οι σημαντικότερες διαφορές μεταξύ των δύο λιστών είναι οι παρακάτω:
Τα ΜΜΕ πάντως έχουν αναφέρει επανειλημμένα το «σχέδιο 10 σημείων» του Ιράν – το οποίο ο Πρόεδρος Τραμπ χαρακτήρισε «χρησιμοποιήσιμο» ως βάση για διαπραγματεύσεις, αν και χρειάζεται βελτίωση. Ακολουθεί μια σύνοψη και των δέκα σημείων, όπως έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι στιγμής:
(1) Οι ΗΠΑ εγγυώνται ότι δεν θα επιτεθούν ξανά στρατιωτικά στο Ιράν.
(2) Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τον ιρανικό έλεγχο επί του Στενού του Hormuz.
(3) Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν το δικαίωμα του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο για μη στρατιωτικούς σκοπούς.
(4) Οι ΗΠΑ αίρουν όλες τις «πρωτογενείς κυρώσεις» κατά του Ιράν – κάτι που αναφέρεται στην απαγόρευση σε Αμερικανούς πολίτες, σε αμερικανικές εταιρείες και σε τράπεζες, να συναλλάσσονται με το Ιράν.
(5) Οι ΗΠΑ αίρουν όλες τις «δευτερεύουσες κυρώσεις» – σύμφωνα με τις οποίες όλες οι ξένες εταιρείες, οι τράπεζες και τα άτομα που συνεργάζονται με το Ιράν, θα αποκλειστούν από την αγορά των ΗΠΑ και από το σύστημα του δολαρίου.
(6) Τερματισμός όλων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κατά του Ιράν.
(7) Λήξη των ψηφισμάτων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), κατά του Ιράν.
(8) Καταβολή αποζημιώσεων για ζημίες που υπέστη το Ιράν στον πόλεμο.
(9) Οι ΗΠΑ αποσύρουν τα πολεμικά τους στρατεύματα από την περιοχή.
(10) Τέλος των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα – συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων του Ισραήλ κατά της Χεζμπολά στον Λίβανο.
Όλες αυτές οι προϋποθέσεις για διαπραγματεύσεις, υπήρχαν ήδη πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκινήσουν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν – γεγονός που σημαίνει ότι, είναι πρακτικά αδύνατον να επιτευχθεί μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, στο Ισλαμαμπάντ, μέσα σε δύο εβδομάδες. Όπως σωστά λέγεται, δύο εβδομάδες είναι πολύ λίγος χρόνος για να γεφυρωθεί μια δεκαετία εχθρότητας – οπότε το πιθανότερο είναι να μην σηματοδοτήσει η συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ το τέλος τους.
Αντίθετα, θα σηματοδοτήσει την αρχή μιας μακράς, έμμεσης και επίπονης διαδικασίας, μέσω μυστικών διαύλων – με μεγάλες μεταβατικές περιόδους και με μερικές παραχωρήσεις και από τις δύο πλευρές. Δηλαδή, μακριά από ένα μεγάλο φινάλε, αλλά πιθανόν αρκετά κοντά σε ένα βιώσιμο αποτέλεσμα – κάτι που θα φανεί μήνες μετά τις διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ.
Υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι, ο πρόεδρος Trump δεν σχεδιάζει μία μαζική επίθεση, μαζί με το Ισραήλ, με τις αγορές κλειστές αυτό το Σαββατοκύριακο, ενδεχομένως εν αγνοία του J.D. Vance – ο οποίος ήταν από την αρχή εναντίον του πολέμου, σε αντίθεση με τον M.A. Rubio.
Σε όλα αυτά, παραμένει αστάθμητος παράγοντας το Ισραήλ του Νετανιάχου που ισοπεδώνει το Λίβανο, αμέσως μετά τη Γάζα – ο οποίος αφενός μεν θέλει να αποφύγει την καταδίκη από τα δικαστήρια της χώρας του, αφετέρου έχει άλλες φιλοδοξίες για τη Μέση Ανατολή. Ο Νετανιάχου άλλωστε είναι αυτός που ξεκάθαρα προκάλεσε τον πόλεμο – επηρεάζοντας ή εκβιάζοντας τον Αμερικανό πρόεδρο, ενδεχομένως με τη λίστα Epstein.
