.
Το να θέλει η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του χρέους με τη βοήθεια του πληθωρισμού, σε συνδυασμό με την υπερφορολόγηση, είναι μία θανατηφόρα συνταγή για τους Πολίτες – πόσο μάλλον επειδή οι θετικές της επιδράσεις στο χρέος έχουν ημερομηνία λήξης, όταν η ανθεκτικότητα στην ακρίβεια και η φοροδοτική ικανότητα των Πολιτών εξαντλούνται.
.
Εισήγηση
Ξεκινώντας από ορισμένα βασικά θέματα της οικονομίας μας, η κυβέρνηση ανέφερε πρόσφατα ότι, έχει μειώσει 83 συντελεστές φόρων από το 2019 – αγωνιζόμενη προφανώς να πείσει την κοινή γνώμη πως αυτό που μετράει είναι ο αριθμός των φορολογικών μέτρων και όχι τα φορολογικά έσοδα, εις βάρος των Πολιτών.
Μάταια κατά την άποψη μας, αφού οι Πολίτες καταλαβαίνουν ψάχνοντας τις τσέπες τους ότι, τα φορολογικά έσοδα το 2024 ήταν αυξημένα περί τα 20 δις σε σχέση με το 2019 – ενώ μόνο από τον πληθωρισμό και μόνο το 2024, φορολογήθηκαν με 10,5 δις επιπλέον, με τον ονομαζόμενο πληθωριστικό φόρο, ο οποίος προκύπτει από το πληθωριστικό ΑΕΠ των 36 δις.
Όσον αφορά το 2025, θα φορολογηθούν με ακόμη περισσότερα – ενώ το 2026 δεν θα τους επιστραφούν στην πλειοψηφία τους τα 1,76 δις των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, αλλά απλά δεν θα τους τα πάρει το δημόσιο.
Είναι αδιανόητο δε να θριαμβολογεί η κυβέρνηση λέγοντας, για παράδειγμα, ότι μείωσε πολλές φορές τον ΕΝΦΙΑ, χωρίς όμως να αναφέρει πως αύξησε ταυτόχρονα τις αντικειμενικές αξίες, οπότε τα φορολογικά έσοδα παρέμειναν σχεδόν τα ίδια – ενώ τώρα σχεδιάζει εναλλακτικά να διευρύνει τις περιοχές.
Σε κάθε περίπτωση όλοι καταλαβαίνουν ότι, η ΝΔ θα «δώσει» σε 10.500.000 Έλληνες 1,76 δις το 2026, αφού προηγουμένως τους πάρει πάνω από 21 δις το 2024 και το 2025 – ενώ οι 5 τράπεζες κέρδισαν μόνο το 2024 περί τα 4,7 δις, χωρίς να πληρώσουν ούτε 1 € φόρους.
Την ίδια στιγμή, ο πραγματικός μέσος μισθός των Πολιτών έχει υπερβεί τα όρια της εξαθλίωσης, λόγω της ακρίβειας – όπως άλλωστε και οι μέσες κύριες συντάξεις που βυθίστηκαν πρόσφατα στα 783 € μηνιαία, αποτελώντας ντροπή για μία χώρα της ΕΕ.
Όσον αφορά δε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, υπήρξε πλήρης αδιαφορία – ενώ αυτό που απαιτείται είναι η μείωση των εισφορών εργοδοτών και εργαζομένων, οι οποίες είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ, έτσι ώστε να στηριχθούν πραγματικά και οι δύο.
Συνεχίζοντας, ασφαλώς ο πληθωρισμός περιορίζει το δημόσιο χρέος τόσο σε απόλυτο μέγεθος, όσο και σε ποσοστιαίο ως προς το ΑΕΠ – ειδικά εάν είναι υψηλός, όπως μετά το 2021.
Σε απόλυτο επειδή αυξάνει τα δημόσια έσοδα, με τη διατήρηση των ίδιων φορολογικών συντελεστών στις αυξημένες τιμές – ενώ μειώνει τις πραγματικές δημόσιες δαπάνες, εφόσον δεν αυξάνονται ονομαστικά.
Σε ποσοστιαίο, λόγω του ότι αυξάνει το ονομαστικό ΑΕΠ – δηλαδή, τον παρανομαστή του δείκτη χρέος/ΑΕΠ.
Για παράδειγμα, με βάση την ΕΛΣΤΑΤ, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας το 2024, αυτό δηλαδή από το οποίο υπολογίζεται ο ρυθμός ανάπτυξης, ήταν στα 201,5 δις και το ονομαστικό στα 237,6 δις – οπότε τα 36 δις ΑΕΠ προερχόταν μόνο από τον πληθωρισμό, ενώ το δημόσιο χρέος ως προς τα 237,6 δις ήταν προφανώς χαμηλότερο ποσοστιαία, από ότι θα ήταν ως προς τα 201,5 δις και θα ήταν ακόμη χαμηλότερο, εάν ο πληθωρισμός ήταν υψηλότερος.
Ο αποπληθωρισμός τώρα, όπως αυτός που είχε η Ελλάδα την εποχή των τριών μνημονίων, έχει ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα – οπότε είναι λαϊκισμός να συγκρίνει κανείς το τότε με το σήμερα.
Τότε, για να έχει το δημόσιο υψηλότερα έσοδα, όπως απαιτούσαν οι δανειστές, έπρεπε να αυξάνει τους φορολογικούς συντελεστές – ενώ σήμερα μπορεί ακόμη και να τους μειώνει, με τα έσοδα του παρ’ όλα αυτά να αυξάνονται.
Είτε με τον ένα τρόπο βέβαια, είτε με τον άλλο, τα πλεονάσματα αυτού του είδους είναι πάντοτε ματωμένα, αφού δημιουργούνται εις βάρος των Πολιτών και της οικονομίας – ενώ τότε μόνο δεν είναι ματωμένα, όταν προέρχονται από την παραγωγή πλούτου, οπότε από την άνοδο του πραγματικού ΑΕΠ.
Για τους εργαζομένους και τους συνταξιούχους τώρα, ο πληθωρισμός είναι θανατηφόρος – αφού συρρικνώνει τα εισοδήματα τους, αφενός μεν μέσω των αυξημένων τιμών, αφετέρου μέσω των επίσης αυξημένων έμμεσων κυρίως φόρων, όπως του ΦΠΑ.
Για τις επιχειρήσεις δεν είναι το ίδιο, επειδή αυξάνουν ανάλογα τις τιμές τους οπότε τα έσοδα τους – ενώ μειώνονται τα έξοδα τους, εάν φυσικά τα διατηρούν σταθερά.
Λογικά λοιπόν οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι χρηματοδοτούν τα κράτη και τις μεγάλες κυρίως επιχειρήσεις, σε εποχές πληθωρισμού – επειδή οι μικρές δεν αυξάνουν εύκολα τις τιμές τους, χωρίς να χάσουν τζίρο.
Επομένως γίνεται μία αναδιανομή των εισοδημάτων εις βάρος τους, αλλά προς όφελος του δημοσίου και των μεγάλων επιχειρήσεων – ενώ ακριβώς για το λόγο αυτό θεωρείται ότι, ο πληθωρισμός είναι ο μεγαλύτερος φόρος για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τις ΜμΕ επιχειρήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, το να θέλει η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του χρέους με τη βοήθεια του πληθωρισμού, σε συνδυασμό με την υπερφορολόγηση, είναι μία θανατηφόρα συνταγή για τους Πολίτες – πόσο μάλλον επειδή οι θετικές της επιδράσεις στο χρέος έχουν ημερομηνία λήξης, όταν η ανθεκτικότητα στην ακρίβεια και η φοροδοτική ικανότητα των Πολιτών εξαντλούνται.
Ο πιο ανησυχητικός δείκτης για την ακρίβεια πάντως, είναι ο δομικός πληθωρισμός ο οποίος, από το ανώτατο σημείο του το Μάρτιο του 2023 στο 6,7% έχει υποχωρήσει ελάχιστα, στο 3,9% τον Ιούλιο του 2025 – ενώ είναι σχεδόν διπλάσιος από το μέσο της Ευρωζώνης, εις βάρος της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας, των μισθών κλπ.
.
Στο νομοσχέδιο τώρα, αφορά στην ουσία διαδικαστικές διατάξεις για την προώθηση αναπτυξιακών προγραμμάτων από το υπουργείο οικονομικών – το οποίο έχει πάρει πλέον την αποκλειστική αρμοδιότητα για τα ευρωπαϊκά πακέτα, μαζί με το ταμείο ανάκαμψης από το υπουργείο ανάπτυξης.
Έχει σχέση κυρίως με την κατανομή πόρων και με την τροποποίηση/στελέχωση επιτροπών, για την εξέταση των προγραμμάτων – γεγονός που σημαίνει διορισμούς οι οποίοι, όπως φαίνεται, θα γίνονται ως επί το πλείστον με αποφάσεις κυβερνητικών στελεχών της ΝΔ.
Θα προκαλούν δε επιπλέον λειτουργικά έξοδα – τα οποία, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους, δεν έχουν ποσοτικοποιηθεί.
Η καθυστερημένη αυτή ενέργεια, τεκμηριώνει προφανώς την έλλειψη οργάνωσης ή/και την αδιαφορία για την πραγματική ανάπτυξη της οικονομίας – σε μία εποχή που η ελληνική κοινωνία στο μεγαλύτερο μέρος της φτωχοποιείται, ενώ έχει χάσει την εμπιστοσύνη της στο πολιτικό σύστημα.
Γιατί; Λόγω των σκανδάλων αδιαφάνειας, κακοδιαχείρισης και διαφθοράς, όπως στο παράδειγμα του ΟΠΕΚΕΠΕ – προηγουμένως εξαιτίας του εγκλήματος των Τεμπών, των υποκλοπών, της ασυδοσίας τραπεζών και fund, της αισχροκέρδειας του καρτέλ ενέργειας, της ακρίβειας, της ενδοτικότητας στην εξωτερική πολιτική κοκ.
Συνεχίζοντας με τα περιεχόμενα του νομοσχεδίου, στο πρώτο εισαγωγικό μέρος αναφέρεται ο σκοπός και το αντικείμενο του – τα οποία είναι η επιτάχυνση της απορρόφησης των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, καθώς επίσης η στελέχωση και η λειτουργία των αρμόδιων υπηρεσιών για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ή ΑΠΔΕ και της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων ΑΕ ή ΜΟΔ.
Το δεύτερο μέρος αφορά τη σύσταση επιτροπών και την καταβολή οικονομικών πόρων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων – ενώ προβλέπεται, αν είναι δυνατόν (!), αμοιβή επίτευξης στόχων στο προσωπικό της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων και της Μονάδας Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.
Ακόμη χειρότερα, υπολογίζεται από το ΓΛΚ το σχετικό ποσόν που θα δοθεί, ύψους 330 χιλ. € – γεγονός που δημιουργεί την εντύπωση πως είναι αποφασισμένο να δοθεί, οπότε στην ουσία πρόκειται για ένα καλυμμένο επίδομα, αφού δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει τις επιδόσεις τους το ΓΛΚ από πριν.
Ισχύει αλήθεια; Σε κάθε περίπτωση, προκαλούνται εισοδηματικές ανισότητες – ειδικά εάν οι υπάλληλοι αυτών των επιτροπών έχουν επιλεχθεί με κομματικά κριτήρια.
Επιπλέον, απελευθερώνεται από χρονικούς περιορισμούς η υλοποίηση των έργων ΣΔΙΤ των Περιφερειακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης, ενώ συστήνονται στη Συντονιστική Υπηρεσία και στους Φορείς Διαχείρισης του ΕΠΑ, ομάδες εργασίας – τα μέλη των οποίων δύναται να προέρχονται από τους εμπλεκόμενους φορείς.
Δεν αναφέρεται όμως το αντικείμενό τους και δεν ποσοτικοποιείται η αμοιβή τους από το ΓΛΚ – ενώ θα πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένα ανώτατο όριο, ειδικά εάν πρόκειται για κομματικές επιλογές. Ποια είναι η άποψη σας κ. υπουργέ;
Στο τρίτο μέρος τώρα, προβλέπεται η συγκρότηση επιτροπών αξιολόγησης από το σχετικό μητρώο Αξιολογητών, για τα προγράμματα INTERREG διασυνοριακής συνεργασίας – καθώς επίσης για τις μετακινήσεις του προσωπικού των Υπηρεσιών της Εθνικής Αρχής Συντονισμού προγραμμάτων ΕΣΠΑ.
Προβλέπεται επίσης η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, για τα προγράμματα INTERREG – όπου εδώ θα θέλαμε να γνωρίζουμε τι ακριβώς και ποια προγράμματα αφορά.
Επιπλέον, αναφέρεται σε ζητήματα χρήσης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων για την ανάπτυξη εφαρμογών – με ένα κόστος που το ΓΛΚ προϋπολογίζει στις 75.000 €, για τα έτη 2026 έως 2029.
Αναφέρεται επίσης στη λειτουργία του Μητρώου Αξιολογητών, κατά τη σύσταση της Επιτροπής Αξιολόγησης στα Προγράμματα INTERREG – χωρίς όμως να υπάρχει πρόβλεψη κοστολόγησης για την απασχόληση τους, από το ΓΛΚ.
Τέλος, παρατείνονται οι αποσπάσεις και οι μετακινήσεις του προσωπικού που υπηρετεί στις ειδικές υπηρεσίες και στην κεντρική υπηρεσία της Μ.Ο.Δ. ΑΕ – ενώ ρυθμίζονται θέματα κινητικότητας του προσωπικού των Ειδικών Υπηρεσιών του ΕΣΠΑ.
Στο τέταρτο μέρος, δρομολογούνται ρυθμίσεις για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα που εξαιρείται από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας, για τη συμμετοχή της σε αναπτυξιακά προγράμματα – ενώ υπάρχει μια διάταξη, για τη σύσταση επενδυτικής επιτροπής της.
Επίσης, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για αποσπάσεις στη ΜΟΔ ΑΕ – οι οποίες όμως δεν περιγράφονται, αφού θα γίνουν με τροποποιήσεις στο καταστατικό της.
Τι να ψηφίσουμε λοιπόν; Πόσο μάλλον όταν δεν κοστολογούνται καν από το ΓΛΚ, ενώ ασφαλώς θα έπρεπε να υπάρχει τουλάχιστον ένα ανώτατο όριο;
Επιπλέον, υπάρχουν ρυθμίσεις για την εταιρία της απολιγνιτοποίησης, για την Ελληνική Εταιρεία Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση Μονοπρόσωπη ΑΕ – με τις οποίες απαλλάσσεται από τον ΕΝΦΙΑ και συστήνεται Δικαίωμα Επιφανείας επί ακινήτων της, χωρίς δηλαδή ιδιοκτησία της γης.
Εδώ θα θέλαμε να γνωρίζουμε ποια ακριβώς αφορά, επειδή περιλαμβάνονται εκτάσεις με σημαντικά μεταλλεύματα, όπως είναι ο λιγνίτης – καθώς επίσης λιγνιτικές μονάδες ή άλλες εκτάσεις που θα μπορούσαν να είναι καλλιεργήσιμες ή βοσκοτόπια, ελπίζοντας να μη δηλώθηκαν από άλλους, όπως οι εκτάσεις στην απάτη του ΟΠΕΚΕΠΕ που μας εξευτέλισαν διεθνώς.
Τέλος ορίζεται ότι, οι δαπάνες διαχείρισης και διοίκησης της ΕΕΣΥΠ, του Υπερταμείου των ξένων δηλαδή του 3ου Μνημονίου, μπορούν να καλύπτονται από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων – κάτι που θεωρούμε εξωφρενικό, πόσο μάλλον από τη ΝΔ που ισχυρίζεται πως δεν ψήφισε τον εφαρμοστικό του νόμο, αν και ψήφισε το τρίτο μνημόνιο.
Υπενθυμίζουμε ότι, με βάση τη γνωμοδότηση του ΣΤΕ, το Υπερταμείο των ξένων δεν ανήκει στο δημόσιο – παρά το ότι κατέχει το σύνολο σχεδόν των κρατικών περιουσιακών μας στοιχείων.
Παράλληλα βέβαια, έχει το προνόμιο της αυτοτέλειας – οπότε μπορεί να πληρώνει μισθούς golden boys, εκτός δημόσιου μισθολογίου.
Πώς θα χαρακτηριζόταν λοιπόν το ότι, πληρώνουμε τα έξοδα ενός οργανισμού που δεν ελέγχουμε; Φιλανθρωπία; Αποικιοκρατία; Σπατάλη; Παράβαση καθήκοντος; Όταν το Υπερταμείο είναι ζημιογόνο και αναποτελεσματικό, όπως έχουμε αποδείξει πολλές φορές;
Όταν το ΤΑΙΠΕΔ έχει αυτονομία να αποφασίζει για συμβάσεις, όπως των πυροσβεστικών ελικοπτέρων και το δημόσιο να του πληρώνει τα έξοδα; Όταν δεν έχει αποτιμήσει καν την ΕΤΑΔ που θα μπορούσε να προσφέρει έστω ακίνητα στο στεγαστικό;
Το ΓΛΚ πάντως δεν παρέχει κοστολόγηση για τη διάταξη αυτή, ενώ θα έπρεπε να υπήρχε τουλάχιστον ένα ανώτατο όριο και περιγραφή των εξόδων – αν και εμείς θα την καταψηφίσουμε φυσικά, όπως οτιδήποτε έχει σχέση με το Υπερταμείο.
Απαιτούμε δε να γίνει άμεσα επιτέλους η καταγραφή της περιουσίας του της ΕΤΑΔ – καθώς επίσης η αποτίμηση στο σύνολό της.
Στο πέμπτο μέρος, υπάρχουν κάποια οργανωτικά των υπηρεσιών του υπουργείου που δεν καταλαβαίνουμε το λόγο – ο οποίος μάλλον είναι οι συνήθεις ψηφοθηρικοί διορισμοί, στα πλαίσια του κομματικού πελατειακού κράτους που στοιχειώνει την οικονομία μας.
Ειδικότερα, διασπάται περαιτέρω σε 3 από 2 τμήματα η Γενική Διεύθυνση Αναφορών και Θεσμικής Υποστήριξης Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης – με μία γενική περιγραφή των αρμοδιοτήτων τους.
Εδώ υπάρχει κόστος από το ΓΛΚ για επίδομα θέσης, για έναν προϊστάμενο ακόμη – κόστους 8.700 € περίπου ετησίως.
Επίσης, διασπάται η Διεύθυνση Αναφορών Δράσεων Δανειακής Στήριξης σε δυο υποτμήματα – χωρίς να υπάρχει εδώ περιγραφή των αρμοδιοτήτων. Πώς γίνεται αλήθεια αλλού να υπάρχει και αλλού όχι;
Τέλος, υπάρχουν διατάξεις για τη στελέχωση των επιτροπών του Ταμείου Ανάκαμψης, με την επιμήκυνση συμβάσεων και με συμπληρωματικούς διορισμούς – καθώς επίσης κάποιες διατάξεις, για τη διαδικασία χρηματοδότησης φορέων που υλοποιούν έργα του.
Στο έκτο μέρος προβλέπεται ότι, σε περιπτώσεις εξυγιάνσεων τραπεζών, η καταβολή της επιπρόσθετης διαφοράς αξίας μεταξύ των μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού και στοιχείων ενεργητικού, θα καταβάλλεται από το ΤΕΚΕ, αντί από ΤΧΣ – όπως έγινε με τις ανακεφαλαιοποιήσεις.
Εκτός του ότι εμείς έχουμε καταθέσει πρόταση νόμου για το ΤΕΚΕ που θα αναλύσουμε στην επόμενη επιτροπή, θα θέλαμε να γνωρίζουμε εάν οι διατάξεις αφορούν νέες περιπτώσεις ή τις υφιστάμενες υπό εκκαθάριση στο ΤΧΣ.
Οφείλουμε δε να σημειώσουμε ότι, τα ποσά που θα επιβαρύνουν το ΤΕΚΕ, προκύπτουν από απόφαση της ΤτΕ – όπου εμείς ασφαλώς δεν συμφωνούμε να έχει τέτοια δικαιώματα.
Δεν παρέχει πάντως κοστολόγηση το ΓΛΚ, προφανώς επειδή υπάρχει αβεβαιότητα. Για αυτούς όμως ακριβώς τους λόγους, θα πρέπει να συμμετέχει το δημόσιο στη λήψη αποφάσεων.
Προστίθενται επίσης τρία μη εκτελεστικά μέλη στο ΔΣ των εταιρειών της ΔΕΘ – ενώ συστήνεται μία εννεαμελής Συμβουλευτική Επιτροπή σε θέματα καινοτομίας, ανάπτυξης, στρατηγικών συνεργασιών και εξωστρέφειας.
Επιπλέον, παρατείνονται οι προθεσμίες διεξαγωγής των γενικών Συνελεύσεων κεφαλαιουχικών Εταιρειών, στον κλάδο της βιομηχανίας παραγωγής και εμπορίας φαρμάκων – προφανώς επειδή το δημόσιο δεν έχει κάνει ως συνήθως έγκαιρα τη δουλειά του, όσον αφορά τα clawback.
Τέλος, δίνεται στους δήμους η δυνατότητα να ισοσκελίσουν τους προϋπολογισμούς τους, μέσω των ανταποδοτικών τελών που εισπράττονται για το φωτισμό και την καθαριότητα – κάτι για το οποίο έχουμε επιφυλάξεις, αλλά θα αναφερθούμε στα άρθρα.
Συνοψίζοντας, έχει κατατεθεί ένα νομοσχέδιο με διαδικαστικές ρυθμίσεις ασαφούς χρησιμότητας και κόστους – από μία κυβέρνηση που ισχυρίζεται μεν ότι, θέλει να αλλάξει το χρεοκοπημένο παραγωγικό μας μοντέλο, όπως λέμε εμείς από την πρώτη ημέρα στη Βουλή έχοντας καταθέσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα 500 σελίδων, χωρίς όμως να δρομολογεί απολύτως τίποτα προς αυτήν την κατεύθυνση.
