.
Ο υπουργός είπε ότι, το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα είναι στο 90,3% του ΑΕΠ του 2024 – όπου, με δεδομένο το ότι, το ονομαστικό μας ΑΕΠ το 2024, μαζί με τον πληθωρισμό δηλαδή, ήταν 237,5 δις, ισχυρίζεται πως το ιδιωτικό χρέος μας είναι ύψους 214,5 δις. Εν τούτοις, σε ερώτηση μας από τον Απρίλιο του 2024 ο κ. Χατζηδάκης μας είχε απαντήσει πως το ιδιωτικό χρέος ήταν ύψους 372,9 δις ή στο 157% του ΑΕΠ – με το ληξιπρόθεσμο μόνο, στα 223 δις. Αλήθεια, από 372,9 δις τότε έχει μειωθεί στα 214,5 δις μέσα σε τόσους λίγους μήνες ή απλά μας είπε ψέματα ο κ. Πιερρακάκης; Μεγάλη εντύπωση πάντως μας έκανε η αναφορά του υπουργού σχετικά με το ότι, το σημερινό νομοσχέδιο συντάχθηκε από δικηγορικό γραφείο. Δηλαδή το υπουργείο δεν έχει νομοπαρασκευαστική ομάδα; Είναι άχρηστοι οι υπάλληλοι του; Πόσο κόστισε το δικηγορικό γραφείο στους Έλληνες φορολογούμενους; Με το δικηγορικό γραφείο θα έπρεπε να μιλήσουμε εμείς, για να ενημερωθούμε σωστά;
.
Εισήγηση
Θα ξεκινήσουμε από το ότι, όπως αναφέραμε στην πρώτη συνεδρίαση, στο όγδοο μέρος του νομοσχεδίου παρέχεται εξαμηνιαία παράταση της διάρκειας του προγράμματος Ηρακλής.
Δηλαδή, στηρίζονται ξανά οι τράπεζες που αισχροκερδούν ασύστολα – όταν κανονικά θα πρέπει να επιστρέψουν τουλάχιστον τον αναβαλλόμενο φόρο.
Εν προκειμένω, η Ένωση Τραπεζών δήλωσε πως οι τράπεζες εξοφλούν τον αναβαλλόμενο φόρο – ενώ θα επιταχύνουν την εξόφληση του.
Εδώ πρόκειται για τον ορισμό της διαστρέβλωσης – αφού το «εξοφλούν» σημαίνει απλά ότι, επειδή τα κέρδη τους είναι τεράστια, ο φόρος που δεν πληρώνουν, «εξοφλεί» το δώρο που τους έδωσε η κυβέρνηση.
Ποιόν είναι το συγκεκριμένο δώρο; Το να μην πληρώνουν καθόλου φόρο – έως ότου τα συσσωρευμένα κέρδη τους φτάσουν στα περίπου 70 δις €, με 29% συντελεστή.
Θυμίζουμε εδώ πως τους εγκρίθηκε αναβαλλόμενος φόρος περί τα 20 δις € αρχικά, με το νόμο Χαρδούβελη της ΝΔ το 2014 – ενώ στα τέλη του 2024 είχαν απομείνει 12,5 δις €, όπως επιβεβαίωσε η Ένωση τους, για να τα συμψηφίσουν με το φόρο από τα μελλοντικά τους κέρδη.
Αυτό το προνόμιο πρέπει να καταργηθεί, εξασφαλίζοντας στο δημόσιο, οπότε στους Πολίτες, 12,5 δις € – άρα πολύ περισσότερα από το 13ο και 14ο μισθό που θα κόστιζαν περί τα 2,3 δις € ετήσια και που δεν υπάρχει κατά την κυβέρνηση δημοσιονομικός χώρος.
Όσο για το ότι υπολογίζονται στην κεφαλαιακή τους επάρκεια, μπορούν να την καλύψουν με τα τεράστια κέρδη τους, ύψους περί τα 4,5 δις μόνο το 2024 – αντί να μοιράζουν μερίσματα στους νέους μετόχους τους, οι οποίοι αγόρασαν τις μετοχές τους σε πολύ χαμηλές τιμές.
Η δήθεν εξόφληση πάντως προβλέπεται σε 8 έως 9 χρόνια. Δηλαδή έως το 2032, όπου αυξάνεται το χρέος που θα εξυπηρετείται πάνω από 110 δις και που θα εξοφληθεί ο αναβαλλόμενος, οι μέτοχοι θα έχουν πάρει τα κέρδη από τους πλειστηριασμούς ή την αισχροκέρδεια και θα τις παρατήσουν;
Το άλλον ενδιαφέρον που μας είπαν οι τράπεζες είναι ότι, οι πλειστηριασμοί αποτελούν παρελθόν – προφανώς για τις ίδιες και φυσικά όχι για τους Πολίτες, επειδή μετέφεραν τα κόκκινα δάνεια τους στα funds με έδρα φορολογικούς παραδείσους, σε κάποια εκ των οποίων συμμετέχουν οι τράπεζες, όπως άλλωστε και στις εισπρακτικές.
Σε σχέση τώρα με την αναφορά του κ. Πιερρακάκη, σύμφωνα με την οποία από το 2019 έως το 2024 το ποσοστό των κόκκινων δανείων στις τράπεζες μειώθηκε σημαντικά μέσω του προγράμματος ΗΡΑΚΛΗΣ, από το 40,6% το 2019 στο 4,6% στο τρίτο τρίμηνο του 2024, δεν είπε πως για το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει εγγυηθεί το δημόσιο με 23 δις € – γεγονός που αποτελεί ένα ακόμη δώρο στις τράπεζες.
Ο υπουργός είπε επίσης ότι, το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα είναι στο 90,3% του ΑΕΠ του 2024 – όπου, με δεδομένο το ότι, το ονομαστικό μας ΑΕΠ το 2024, μαζί με τον πληθωρισμό δηλαδή, ήταν 237,5 δις, ισχυρίζεται πως το ιδιωτικό χρέος μας είναι ύψους 214,5 δις.
Εν τούτοις, σε ερώτηση μας από τον Απρίλιο του 2024 που θα καταθέσουμε στα πρακτικά, ο κ. Χατζηδάκης μας είχε απαντήσει πως το ιδιωτικό χρέος ήταν ύψους 372,9 δις ή στο 157% του ΑΕΠ – με το ληξιπρόθεσμο μόνο, στα 223 δις.
Αλήθεια, από 372,9 δις τότε έχει μειωθεί στα 214,5 δις μέσα σε τόσους λίγους μήνες ή απλά μας είπε ψέματα ο κ. Πιερρακάκης; Ελπίζουμε να μας απαντήσει.
Μεγάλη εντύπωση πάντως μας έκανε η αναφορά του υπουργού σχετικά με το ότι, το σημερινό νομοσχέδιο συντάχθηκε από δικηγορικό γραφείο. Δηλαδή το υπουργείο δεν έχει νομοπαρασκευαστική ομάδα;
Πόσο κόστισε το δικηγορικό γραφείο στους Έλληνες φορολογούμενους; Αυτό διάβασε όλους αυτούς τους κανονισμούς της ΕΕ; Με το δικηγορικό γραφείο θα έπρεπε να μιλήσουμε εμείς, για να ενημερωθούμε σωστά;
Η σύγκριση πάντως με τον ΣΥΡΙΖΑ που έκανε, δεν κολακεύει καθόλου την κυβέρνηση – αφού τεκμηριώνει απλά ότι, ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ δεν διαφέρουν καθόλου, όσον αφορά τις μεθόδους τους.
Συνεχίζοντας με το νομοσχέδιο από το σημείο που σταματήσαμε στην πρώτη επιτροπή, στο ένατο μέρος περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για την Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Ικανότητας – όπως η εξειδίκευση των προσόντων διορισμού του Προέδρου και των μελών του Συμβουλίου Διοίκησης.
Επίσης, για τη στελέχωση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς από επιστημονικό προσωπικό – σωστά, αφού όπως τόνισε η κυρία Λαζαράκου, δεν θα μπορεί να ανταπεξέλθει με τις νέες αρμοδιότητες που της δίνονται.
Στο δέκατο μέρος, ρυθμίζονται διάφορα θέματα όπως τα εξής:
(α) Το Ελληνικό Δημόσιο παραιτείται από την άσκηση ένδικων μέσων κατά οριστικών αποφάσεων πρωτοβάθμιων διοικητικών Δικαστηρίων, για τη Μάνδρα και το Μάτι – χωρίς όμως να υπάρχει κάποια κοστολόγηση από το ΓΛΚ.
Αν και φυσικά είμαστε υπέρ της συγκεκριμένης διάταξης, καθώς επίσης υπέρ του υπομνήματος του συλλόγου για το Μάτι που θα καταθέσουμε στα πρακτικά, ενώ θεωρούμε πως θα συμπεριλαμβάνει το έγκλημα των Τεμπών, για ποιο λόγο το σκέφτηκε τώρα η κυβέρνηση;
Μήπως επειδή προηγήθηκαν οι μαζικές διαδηλώσεις των Πολιτών για τα Τέμπη και η κατάρρευση των ποσοστών της στις δημοσκοπήσεις; Θα μπορούσε να μας απαντήσει με ειλικρίνεια η κυβέρνηση;
Εκτός αυτού, θα ισχύουν τα ίδια για όλες εκείνες τις περιπτώσεις, όπου το δημόσιο καταθέτει εφέσεις κατά των αποφάσεων των πρωτόδικων δικαστηρίων που αφορούν αποζημιώσεις των Πολιτών; Αυτό δεν θα ήταν δίκαιο, για να μην υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά;
(β) Παράταση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για το 2025, για μία σειρά από περιοχές που επλήγησαν από σεισμούς, πλημμύρες ή έχουν κηρυχθεί σε αναγκαστική απαλλοτρίωση – κάτι που είναι απόλυτα σωστό, αν και εμείς προτείνουμε την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ που επέβαλε ο κ. Βενιζέλος και που ήταν δήθεν προσωρινός, ενώ πρόκειται για τον πιο άδικο φόρο που υπάρχει.
(γ) Δυνατότητα παραχώρησης στο αποτυχημένο Υπερταμείο της εκμετάλλευσης λαχείων, με σύμβαση που θα υπογραφεί με το Υπουργείο, στο άρθρο 222 – όπου όμως λείπουν οι παράμετροι της, κάτι που είναι ασφαλώς απαράδεκτο, ενώ πρέπει να κατατεθεί η σύμβαση στη Βουλή.
Η ερώτηση μας εδώ είναι εάν τα έσοδα από τα λαχεία θα οδηγούνται στο Υπερταμείο και θα κατατίθενται στην ΤτΕ έναντι του χρέους – ή τι ακριβώς εννοεί το άρθρο 222.
(δ) Παραχώρηση των εκτάσεων από τη Χερσαία Ζώνη Λιμένος Ηρακλείου προς τον Δήμο Ηρακλείου.
(ε) Παράταση της μεταφοράς του Καζίνου Πάρνηθας και άλλα πολλά, στα οποία θα αναφερθούμε, εάν βέβαια προλάβουμε, στις επιτροπές επί των άρθρων.
Εάν προλάβουμε, αφού εάν υποθέσουμε πως αναφερόμαστε μόλις για ένα λεπτό σε κάθε άρθρο, θα χρειαζόμαστε 234 λεπτά στο πολυνομοσχέδιο των 439 σελίδων – ενώ θα έχουμε συνολικά στη διάθεση μας περί τα 40 λεπτά και φυσικά κανένα δικηγορικό γραφείο που να κάνει τη δουλειά για εμάς και να το πληρώνουν οι φορολογούμενοι.
Ειδικά όσον αφορά την κοστολόγηση, ενώ προφανώς υπάρχει ενδεχόμενο κόστος από όλες αυτές τις ρυθμίσεις, όπως σημειώνει το ΓΛΚ, παράδειγμα για τις αποζημιώσεις στο Μάτι και στη Μάνδρα, για τη δαπάνη του δημοσίου ως εγγυητή για απαιτήσεις οφειλετών που διαγράφονται κλπ., εντούτοις δεν παρέχεται κάποια κοστολόγηση, εκτός από τα εξής:
(α) 24 εκ. ευρώ και μάλιστα από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, για την πληρωμή των αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών, καθώς επίσης του λοιπού μνημονευόμενου εκπαιδευτικού προσωπικού του άρθρου 207 που ασφαλώς δικαιούνται.
Θεωρούμε όμως απαράδεκτο να δαπανώνται τα χρήματα του ΠΔΕ για τέτοιους λόγους – αφού είμαστε σταθερά της άποψης ότι, το ΠΔΕ πρέπει να διατίθεται μόνο για επενδύσεις.
Κυρίως βέβαια παραγωγικές – αφού διαφορετικά δεν θα ξεφύγουμε ποτέ από την παγίδα των διδύμων ελλειμμάτων των ισοζυγίων μας.
(β) 11,6 εκ. για το τρέχον έτος, λόγω και της αναδρομικής ισχύος της διάταξης, 5,9 εκ. για το έτος 2026, 4,9 εκ. για το έτος 2027 και 4,2 εκ. για το έτος 2028, για τα μισθολογικά της προσωπικής διαφοράς στο άρθρο 206 – για το οποίο υπήρχαν μεν τα περισσότερα σχόλια αλλά δεν βλέπουμε να έχει αλλάξει κάτι από τη διαβούλευση.
Αλήθεια, τουλάχιστον για τις αποζημιώσεις στο Μάτι και στη Μάνδρα, όπου υπάρχουν ήδη πρωτόδικες αποφάσεις και δεν θα τις εφεσιβάλει το δημόσιο, δεν μπορεί να μας δώσει το ΓΛΚ κάποια τάξη μεγέθους; Αυτός δεν είναι ο λόγος της ύπαρξης του;
Σε ορισμένα άρθρα τώρα, στο 3 θεωρούμε θετικό το θεσμό – αν και δεν γνωρίζουμε πόσο έχει βοηθήσει.
Θετική είναι επίσης η αύξηση των προβλεπομένων οικονομικών ορίων – η οποία θα αυξήσει τον αριθμό των εταιριών, ενώ συμμορφώνεται με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
Εάν καταλάβαμε όμως σωστά την οδηγία ΕΕ 2024/2809 και τις παραγράφους 7 και 8 που θα καταθέσουμε στα πρακτικά, επιλέγονται τα κατώτατα προβλεπόμενα όρια – ενώ η οδηγία φαίνεται να παρέχει ευελιξία στα όρια από 1 έως 8 εκ. και από 5 έως 12 εκ. αντίστοιχα, δεδομένου ότι τα έξοδα μπορεί να είναι δυσανάλογα του ποσού που λαμβάνουν.
Θεωρούμε λοιπόν ότι, καλό θα ήταν να εξαντληθούν τα όρια – σημειώνοντας πως αναφέρεται επί πλέον ένα όριο 12 εκ. € στην παρ. 8 αθροιστικά, σε ένα διάστημα 12 μηνών που επίσης δεν βλέπουμε εδώ.
Με το άρθρο 17, προβλέπεται η εισαγωγή ορίων εξαγοράς, δηλαδή απόσυρσης κεφαλαίων, από ΑΕΔΑΚ και ΑΕΕΜΚ – με σκοπό την προστασία των συμφερόντων των μεριδιούχων ή του επενδυτικού κοινού. Η ένσταση μας έχει σχέση με τα εξής:
(α) Δεν κρίνεται εύλογη η νομοθετική θέσπιση τέτοιων σημαντικών εξουσιών και δικαιωμάτων στις ΑΕΔΑΚ και στις ΑΕΕΜΚ – τα οποία ενδέχεται να καταστρατηγήσουν περιουσιακά δικαιώματα, ιδίως μικροεπενδυτών και
(β) κυρίως για την έλλειψη πρόβλεψης για προσωποποιημένη πληροφόρηση των μεριδιούχων – με κάθε πρόσφορο μέσο. Οι δημόσιες αναρτήσεις και μάλιστα λόγω των προθεσμιών και των όρων που τοποθετούνται, δεν επαρκούν για να προστατεύσουν τα δικαιώματα των μεριδιούχων.
Στο άρθρο 19, θα ήταν προτιμότερο να προβλέπεται ρητά για το μηχανισμό προσαρμογής της καθαρής τιμής μεριδίου (swing pricing), το όριο των αναπροσαρμογών ως ποσοστό του αμοιβαίου κεφαλαίου.
Ποιος είναι ο λόγος; Προκειμένου να προστατεύονται οι μικροεπενδυτές από τη διάθεση των μεριδίων τους και την υποτίμηση της αξίας τους που θα προκύψει από την εφαρμογή του μηχανισμού.
Στο άρθρο 24 προβλέπεται ότι, οι δαπάνες που προκύπτουν στο πλαίσιο εισαγωγής πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε ρυθμιζόμενη αγορά, εκπίπτουν προσαυξημένες σε ποσοστό 100% – με ανώτατο όριο τις διακόσιες χιλιάδες ευρώ.
Δεν είναι αρνητικό, αλλά θεωρούμε πως δεν συνιστά βασικό κίνητρο – ενώ ουσιαστικά ωφελεί τους συμβούλους επιχειρήσεων που μπορεί να «απορροφήσουν» αυτήν την ωφέλεια.
Κατά την άποψη μας, θα έπρεπε να υπάρχει ένα κλιμακωτό όριο, ως ποσοστό της προσφοράς – για παράδειγμα, για 1 εκ. € οι 200.000 € είναι πολλά.
Με το άρθρο 25, επεκτείνεται ουσιαστικά στα ομόλογα ο πολύ χαμηλός συντελεστής φορολόγησης ύψους 5% στα μερίσματα – κάτι που ο κ. Σάλλας σχολίασε ως φορολογικό παράδεισο.
Δεν θα έπρεπε να υπάρχει διαφορετικός φόρος σε ένα εργαλείο μικρού ρίσκου, όπως είναι το ομόλογο, σε σχέση με την υψηλότερου ρίσκου μετοχή; Δεν θα προκληθεί ανταγωνισμός στις καταθέσεις που φορολογούνται με υψηλότερο συντελεστή;
Το άρθρο 26, έχει προφανώς στόχο να επεκτείνει τα κίνητρα για επενδύσεις σε startup – αφού εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημά τους ποσόν έως και 50% του ποσού της εισφοράς. Επίσης σε άλλες επιχειρήσεις – κάτι που ακούγεται θετικό, αφού υπάρχει μεγάλη ζήτηση από τις ΜμΕ.
Το θέμα όμως είναι ποιος θεωρείται επενδυτικός άγγελος – όπου, σύμφωνα με τον απόφαση του υπουργείου Οικονομικών και της ΑΑΔΕ, της 39937 από 5-4-2021,
«Επενδυτικός Άγγελος είναι ο φορολογούμενος φυσικό πρόσωπο, φορολογικός κάτοικος Ελλάδας ή εξωτερικού, κάτοχος Ελληνικού ΑΦΜ, ο οποίος εισφέρει χρηματικά κεφάλαια σε νεοφυείς επιχειρήσεις – με στόχο την εν γένει ανάπτυξή τους, με τον προβλεπόμενο από τις διατάξεις της παρούσας τρόπο».
Ο ορισμός όμως αυτός είναι πολύ αόριστος, ενώ μπορεί προφανώς να περιλαμβάνει εταιρίες που μοχλεύουν κοινοτικά κεφάλαια – όπως για παράδειγμα το Jeremie Equifund ή η Big Pi του παραιτηθέντος σε χρόνο μηδέν κ. Δοξιάδη, καταθέτοντας το στα πρακτικά.
Είναι αλήθεια λογικό να παρέχεται φορολογική ελάφρυνση, σε εταιρίες που επενδύουν με κρατικά χρήματα; Δεν είναι μάλλον παράδοξο, για μία ελεύθερη οικονομία;
Εάν όμως κριθεί παρ’ όλα αυτά επιθυμητό, δεν θα πρέπει να τοποθετηθούν περιορισμοί στους τομείς που θα επενδύουν;
Για παράδειγμα, να εξυπηρετούν μια δημόσια επενδυτική στρατηγική και να αποκλείονται φαινόμενα συναλλαγής, όπως το να επενδύω στην εταιρία σου, όπου έχουμε φτιάξει τα νούμερα και έτσι να δικαιολογώ ή/και να ξεπλένω εισοδήματα; Τι ελέγχους κάνει η ΑΑΔΕ;
