.
Οι φυγόκεντρες δυνάμεις εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης, Οι προβλέψεις της συμφοράς του Κ. Χατζηδάκη, Η σημασία της εθνικής κυριαρχίας και των συνόρων και Η ΕΕ επιμένει να δρομολογήσει τον 3ο ΠΠ, αυτοκτονώντας, Η μαγική εικόνα του τουρισμού – σημειώνοντας πως μεγάλες οι φυγόκεντρες δυνάμεις εντός της ΕΕ που καθιστούν αναπόφευκτες τις επόμενες κρίσεις, οι οποίες βέβαια δεν είναι μόνο οικονομικές αλλά και γεωπολιτικές, λόγω των γνωστών διαφορετικών απόψεων για τον πόλεμο της Ουκρανίας, για τις ΗΠΑ και για τη Ρωσία.
.
Οι φυγόκεντρες δυνάμεις εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης
Η ΕΕ, κυρίως βέβαια η Ευρωζώνη, είναι αδύνατον να επιβιώσουν και να μην διαλυθούν – εάν δεν ενωθούν πολιτικά, τραπεζικά και δημοσιονομικά. Εκτός εάν δεχθούν φυσικά οι μικρότερες χώρες, να μετατραπούν σε εξαθλιωμένα, άβουλα προτεκτοράτα των μεγαλυτέρων, όπως η Ελλάδα – μεταξύ των οποίων (μεγαλυτέρων) θα κυριαρχήσει τελικά η ισχυρότερη και πιο ύπουλη: η Γερμανία.
Το γεγονός αυτό φαίνεται καθαρά από την εξέλιξη του ωρομισθίου – εξαιρουμένου του μη μισθολογικού κόστους εργασίας που γενικότερα αυξάνεται με χαμηλότερο ρυθμό. Εν προκειμένω, στο τέταρτο τρίμηνο του 2024, αυξήθηκε 4,1% κατά μέσον όρο σε ολόκληρη την ΟΝΕ – σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023.
Παρά το ότι όμως οι αυξήσεις στις μεγάλες δυτικές χώρες, με εξαίρεση την Ολλανδία, ήταν χαμηλότερες από τον μέσο όρο, στις άλλες χώρες που ξεκινούν από την Πορτογαλία, το ωρομίσθιο αυξήθηκε πάνω από 9% – γεγονός που σημαίνει ότι, επαναλαμβάνονται τα ίδια λάθη που οδήγησαν στην κρίση χρέους του 2010. Ποια είναι αυτά τα λάθη;
Απλούστατα, επειδή η παραγωγικότητα της εργασίας των μικρότερων χωρών δεν αυξήθηκε περισσότερο από αυτήν των μεγαλυτέρων, όλες εκείνες που ευρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο θα χάσουν σημαντικά σε ανταγωνιστικότητα – κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια μεριδίου αγοράς. Δηλαδή την άνοδο των εισαγωγών τους, τη μείωση των εξαγωγών τους και τελικά την πρόκληση διδύμων ελλειμμάτων – τα οποία θα αυξήσουν τα χρέη τόσο του ιδιωτικού τους τομέα, όσο και στη συνέχεια του δημοσίου.
Φυσικά θα επηρεασθούν ιδιαίτερα οι εγχώριες επιχειρήσεις που δεν θα έχουν επίπεδα παραγωγικότητας πολύ επάνω από τον εθνικό μέσο όρο – όπως επίσης οι δυτικοί επενδυτές σε αυτές τις χώρες. Το γεγονός αυτό σημαίνει με τη σειρά του ότι, η ικανότητα αυτών των χωρών να οικοδομήσουν μία εγχώρια βιομηχανία που να μπορεί να σταθεί στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό, θα χαθεί οριστικά – οπότε θα χαθεί σταδιακά η οικονομική τους ανεξαρτησία, χωρίς την οποία δεν υπάρχει εθνική κυριαρχία.
Από την άλλη πλευρά, οι δυτικές χώρες που παράγουν σήμερα σε αυτά τα κράτη, λόγω του σχετικά χαμηλού κόστους εργασίας, αμέσως μόλις «κλείσει» το μισθολογικό χάσμα με την πατρίδα τους, θα φύγουν – οπότε οι επόμενες κρίσεις του ευρώ είναι προδιαγεγραμμένες. Το βασικό θέμα βέβαια δεν είναι να μην αυξάνονται τα ωρομίσθια, αλλά να αυξάνονται το ίδιο σε όλες τις χώρες της νομισματικής ένωσης, αφού δεν έχει την ίδια δομή με τις ΗΠΑ – κάτι που όμως δεν είναι εύκολο, λόγω του διαφορετικού πληθωρισμού.
Επίσης, επειδή οι μεγάλες χώρες και ιδίως η ύπουλη Γερμανία, τα αυξάνουν χαμηλότερα από την παραγωγικότητα της εργασίας – παρά το ότι η δική τους παραγωγικότητα είναι πολύ υψηλότερη από τις άλλες, λόγω των επενδύσεων, της καινοτομίας, των καλύτερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών κλπ.
Την ευθύνη βέβαια για όλες αυτές τις διαστρεβλώσεις, την έχει η Κομισιόν – επειδή δεν εποπτεύει σωστά τις χώρες της νομισματικής ένωσης και επιτρέπει αυτές τις αποκλίσεις. Επίσης βέβαια η ΕΚΤ που σιωπά απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις – αν και είναι σαφές πως ο ρυθμός πληθωρισμού που έχει ως στόχο (2%) είναι ένας ανακριβής μέσος όρος, καθώς επίσης ότι πολλές μικρές χώρες εντός της ΕΕ, έχουν ρυθμούς πληθωρισμού πολύ υψηλούς.
Αυτές οι χώρες δε, χρειάζονται υψηλά επιτόκια, ενώ οι άλλες χαμηλότερα – κάτι που δεν είναι εφικτό, αφού η κεντρική τράπεζα είναι κοινή (επίσης για τις χώρες εκτός ΟΝΕ που έχουν όμως συνδέσει το νόμισμα τους με το ευρώ, όπως η Βουλγαρία). Εκτός αυτού, πώς να αυξηθούν τα επιτόκια στις υπερχρεωμένες χώρες για να καταπολεμηθεί ο πληθωρισμός, χωρίς να χρεοκοπήσουν;
Συμπερασματικά λοιπόν, λειτουργούν μεγάλες φυγόκεντρες δυνάμεις εντός της ΕΕ που καθιστούν αναπόφευκτες τις επόμενες κρίσεις – οι οποίες (φυγόκεντρες δυνάμεις) βέβαια δεν είναι μόνο οικονομικές αλλά και γεωπολιτικές, λόγω των γνωστών διαφορετικών απόψεων για τον πόλεμο της Ουκρανίας, για τις ΗΠΑ και για τη Ρωσία.
Οι προβλέψεις της συμφοράς του Κ. Χατζηδάκη
Η αύξηση του ΑΕΠ το 2024, διαμορφώθηκε στο 2,3% – υπερβαίνοντας τις προβλέψεις του προϋπολογισμού που ήταν 2,2%. Θα μπορούσε εδώ κανείς να συμπεράνει ότι, πρόκειται για μία θετική εξέλιξη – κάτι που δεν ισχύει, εάν αναλύσει από πού προήλθε (γράφημα).
Ειδικότερα, η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 2,1% έναντι πρόβλεψης 1,7% – γεγονός που ασφαλώς δεν είναι θετικό, αφού σημαίνει πως η οικονομία μας στηρίζεται ξανά στην κατανάλωση με δανεικά. Αντίθετα, η δημόσια κατανάλωση μειώθηκε σε μεγάλο βαθμό, αφού το κράτος ξανά δεν πληρώνει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του στους ιδιώτες που έχουν υπερβεί τα 3 δις € – μείωση κατά 4,1% όταν προβλεπόταν άνοδος της κατά 0,4%.
Ο χειρότερος δείκτης όμως και η μεγαλύτερη αστοχία, αφορά της επενδύσεις που παραμένουμε μακράν τελευταίοι στην ΕΕ – ενώ από αυτές εξαρτώνται η παραγωγικότητα της εργασίας που ευρίσκεται στο 45% του μέσου της ΕΕ και οι μισθοί. Οι επενδύσεις λοιπόν προβλεπόταν το Νοέμβριο να αυξηθούν μόλις κατά 6,7% (από 15% περίπου στο παρελθόν!) και τελικά περιορίσθηκαν στο 4,5% – παρά τα χρήματα του Ταμείου Ανασυγκρότησης, γεγονός που αποτελεί τον ορισμό της αποτυχημένης οικονομικής πολιτικής.
Ακόμη χειρότερα δε και ακόμη μεγαλύτερη αστοχία, σημειώθηκε στις εξαγωγές – οι οποίες αυξήθηκαν μόλις κατά 1% έναντι πρόβλεψης αύξησης 5,4%! Όσον αφορά τις εισαγωγές, αυξήθηκαν κατά 5,5% έναντι πρόβλεψης 4% – οπότε λογικά εκτοξεύθηκε το εμπορικό μας έλλειμμα στο θηριώδες ποσόν των 34,6 δις € και, κατ’ επέκταση, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (-15,1 δις €).
Τέλος, το τρισχειρότερο οικονομικό μας στοιχείο, στο οποίο ουσιαστικά στηρίχθηκε η άνοδος του ΑΕΠ, ήταν η πρωτοφανής αύξηση των αποθεμάτων κατά 3,2% – χωρίς την οποία δεν θα είχε αυξηθεί καθόλου το ΑΕΠ μας αλλά, αντίθετα, θα είχε μειωθεί (=ύφεση). Το γεγονός αυτό θα επηρεάσει αρνητικά το ΑΕΠ του 2025 – αφού τα αποθέματα ασφαλώς δεν μπορούν να διατηρηθούν σε τόσο υψηλά επίπεδα.
Σε κάθε περίπτωση, προκαλεί μεγάλη εντύπωση η αστοχία των προβλέψεων του Κ. Χατζηδάκη για το 2024 στον προϋπολογισμό – παρά το ότι κατατέθηκε στα τέλη του 2024. Σημειώνουμε δε πως το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ αυξήθηκε ελαφρά (στο 35% από 34,4% όταν ο μέσος όρος της ΕΕ είναι στο 48% περίπου!), των επιχειρηματικών κερδών μειώθηκε (στο 50,2% από 51,4%) και του κράτους αυξήθηκε (στο 14,7% από 14,2%) – τεκμηριώνοντας ακόμη μία φορά την άνοδο των εισοδηματικών ανισοτήτων και την υπερφορολόγηση των Ελλήνων που, ως εκ τούτου, λογικά πλημμυρίζουν τους δρόμους.
Η σημασία της εθνικής κυριαρχίας και των συνόρων
Με δεδομένη τη στενή και προφανή σχέση μεταξύ σαφών συνόρων και εθνικής κυριαρχίας, δεν προξενεί έκπληξη το γεγονός ότι, η εθνική κυριαρχία έχει γίνει επίσης στόχος μίας κοσμοθεωρίας που είναι αντίθετη με τα σύνορα – με την εθνική κυριαρχία να απορρίπτεται ως μία ξεπερασμένη ιδέα που όχι μόνο διχάζει τους ανθρώπους και φέρνει τα Έθνη σε σύγκρουση μεταξύ τους αλλά, επί πλέον, που έχει καταστεί παρωχημένη, σε έναν παγκοσμιοποιημένο πλανήτη.
Η κριτική αυτή συμβαδίζει με την προσπάθεια υποβάθμισης της εθνικής ιθαγένειας – με την έννοια πως εισάγει διακρίσεις, επειδή δεν παρέχει στους ανθρώπους που ζουν ή/και που έχουν γεννηθεί σε άλλο μέρος του κόσμου, την ίδια θέση, το ίδιο status δηλαδή και τα ίδια δικαιώματα.
Από την άλλη πλευρά, η πολιτική φιλόσοφος H. Arendt, έχει υποστηρίξει σθεναρά ότι, «ένας Πολίτης είναι, εξ ορισμού, μέλος μίας συγκεκριμένης κοινότητας» – αναφέροντας πως «τα καθήκοντα του Πολίτη πρέπει να ορίζονται και να περιορίζονται όχι μόνο από τα καθήκοντα των συνανθρώπων του αλλά, επί πλέον, από τα όρια μίας επικράτειας». Καταλήγει δε στο εξής: «Η φιλοσοφία μπορεί να συλλάβει τη γη ως το σπίτι της ανθρωπότητας και ως έναν ενιαίο άγραφο νόμο – αιώνιο και ισχύοντα για όλους.
Η πολιτική ασχολείται με ανθρώπους που είναι υπήκοοι πολλών χωρών και κληρονόμοι πολλών παρελθόντων: οι νόμοι τους είναι οι θετικά στημένοι φράχτες που προστατεύουν και οριοθετούν εκείνο το χώρο, εντός του οποίου η ελευθερία δεν είναι μία έννοια, αλλά μία ζωντανή πολιτική πραγματικότητα».
Εν προκειμένω οι αρχαίοι Έλληνες και πρόγονοί μας, όπως αργότερα η Arendt, χρησιμοποίησαν τη μεταφορική έννοια των τειχών της πόλης, για να απεικονίσουν την οριοθέτηση του δημοσίου χώρου της πόλης κράτους – όπου ο Ηράκλειτος είχε πει το εξής: «Ένας λαός πρέπει να πολεμάει για τους Νόμους της πόλης, σαν να επρόκειτο για τα τείχη της». Από τη συγκεκριμένη φράση του Ηρακλείτου, είναι φανερό πόσο μεγάλη σημασία πρέπει να δίνεται στην αλλαγή των Νόμων που προτείνουν οι κυβερνήσεις – ειδικά του Συντάγματος.
Ανεξάρτητα όμως από αυτό, στα παραπάνω πλαίσια, η Arendt ανέπτυξε μία εντυπωσιακή, ευφάνταστη θεωρία, στην οποία η εμφάνιση των συνόρων εκφράστηκε μέσω του Νόμου – των νόμων δηλαδή των ελληνικών πόλεων κρατών, όπου μόνο με την ενίσχυση των συνόρων, ο Νόμος δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν μόνιμο δημόσιο και πολιτικό χώρο διαλόγου. Έγραψε δε τα εξής: «Κατ’ αρχήν, η νομοθεσία δημιουργεί έναν χώρο, εντός του οποίου έχει ισχύ – ενώ αυτός ο χώρος είναι ο κόσμος, στον οποίο μπορούμε να κινούμαστε ελεύθερα».
Με απλά λόγια, είπε το αυτονόητο: το ότι η πολιτική ελευθερία και η άσκηση της, είναι αδιανόητα χωρίς τη χωρική θεσμοθέτηση του δημοσίου βίου – χωρίς δηλαδή να υπάρχουν σαφή σύνορα της χώρας. Η Arendt δεν ήταν πάντως σε καμία περίπτωση ο μοναδικός φιλόσοφος που τόνισε τη σημασία των εδαφικών περιορισμών για την άνθηση της πολιτικής ζωής – πόσο μάλλον της Δημοκρατίας.
Ο John Locke, ένας από τους πατέρες της φιλελεύθερης φιλοσοφίας, μαζί με τον Jean Jacques Rousseau και τον Immanuel Kant, αντιλήφθηκε επίσης τη χωρική οριοθέτηση ως βάση της πολιτικής κυριαρχίας – καθώς επίσης ως προϋπόθεση, για τη διατήρηση της πολιτικής τάξης.
Η σημερινή επίθεση τώρα των οπαδών της παγκοσμιοποίησης στην εθνική κυριαρχία και στο καθεστώς της ιθαγένειας, επικαλείται την υποτιθέμενη σημασία και υπεροχή των οικουμενικών και ανθρωπιστικών αξιών – όπου όμως ο οικουμενισμός γίνεται καρικατούρα του εαυτού του, όταν μετατρέπεται σε μία μεταφυσική δύναμη που υπερβαίνει τους κυρίαρχους εθνικούς θεσμούς.
Εν προκειμένω, η προσπάθεια «από-εδαφοποίησης» της κυριαρχίας και των πολιτικών δικαιωμάτων, υποβιβάζει τους ανθρώπους στα πιο αφηρημένα ατομικά χαρακτηριστικά τους – επειδή, όταν η ιδιότητα του Πολίτη, η ιθαγένεια του απογυμνώνεται από το ιδεολογικό και άυλο περιεχόμενο της, οι άνθρωποι χάνουν την ικανότητα τους να σκέφτονται και να ενεργούν ως πολιτική κοινότητα. Ακριβώς για το λόγο αυτό, η Arendt επιχειρηματολόγησε ως εξής:
«Η ίδρυση ενός κυρίαρχου παγκόσμιου κράτους, δεν θα ήταν η προϋπόθεση για την παγκόσμια ιθαγένεια, αλλά το τέλος κάθε ιθαγένειας. Δεν θα ήταν η κορύφωση της παγκόσμιας πολιτικής, αλλά κυριολεκτικά το τέλος της».
Η ΕΕ επιμένει να δρομολογήσει τον 3ο ΠΠ, αυτοκτονώντας!
Οι αμυντικές δαπάνες της Γερμανίας ήταν το 2023 στα 66,8 δις $ ή 61,4 δις € – οπότε, με δεδομένη την πρόθεση της να δαπανήσει 400 δις € επί πλέον τα επόμενα τέσσερα χρόνια ή 100 δις € ετησίως (συν 500 δις € στις υποδομές της), θα διαμορφωθούν περίπου στα 160 δις € ετησίως και άρα υψηλότερες από αυτές της Ρωσίας!
Συμπεραίνεται δε πως θέλει να μετατρέψει την οικονομία της σε μία ισχυρή πολεμική – ισχυρότερη από την αντίστοιχη της Ρωσίας εν καιρώ πολέμου (=109 δις $ στρατιωτικές δαπάνες το 2023)! Είμαστε αλήθεια σύμφωνοι όλοι εμείς οι Ευρωπαίοι με αυτήν την εξέλιξη;
Ξεχάσαμε πως η Γερμανία είναι αυτή που δρομολόγησε τους δύο παγκοσμίους πολέμους και όχι η Ρωσία; Ότι η Ρωσία δεν εισέβαλε επιθετικά στη Γαλλία, ούτε στη Γερμανία, ούτε στην Αγγλία; Αλλά ο Ναπολέων, ο Χίτλερ και στον κριμαϊκό πόλεμο η βρετανική αυτοκρατορία μαζί με τους συμμάχους της; (=γαλλική αυτοκρατορία, οθωμανική και το βασίλειο της Σαρδηνίας). Έχοντας ηττηθεί όλοι;
Συμφωνούμε με την πρόταση της Γερμανίδας προέδρου της Κομισιόν, γνωστής από τη διαφθορά του «Pfizer Gate», καθώς επίσης από άλλες υποθέσεις διαφθοράς στη χώρα της ως υπουργός άμυνας, για την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών της ΕΕ κατά 800 δις €; Από τις οποίες θα ωφεληθεί κυρίως η αμυντική βιομηχανία της Γερμανίας και η αυτοκινητοβιομηχανία της που παραπαίει, μετατρεπόμενη ήδη σε πολεμική; Επίσης βέβαια η Γαλλία και ενδεχομένως η Τουρκία, μέσω εργοστασίων της στην ΕΕ, όπως στην Ιταλία;
Μήπως απλά όλες αυτές οι χώρες θέλουν να λύσουν τα οικονομικά τους προβλήματα εις βάρος των άλλων; «Επιτρέποντας» στις υπερχρεωμένες χώρες της ΕΕ να μην υπολογίζουν τις στρατιωτικές δαπάνες στα ελλείμματα, αλλά ασφαλώς στα χρέη; Τέλος, η Ρωσία με ποιο σκοπό/στόχο θα εισβάλει στην Ευρώπη, όπως ισχυρίζεται η von der Leyen; Έχει ανάγκη από ενεργειακούς και λοιπούς πόρους, από το «ζωτικό χώρο» δηλαδή που επιζητούσε ανέκαθεν η Γερμανία, όταν διαθέτει τους περισσότερους ίσως στον πλανήτη, ενώ η ΕΕ ελάχιστους;
Ακόμη και αν υποθετικά εισέβαλε σε κάποια κράτη, πώς θα διατηρούσε την κατοχή τους, με πληθυσμό μόλις 143,8 εκ. σε μία χώρα με τη μακράν μεγαλύτερη έκταση στον κόσμο; Με την Κίνα στα σύνορά της να γιγαντώνεται; Ειδικά εμείς οι Έλληνες δεν γνωρίζουμε πως είναι σύμμαχος της Γερμανίας η Τουρκία, την οποία καλεί η Ευρώπη να συμμετέχει στα πολεμικά της σχέδια εναντίον της Ρωσίας χωρίς την παρουσία μας, ενώ την ίδια στιγμή αδιαφορεί για την τουρκική εισβολή και κατοχή της Β. Κύπρου; Ότι η Γερμανία συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό στην τουρκική βιομηχανία, προφανώς και στην αμυντική;
Όσον αφορά τους Γάλλους που έχουν υποφέρει τα πάνδεινα από τη Γερμανία, οικονομικά και στρατιωτικά, δεν έχουν βάλει ακόμη μυαλό; Πρόσφατο άρθρο πάντως στους Financial Times, ανέφερε πως τρεις ευρωπαϊκές χώρες, η Γαλλία, η Αγγλία και η Γερμανία, είχαν ανακοινώσει ότι, θα καταστήσουν ανενεργή οποιαδήποτε συμφωνία επιτευχθεί μεταξύ του D. Trump και του V. Putin – καθώς επίσης πως η Ευρώπη πρέπει να περιορίσει το κράτος προνοίας για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο.
Ο Starmer δε στην Αγγλία δήλωσε ότι, «πρέπει να αρπάξουμε όσα από τα 300 δις $ έχει αρπάξει η ΕΕ από τη Ρωσία και να τα ξοδέψουμε σε όπλα» – αδιαφορώντας για το ότι, σε μία τέτοια περίπτωση κανένας δεν θα εμπιστευόταν πια το ευρώ ως αποθεματικό νόμισμα και την Ευρώπη για να επενδύσει. Ο Starmer είπε επίσης ότι, κάτι τέτοιο μπορεί να αναβιώσει τη βρετανική βιομηχανία – ενώ ο Macron δήλωσε κάτι ανάλογο για τη Γαλλία και ο Merz για τη Γερμανία.
Είμαστε αλήθεια όλοι εμείς πρόθυμοι να συμβάλουμε σε τέτοιου είδους σχέδια των παλαιών υπερδυνάμεων της Ευρώπης που ενδεχομένως πιστεύουν ότι, καμία μεν δεν κατάφερε στο παρελθόν να υποτάξει τη Ρωσία, αλλά και οι τρεις μαζί θα τα καταφέρουν, με τη στήριξη των «μικρών»; Επίσης με τη στήριξη της Γερμανίδας von der Leyen και της τρελής πολεμοχαρούς Εσθονής, της Kaja Kallas;
Δεν καταλαβαίνουν όμως πως η Ρωσία δεν είναι πια μόνη της, αλλά μέλος των BRICS; (=Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Ν. Αφρική). Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει σχεδόν καθολική συμφωνία στον ευρωπαϊκό και αμερικανικό Τύπο σχετικά με το ότι, οι μάχες στην Ουκρανία δεν μπορούν να διαρκέσουν περισσότερο από δύο έως τέσσερις μήνες – χωρίς ο ουκρανικός στρατός να ηττηθεί ολοκληρωτικά, η Ρωσία να φτάσει στον ποταμό Δνείπερο στην Ουκρανία και, κατά μήκος της θαλάσσιας ακτής, στην Οδησσό.
Όσον αφορά δε τη συμφωνία για τις «σπάνιες γαίες» με την Ουκρανία, ασφαλώς δεν πρόκειται για σπάνιες γαίες – αλλά για λιμάνια, όπως της Οδησσού που θέλουν οι ΗΠΑ, για υποδομές, για αγωγούς φυσικού αερίου και για εύφορη αγροτική γη.
Η μαγική εικόνα του τουρισμού
Ενώ η Ελλάδα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ημερήσια κόστη διαμονής, στα 249 $ την ημέρα (γράφημα), έχει ταυτόχρονα τη χαμηλότερη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη (ΜΚΔ) ανά τουρίστα – περί τα 629 € το 2023 (κάτω από 600 € το 2024), έναντι 1.374 € της Πορτογαλίας και 1.000 $ της Τουρκίας. Δεν είναι οξύμωρο και παράδοξο;
Ασφαλώς θα ήταν, εάν οι τουρίστες πλήρωναν αυτό το κόστος που πληρώνουν οι Έλληνες – κάτι που όμως δεν συμβαίνει, αφού οι ξένοι έρχονται με πάμφθηνα τουριστικά πακέτα. Όσον αφορά τώρα τη ζημιογόνο διαχείριση του ελληνικού τουρισμού έναντι π.χ. του τουρκικού, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι, το 80% των αναγκών του τουρκικού τουρισμού προέρχεται από εγχώριους συντελεστές παραγωγής – ενώ της Ελλάδας μόλις το 20%.
Δηλαδή, η Ελλάδα στέλνει έως και το 80% των τουριστικών εσόδων της στο εξωτερικό, για εισαγωγές – ενώ η Τουρκία το 20%. Λογικά λοιπόν όσο αυξάνεται ο τουρισμός, αυξάνεται και το εμπορικό μας έλλειμμα, μεταξύ άλλων εις βάρος του ΑΕΠ μας – στα 34,6 δις € το 2024! Φαίνεται από το 2020 όπου, λόγω πανδημίας, είχαμε πτώση της τουριστικής κίνησης κατά 80% και μείωση των τουριστικών εσόδων κατά 13,5 δις € – έναντι του 2019. Έτσι το 2020 είχαμε μείωση των εισαγωγών που απαιτούνταν για το τουριστικό μας προϊόν, κατά 10,5 δις € – γεγονός που τεκμηριώνει τα παραπάνω.
Σε ότι αφορά τη σύγκρισή μας με τη ΜΚΔ και τη δική μας ζημιογόνα τουριστική διαχείριση, έναντι άλλων χωρών, ένα σημαντικό αρνητικό στοιχείο είναι το ότι, είμαστε στην κορυφή του πλανήτη, όσον αφορά τη στενότερη τουριστική περίοδο – αφού στο 3ο τρίμηνο, έχουμε το 58% των τουριστικών αφίξεων και το 60% των τουριστικών μας εσόδων, όταν στην Ισπανία και Πορτογαλία το 42%, στην Γαλλία το 38% και στην Τουρκία το 46%. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι, για τον ίδιο αριθμό φιλοξενουμένων τουριστών, στην Ελλάδα χρειαζόμαστε έως και διπλάσιο δυναμικό διαθέσιμων τουριστικών κλινών και διπλάσιο εποχιακά εργαζόμενο προσωπικό – έναντι, για παράδειγμα, της Ισπανίας ή της Πορτογαλίας.
Έτσι αφενός μεν υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις προσωπικού στον τουρισμό, αφετέρου στερούνται προσωπικού οι άλλοι κλάδοι – στους οποίους η παραγωγικότητα της εργασίας είναι κατά πολύ μεγαλύτερη, οπότε οι μισθοί. Οι χαμηλές τιμές του ελληνικού τουριστικού προϊόντος τώρα, είναι αποτέλεσμα της πολιτικής των εταιριών «τύπου γερμανικής TUI» που λυμαίνονται τη χώρα μας (εισπράττοντας τη μερίδα του λέοντος στις δικές τους χώρες) και των μνημονίων – με τα οποία προωθήθηκαν υπέρμετρα οι μεγάλες τουριστικές επενδύσεις, κυρίως των 5αστερων ξενοδοχείων, έτσι ώστε να υπάρχει υπερπροσφορά κλινών για να διατηρούνται χαμηλές οι τιμές τους.
Ως εκ τούτου, ακόμη και στο δίμηνο του Ιουλίου/Αυγούστου, έχουμε πλεόνασμα κλινών – με πληρότητες στα 5στερα μόλις 70%. Ο συνδυασμός δε της αυξημένης προσφοράς κλινών στα 5άστερα ξενοδοχεία, με τη στροφή της τουριστικής κίνησης στο φτηνό τουρισμό των 3αστερων ξενοδοχείων και την έκρηξη των κλινών των βραχυχρόνιων μισθώσεων, έχουν υπονομεύσει τις τουριστικές τιμές – με αποτέλεσμα να πουλιούνται τα τουριστικά πακέτα πολύ κάτω από τον πληθωρισμό και το κόστος τους, οπότε με ζημία.
Όσον αφορά το συνολικό αριθμό του δυναμικού κλινών του ελληνικού τουρισμού, το 2024 είχαμε περί τις 2.000.000 κλίνες (900.000 ξενοδοχειακές και πάνω από 1.080.000 από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις Airbnb) – οι οποίες, με θεωρητική πληρότητα 100%, θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν ολόκληρη την τουριστική κίνηση του 2024 των 36 εκατομμυρίων τουριστών, μόλις σε 100 ημέρες!
Από την άλλη πλευρά, το 17% του εργατικού μας δυναμικού απασχολείται στον τουρισμό, κυρίως εποχιακά – ενώ έχει τη μακράν χαμηλότερη παραγωγικότητα εργασίας στη χώρα, συγκριτικά με όλους τους άλλους κλάδους και τομείς. Ταυτόχρονα, ο τουριστικός κλάδος είναι ο πλέον τραπεζικά υπερχρεωμένος και με τις μεγαλύτερες ελλείψεις σε προσωπικό τα τελευταία χρόνια – με τεράστιες επιπτώσεις, στην ποιότητα προσφοράς του τουριστικού προϊόντος και στις μελλοντικές τιμές του, στις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων του, στη βιωσιμότητα του τουρισμού, στη διολίσθησή του σε τουριστική μονοκαλλιέργεια, καθώς επίσης στη μεσομακροπρόθεσμη υπονόμευση της οικονομίας μας και της εθνικής μας υπόστασης.
Τέλος, η ονομαστική μέση κατά κεφαλήν δαπάνη των τουριστών, στην Ελλάδα, μειώνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια – πόσο μάλλον η πραγματική (=αφαιρουμένου του πληθωρισμού). Παρ’ όλα αυτά, καθώς επίσης παρά την κοστοβόρα κατασκευή, λειτουργία και διαχείριση των 5αστερων ξενοδοχείων, αύξησαν τις κλίνες τους από το 19% το 2019 στο 26% το 2024, σε σχέση με το σύνολο των κλινών των ξενοδοχείων στην Ελλάδα – κλιμακώνοντας έτσι την ποιότητα και την κοστοβόρα λειτουργία τους, ταυτόχρονα με την άνοδο των διαχειριστικών ζημιών τους.
Εύλογα λοιπόν αναρωτιέται κανείς εάν έχει μέλλον η χώρα, οι Πολίτες της οποίας έχουν καταντήσει στα φτηνά γκαρσόνια της Ευρώπης – ενώ οι ξενοδόχοι της στους πλέον υπερχρεωμένους της ΕΕ, με αποτέλεσμα να παρέχουν συνθήκες εργασίας γαλέρας, λειτουργώντας στην ουσία ως «πάτρωνες» των ξένων.
