Ρώσικος Λιμός – The Analyst
Σχολιασμός Επικαιρότητας

Ρώσικος Λιμός

Τα οικονομικά μέτρα που έλαβε η Δύση κατά της Ρωσίας ως κυρώσεις για την εισβολή της στην Ουκρανία λίγο πολύ είναι γνωστά.

Θα εστιάσουμε όμως σε δυο, στα σημαντικότερα, τον αποκλεισμό συγκεκριμένων ρωσικών τραπεζών από το σύστημα SWIFT και την δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων και συναλλαγών της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας.

Για πολλούς ο αποκλεισμός από το SWIFT για το οποίο πρέπει να πούμε ότι επί της ουσίας αποτελεί την υποδομή των χρηματοοικονομικών μηνυμάτων που συνδέει τις τράπεζες του κόσμου και αφορά 200 χώρες και 11.000 πιστωτικά ιδρύματα με 40 εκατομμύρια μηνύματα σε ημερήσια βάση, προκαλεί μεγάλη ανησυχία για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Το SWIFT όπως είναι γνωστό δεν πραγματοποιεί συναλλαγές, δεν κάνει εκκαθαρίσεις, ούτε διακανονισμούς, απλά αναγνωρίζει τον αποστολέα και τον παραλήπτη μιας συναλλαγής προκειμένου αυτή να πραγματοποιηθεί .

Η μεγάλη ανησυχία για τον αποκλεισμό συγκεκριμένων ρωσικών τραπεζών μιας και εξαιρούνται οι τράπεζες που εστιάζουν στην ενέργεια και που η συνέχιση των συναλλαγών θα επιτρέπεται ώστε να μην διαταραχθεί ο μηχανισμός παροχής ρωσικής ενέργειας κυρίως προς τις ευρωπαϊκές χώρες δεν υιοθετείται από όλους.

Για παράδειγμα ο Διευθύνων σύμβουλος της μεγαλύτερης τράπεζας του κόσμου της J P Morgan, Jamie Demon ισχυρίζεται ότι υπάρχουν πολλές λύσεις για το SWIFT απλοποιώντας τον μηχανισμό του συστήματος σε κάτι τόσο απλό όσο ένα μήνυμα μέσω email και θεωρώντας το κατάλοιπο μιας εποχής που έχει παρέλθει αφού δημιουργήθηκε πριν από  50 χρόνια, δηλαδή πριν τα email και τα  fax.

Ανεξάρτητα εάν είναι παρωχημένο ή όχι το βέβαιο είναι ότι το SWIFT είναι το παγκόσμιο σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων που το χρησιμοποιούν και 291 ρωσικές τράπεζες.

Ακόμη και το δεύτερο σε δυναμικότητα σύστημα της Κίνας το CIPS  με 1.200 μέλη μεταξύ των οποίων και 20 από την Ρωσία, από 100 χώρες  βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο SWIFT για τις διασυνοριακές ανταλλαγές μηνυμάτων παρότι έχει την δική του γραμμή επικοινωνίας.

Φυσικά ανάλογο σύστημα έχει και η Ρωσία το οποίο ανέπτυξε μετά το 2014 όταν προσαρτίζοντας  την Κριμαία οι Αμερικανοί είχαν ζητήσει τον αποκλεισμό της από το SWIFT,  κάτι που δεν έγινε αποδεκτό.

Το Ρωσικό σύστημα, το SPFS έχει μόνο 20 μέλη και ως εκ τούτου έχει ιδιαίτερα μικρή εμβέλεια χρήσης.

Υπό αυτό το πρίσμα ο μερικώς αποκλεισμός των Ρωσικών Τραπεζών από το SWIFT  καθώς και οι πιθανές εναλλακτικές επιλογές που δίνουν διέξοδο έστω και με υψηλή οικονομική και χρονική επιβάρυνση θεωρούμε ότι δεν μπορεί να αποτελέσει τον καθοριστικό μηχανισμό που θα πλήξει την Ρωσική οικονομία.

Το ΑΕΠ του Ιράν

Φυσικά ο πλήρης αποκλεισμός και η απουσία βοήθειας από τρίτες χώρες σε συνδυασμό με το πάγωμα στοιχείων ενεργητικού της Κεντρικής τράπεζας αποτελεί θανατηφόρο μείγμα κυρώσεων όπως είδαμε στην περίπτωση του Ιράν  όταν το 2012 εξαιτίας του πυρηνικού οπλοστασίου του είχε πληγεί από το ανώτερο μείγμα κυρώσεων.

Αποτέλεσμα το ΑΕΠ της από τα 587,2 δις δολάρια το 2012 να συρρικνωθεί στα 393,4 δις δολάρια το 2015, μια συρρίκνωση απόλυτης φτώχειας και φυσικά συμβιβασμού, μια συρρίκνωση στο ύψος του 33%.

Παρόλα αυτά και στην βάση όσων προαναφέραμε η προσωπική μας άποψη είναι ότι το χτύπημα μεγατόνων είναι ο αποκλεισμός και η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας.

Τα στοιχεία πριν την εισβολή στην Ουκρανία ήθελαν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της Ρωσίας να φθάνουν τα 630 δις δολάρια εκ των οποίων χρυσός αξίας 137 δις δολαρίων.

Πολλοί ισχυρίστηκαν ότι το ύψος των διαθέσιμων θωρακίζει την Ρωσία ξεχνώντας ότι πλην του χρυσού τα υπόλοιπα 493 δις δολάρια εκφρασμένα κατά 32,3% σε ευρώ, 16,4% σε δολάρια ΗΠΑ, 13,1% σε γουάν και 6,5% σε στερλίνες έχουν τοποθετηθεί σε καταθέσεις, ομόλογα, μετοχές, εκτός Ρωσίας και άρα τελούν υπό δέσμευση.

Κάτι που είδαμε από την αντίθετη πλευρά, την Ρωσική και για άλλους λόγους με την απαγόρευση πληρωμής κουπονιών σε ξένους κατόχους ομολόγων σε ρούβλι.

Εδώ να τονίσουμε ότι ομόλογα σε ρούβλι που έχουν τρίτοι φθάνουν στο ύψος των 3 τρις ρουβλίων (29 δις δολάρια ) τα οποία υπό τις παρούσες συνθήκες δεν μπορούν ούτε να πουληθούν, ούτε να αποκομίζουν οφέλη από τόκους.

Με τα συναλλαγματικά αποθέματα εκείνο που έχει σημασία δεν είναι το ύψος τους, αλλά εάν την κρίσιμη ώρα δίνουν την δυνατότητα υπεράσπισης του νομίσματος αναφοράς σου.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση μόνο ο χρυσός μπορεί να στηρίξει το ρούβλι κάτι που δείχνει το βάθος και την ισχύ της δέσμευσης των περιουσιακών στοιχείων της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας.

Πριν την εισβολή στη Ουκρανία τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της Ρωσίας κάλυπταν τις εισαγωγές 19 μηνών, δηλαδή με τα 630 δις δολάρια θεωρητικά μπορούσε η Ρωσία να εισάγει προϊόντα και υπηρεσίες για 19 μήνες.

Σήμερα με τον έλεγχο του  21,7%, όσο και ο χρυσός ,οι εισαγωγές τίθενται υπό την αίρεση του παράθυρου που άφησαν οι δυτικοί μέσω των ενεργειακών συναλλαγών του SWIFT.

Οπότε οι δυτικοί θέλοντας να μην διαταράξουν την ενεργειακή ροή προς τις χώρες τους στην ουσία άφησαν ανοικτή την δίοδο στήριξης των εισαγωγών της Ρωσίας φυσικά σε μικρότερο βαθμό.

Βαθμό άκρως πληθωριστικό μιας και η μη κάλυψη της ζήτησης θα ενισχύσει τις τιμές και θα διογκώσει το κλίμα δυσαρέσκειας εντός της Ρωσίας.

Βαθμό που θα καθορίζαμε με τα σημερινά δεδομένα στο ύψος των 20 δις δολαρίων μηνιαίως όσο και η αξία των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου όμως εφεξής συρρικνωμένο μιας και ΗΠΑ και Αγγλία προχώρησαν σε εμπάργκο για το ρωσικό πετρέλαιο ενώ η ΕΕ σε σχέδιο άμεσης απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η δέσμευση των διαθεσίμων της κεντρικής Ρωσικής τράπεζας όμως διαμορφώνει και όρους αμφισβήτησης του εγχώριου νομίσματος αφού το ρούβλι χάνει το υπόβαθρο της φυσικής του παρουσίας.

Με δεδομένο ότι η εκδοτική δραστηριότητα της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας  είναι συνάρτηση του συναλλάγματος που διαμορφώνεται από τις εισαγωγές τότε γίνεται αντιληπτό ότι η συνολική στρατηγική αυτοπροστασίας από την πλευρά της Ρωσίας έχει μεγάλη προβλήματα.

Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι μεταξύ του έτους που προηγήθηκε και του έτους  που ακολούθησε την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 είχαμε: την συρρίκνωση του ΑΕΠ περίπου κατά 39 %, από τα επίπεδα των 2,01 τρις δολαρίων του 2013 στα επίπεδα των 1,23 τρις δολαρίων το 2015, την μείωση των εξαγωγών από τα επίπεδα των 523 δις δολαρίων στα επίπεδα των 340 δις δολαρίων, την μείωση την συναλλαγματικών διαθεσίμων από τα επίπεδα των 510 δις δολαρίων στα επίπεδα των 368 δις δολαρίων, την αύξηση του πληθωρισμού από το 6,5% στο 12,9%, την συρρίκνωση του κατά κεφαλήν εισοδήματος από τα 14.487 δολάρια στα 8.447 δολάρια, και την υποτίμηση  του ρουβλίου από τα επίπεδα του 1:30 σε σχέση με το δολάριο στα επίπεδα του 1:69, δηλαδή υποτίμηση της τάξεως του 56,5%.

Εάν δεχθούμε ότι χωρίς αποκλεισμό από το SWIFT και χωρίς την δέσμευση στοιχείων ενεργητικού της Κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας οι κυρώσεις συνέπεια  της προσάρτησης της Κριμαίας είχαν ως αντίκτυπο τα μεγέθη που προαναφέραμε τότε είναι εύκολο να γίνει κατανοητό ποιος θα είναι ο  αντίκτυπος των σημερινών μέτρων.

ΛΕΚΚΑΣ  ΣΑΡΑΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.
Don`t copy text!