ΔΕΗ και Ελλάδα, βίοι παράλληλοι – Σελίδα 2 – The Analyst
ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΔΕΗ και Ελλάδα, βίοι παράλληλοι

.

Ερμηνείες από την ιστοσελίδα της ενέργειας

(1) ΝΟΜΕ

Οι δημοπρασίες ΝΟΜΕ ως μηχανισμός ενίσχυσης του ανταγωνισμού στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας: Οι νομικορυθμιστικές πτυχές

Ι. Γενικό πλαίσιο

Με την υπ’ αριθμό 353/2016 απόφασή της, η ΡΑΕ (ρυθμιστική αρχή ενέργειας) προέβη τον Οκτώβριο του 2016 στον καθορισμό της ετήσιας ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας που θα διατίθεται μέσω δημοπρασιών πώλησης προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας (δημοπρασία τύπου ΝΟΜΕ). Ο μηχανισμός ΝΟΜΕ (Nouvelle Organisation du Marché de l’Electricité) βασίζεται στο γαλλικό πρότυπο σύναψης διμερών συμβολαίων μεταξύ των κλάδων παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας – υιοθετήθηκε δε στο ευρύτερο πλαίσιο υλοποίησης του Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την επιβολή υποχρέωσης σε κάθε επιχείρηση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να πωλεί, καθιστά διαθέσιμη ή άλλως χορηγεί πρόσβαση σε μια ορισμένη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας στους ενδιαφερόμενους προμηθευτές για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Η δημοπρασία τύπου ΝΟΜΕ συνιστά συνεπώς έναν εναλλακτικό μηχανισμό υποβοήθησης της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Στη χώρα μας υιοθετήθηκε ως κύριος μηχανισμός συμμόρφωσης με τις δεσμεύσεις του τρίτου Μνημονίου Συνεννόησης –  στο οποίο προβλέπεται υποχρέωση για τη σταδιακή απομείωση των μεριδίων της ΔΕΗ κάτω του 50% μέχρι το έτος 2020 (Ν. 4336/2015). Εν προκειμένω, οι δημοπρασίες τύπου ΝΟΜΕ συνιστούν μείζονος σημασίας βήμα για το άνοιγμα της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού στην Ελλάδα. Θεσπίζονται, σύμφωνα με τη βούληση του νομοθέτη, με στόχο, μεταξύ άλλων, την ανακατανομή μεριδίων στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού καθώς και τη μείωση των τιμών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές.

ΙΙ. Οι κατ’ ιδίαν νομικορυθμιστικές προβλέψεις

Βασικά στοιχεία της κανονιστικής ρύθμισης σε επίπεδο τυπικού νόμου της εν λόγω διαδικασίας εμπεριέχονται στο ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄94/ 27.05.2016).  Στο άρθρο 135 του εν λόγω Νόμου, ως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 3 του Ν. 4393/2016, θεσπίζεται ο μηχανισμός πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας από την ΔΕΗ Α.Ε. δια της τέλεσης δημοπρασιών προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας με φυσική παράδοση μέσω του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού (ΗΕΠ) και με ρυθμιστικά καθοριζόμενη τιμή εκκίνησης. Ειδικότερα, με την διάταξη του άρθρου 138 του ως άνω νόμου, η ΡΑΕ εξουσιοδοτήθηκε να ορίσει τον τρόπο και την ποσότητα του προθεσμιακού προϊόντος προς δημοπράτηση – προερχόμενο κατά βάση από τη λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή της ΔΕΗ Α.Ε.

Η διαδικασία που επιτάσσει ο νόμος και η οποία ακολουθήθηκε για τον ορισμό της ετήσιας ποσότητας του προθεσμιακού προϊόντος είναι η εξής:

Βάσει της εξουσιοδοτικής διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 140 του ίδιου νόμου, η ΡΑΕ προέβη στην έκδοση του Κώδικα Συναλλαγών Δημοπρασιών Προθεσμιακών Προϊόντων Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΝΟΜΕ), κατόπιν υποβολής πρότασης του ΛΑΓΗΕ και δημόσιας διαβούλευσης (ΡΑΕ 329/2016 – ΦΕΚ Β 3164/30.09.2016). Ο Κώδικας αυτός καθορίζει, μεταξύ άλλων, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των Επιλέξιμων Προμηθευτών και Εμπόρων, του Λειτουργού της Αγοράς, των Πωλητών Προθεσμιακών Προϊόντων, καθώς και τους όρους και τις προϋποθέσεις που λαμβάνονται υπόψη για την εγγραφή, ή αντίστοιχα τη διαγραφή από το Μητρώο Συμμετεχόντων του Συστήματος Συναλλαγών Δημοπρασιών Προθεσμιακών Προϊόντων Ηλεκτρικής Ενέργειας.

Επίσης, κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 139 του οικείου νόμου και ύστερα από υποβολή γνώμης της ΡΑΕ, εκδόθηκε η υπ’ αριθμό ΦΕΚ Β’ 4828/2016 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναφορικά με τη μεθοδολογία προσδιορισμού της κατώτατης τιμής προσφοράς, η οποία όρισε ως τιμή εκκίνησης το ποσό των 37,37 ευρώ/MWh.

Κατόπιν των ανωτέρω, η ΡΑΕ προσδιόρισε με την υπ’ αριθμό 353/2016 απόφασή της την ετήσια ποσότητα δημοπρατηθησόμενου προθεσμιακού προϊόντος – λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις των Συμμετεχόντων στη δημόσια διαβούλευση και προβαίνοντας στις απαραίτητες νομοτεχνικές βελτιώσεις. Η ετήσια Ποσότητα Προθεσμιακών Προϊόντων ορίστηκε τελικώς για το έτος 2016 στις 460 MWh/h. Τούτο είναι (και) νομικώς ορθό, με την έννοια ότι οι κείμενες δεσμευτικές νομοθετικές βάσεις, εντός των οποίων οφείλει να κινηθεί η εν λόγω ρυθμιστική απόφαση (αρ. 135 παρ. 2 Ν. 4389/2016, ως ισχύει τροποποιηθείς με την παρ. 1 του αρ. 3 του Ν. 4393/2016), ορίζουν σαφώς τη μεθοδολογία υπολογισμού της ετήσιας δημοπρατηθησόμενης ποσότητας – μη καταλείποντας επ’ αυτού διακριτική ευχέρεια στη Διοίκηση.

Αυτή (η δημοπρατηθησόμενη ποσότητα) ισούται κατ’ έτος με τα ποσοστά απομείωσης σε σχέση με τον Αύγουστο του 2015 του μεριδίου της ΔΕΗ στη λιανική αγορά του διασυνδεδεμένου Συστήματος (για το έτος 2016 8% και 12% για το 2017) πολλαπλασιασμένο με το συνολικό όγκο στο ΔΣ τον προηγούμενο χρόνο. Αυτή η μεθοδολογία υπολογισμού επαναλαμβάνεται και στην απόφαση 38 του ΚΥΣΟΙΠ παρ. 2.3. εδ. 1 (ΦΕΚ Β/06.06.2016).

Η Ρυθμιστική Αρχή έκρινε επίσης πως ενόψει του ότι, στη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 138 του ν. 4389/2016 εισάγεται χρονικός περιορισμός για τη φυσική παράδοση των προϊόντων της πρώτης δημοπρασίας εντός του τέταρτου τριμήνου του 2016, ο οποίος σε συνδυασμό με τις υφιστάμενες προθεσμίες οργάνωσης και λειτουργίας των δημοπρασιών, όπως αυτές προβλέπονται στον Κώδικα Συναλλαγών Δημοπρασιών Προθεσμιακών Προϊόντων (ΚΣΔΠΠΗΕ) (ΦΕΚ Β΄3164/30.09.2016), δεν καθίσταται εφικτή η διενέργεια πλέον της μιας δημοπρασίας εντός του έτους 2016 για προθεσμιακά προϊόντα φυσικής παράδοσης όμοιων τεχνικών χαρακτηριστικών (χρονικός ορίζοντας φυσικής παράδοσης 12.2016-11.2017).

Η  πρόταση του Λ.ΑΓ.Η.Ε ήταν η ετήσια ποσότητα να καταμερισθεί σε δύο δημοπρασίες προϊόντων ανερχόμενων στις 200 και 260 Mw/h αντίστοιχα. Ο εν λόγω καταμερισμός προκάλεσε αρκετές αντιδράσεις στον κλάδο της προμήθειας ως δυνάμενος να προκαλέσει το φαινόμενο του scarcity pricing – μέσω της τεχνητής ανόδου των τιμών εκκαθάρισης λόγω της περιορισμένης προσφερόμενης ποσότητας σε κάθε δημοπρασία. Και εδώ κρίνεται ως  νομικορυθμιστικά ισορροπημένη η τελικώς υιοθετηθείσα από την Ρυθμιστική Αρχή προσέγγιση: τυχόν μη αντικειμενικώς δικαιολογημένη κατάτμηση μπορεί να ευνοήσει άνευ λόγου πρακτικές χειραγώγησης αλλά και τεχνητή αύξηση της τιμής της δημοπρατούμενης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας, πράγμα που σαφώς δεν συνάδει με το σκοπό διενέργειας των δημοπρασιών ΝΟΜΕ,  επιδιωκόμενος στόχος των οποίων δεν είναι η τεχνητή μεγιστοποίηση των τιμών κατακύρωσης αλλά η ενίσχυση του ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά λιανικής – σε ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει την εν συνεχεία υιοθέτηση φιλικών προς τον καταναλωτή εμπορικών πολιτικών.

Τέλος, όπως ορίζει ο ν. 4389/2016 (ως ισχύει), η ΡΑΕ και ο ΛΑΓΗΕ επιφορτίζονται με την παρακολούθηση της εφαρμογής του μηχανισμού πώλησης ΝΟΜΕ και των επιπτώσεων αυτού – ειδικότερα με την ενίσχυση της κινητικότητας καταναλωτών μεταξύ των Προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και με τη βελτίωση της ποιότητας των τιμών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές. Κατά την εφαρμογή δε των δημοπρασιών προθεσμιακών προϊόντων θα λαμβάνεται σε κάθε περίπτωση υπόψη η συμβατότητα των σχετικών μηχανισμών με το ενωσιακό Δίκαιο με στόχο την αποφυγή περιορισμών στην άσκηση δικαιωμάτων συμμετοχής στις δημοπρασίες.

Οι σχετικώς υιοθετούμενοι κανόνες θα πρέπει να αποσκοπούν στην επίτευξη της αύξησης του  επιπέδου του υγιούς ανταγωνισμού στη λιανική αγορά – καθώς επίσης και να σταθμίζουν τα οφέλη και τις συνέπειες από την εφαρμογή των κανόνων αυτών για την εξυπηρέτηση του στόχου αυτού.

(2) ΛΑΓΗΕ

Τέρμα ο ΛΑΓΗΕ – Νέος ρόλος και μετονομασία σε Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης (ΔΑΠΕΕΠ)

Την 20.06.2018 έλαβε χώρα η Έκτακτη Γενική Συνέλευση της ΛΑΓΗΕ Α.Ε. με την οποία εγκρίθηκε το νέο καταστατικό της σύμφωνα με το οποίο τροποποιείται η επωνυμία της σε «Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης», ο διακριτικός της τίτλος σε ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε., και επαναπροσδιορίζεται ο σκοπός της εταιρείας.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, ο ΔΑΠΕΕΠ διαχειρίζεται τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και τις εγκαταστάσεις Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) του Εθνικού Διασυνδεδεμένου Συστήματος (Σύστημα Μεταφοράς και Δίκτυο Διανομής Ηπειρωτικής Χώρας και Διασυνδεδεμένων Νήσων) – καθώς και τις Εγγυήσεις Προέλευσης ηλεκτρικής ενέργειας που έχει παραχθεί από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ.

Υπενθυμίζουμε πως με Π.Δ. το 2000, στο πλαίσιο της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συστάθηκε η ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε. – ενώ το 2012 η ΔΕΣΜΗΕ μετονομάστηκε σε ΛΑΓΗΕ. Με εισφορά δε κλάδων από ΔΕΣΜΗΕ και ΔΕΗ συστάθηκε ο ΑΔΜΗΕ. Στις 18.06.2018 ολοκληρώθηκε η εισφορά κλάδου του ΛΑΓΗΕ και η σύσταση της ανώνυμης εταιρείας Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ Α.Ε.) – στης οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ο ΔΑΠΕΕΠ συμμετέχει με ποσοστό 22%.

Ο ΔΑΠΕΕΠ εστιάζοντας αποκλειστικά πλέον στον τομέα της Ανανεώσιμης Παραγωγής Ενέργειας και τη Συμπαραγωγή, σε συνεργασία με τους αντίστοιχους παραγωγούς θα ενδυναμώσει και θα επιταχύνει την προσπάθεια για τα εξής:

  • την εξασφάλιση της βιωσιμότητας των υφιστάμενων επενδύσεων ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ.

  • την αύξηση της διείσδυσης νέων ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ με εξασφαλισμένη τη βιωσιμότητά τους.

  • την εκπροσώπηση των ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και περιβαλλοντικών προϊόντων προς όφελος τόσο των αντίστοιχων επενδυτών όσο και των καταναλωτών με τη διαμόρφωση προσιτών τιμών σε αυτούς.

  • την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των συνεπειών της.

Επίσης ο ΔΑΠΕΕΠ ως φορέας ενισχύσεων και της ενεργοβόρου Βιομηχανίας (Carbon Leakage, κ.α.) θα συνεχίσει το έργο του και τη συμβολή του στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της.

(3) ΑΔΜΗΕ

Ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. είναι ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η αποστολή της εταιρείας είναι η λειτουργία, ο έλεγχος, η συντήρηση και η ανάπτυξη του εθνικού συστήματος μεταφοράς της Ελλάδας για την εξασφάλιση αξιόπιστης και αποδοτικής παροχής ηλεκτρικής ενέργειας – καθώς και η λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας και της ισότητας. Από τον Φεβρουάριο του 2012 είναι ανεξάρτητη σε λειτουργία και διαχείριση, διατηρώντας την αναγκαία ανεξαρτησία για την συμμόρφωση με την οδηγία 2009/72 / ΕΚ της ΕΕ.

Μέχρι το τέλος Ιουνίου του 2017, ήταν θυγατρική εταιρία ΔΕΗ. Από τις 20 Ιουνίου 2017, η ΑΔΜΗΕ ακολουθεί το μοντέλο διαχωρισμένου διαχειριστή (Διαχωρισμός Ιδιοκτησίας) και είναι πλήρως εναρμονισμένη με την Οδηγία 2009/72 / ΕΚ. Η σημερινή δομή των μετόχων της ΑΔΜΗΕ έχει ως εξής: (α) 51% ΑΔΜΗΕ Εκμεταλλεύσεις Α.Ε., (β) 25% ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (γ) 24% State Grid Europe Limited.

Από τις 30 Ιουνίου 2012, το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας περιελάμβανε 11.303 χιλιόμετρα γραμμών μεταφοράς και 291 υποσταθμούς με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 50.749 MVA:

  • 2632 χιλιόμετρα γραμμών 400 kV (εναέριων και υπόγειων)

  • 267 χλμ. Γραμμών D.C. 400 kV (εναέρια και υποβρύχια)

  • 8349 χιλιόμετρα γραμμών 150 kV (εναέρια, υποβρύχια και υπόγεια)

  • 55 χλμ γραμμών 66 kV (εναέρια, υποθαλάσσια και υπόγεια)

Τέλος, η ΑΔΜΗΕ Α.Ε. είναι μέλος Ευρωπαϊκού Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας)

(4) ΔΕΔΔΗΕ

Ο «Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας» (ΔΕΔΔΗΕ) διαμορφώθηκε από τον διαχωρισμό του Τμήματος Διανομής της ΔΕΗ στην Ελλάδα, προκειμένου να συμμορφωθεί με την 2009/72 / ΕΚ Οδηγία της ΕΕ σε σχέση με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η αποστολή της εταιρείας είναι να αναλάβει τα καθήκοντα του διαχειριστή του δικτύου διανομής στην Ελλάδα.

Πρόκειται για μια 100% θυγατρική της ΔΕΗ που όμως είναι ανεξάρτητη – διατηρώντας όλες τις απαιτήσεις ανεξαρτησίας που ενσωματώνονται εντός του παραπάνω νομοθετικού πλαισίου. Το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα αποτελείται από : (α) 111.130 χιλιόμετρα των δικτύων μέσης τάσης (στοιχεία έτους 2015) και (β) από 125.160 χιλιόμετρα δικτύων χαμηλής τάσης (στοιχεία έτους 2015).


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×
Don`t copy text!