Η χώρα της συμφοράς – The Analyst

Η χώρα της συμφοράς

Email this page.
.
Θα έλεγα ότι μπορεί να μην είναι πλέον μια ιστορία οικονομικής καταστροφής με αυξανόμενο ρυθμό, όπως κάποτε, αλλά παραμένει στάσιμη, σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Τα προβλήματα μπορεί να μην αυξάνονται, αλλά ταυτόχρονα δεν επιλύονται. Είναι κάτι σαν ένα τέλμα.
.

Υπενθυμίζουμε πως ήδη από το 2016 είχαμε παρομοιάσει την Ελλάδα με το Πουέρτο Ρίκο της Ευρωζώνης (ανάλυση) – αφού το μοναδικό κοινό που έχει με τα άλλα κράτη είναι το νόμισμα, ενώ δεν συμμετέχει στα πακέτα της ΕΚΤ και σε τίποτα άλλο. Επειδή τώρα δεν θέλουμε να θεωρούμαστε απαισιόδοξοι ή μοναδικοί σε σχέση με τις διαπιστώσεις μας, κρίναμε σκόπιμο να αναδημοσιεύουμε τη συνέντευξη του κ. D. Gros (πηγή) – ο οποίος, μετά από τρία χρόνια, χαρακτηρίζει ανάλογα την πατρίδα μας.

 

Ξένη δημοσίευση

 Στις δηλώσεις της η καγκελάριος Μέρκελ εξέφρασε τη στήριξή της για την Ελλάδα, είπε ότι η χώρα μπορεί πάντα να υπολογίζει στη Γερμανία, προσθέτοντας ωστόσο ότι δεν είναι το τέλος της μεταρρυθμιστικής περιόδου. Εσείς τι εικόνα έχετε για την Ελλάδα πέντε σχεδόν μήνες μετά την έξοδό της από τα μνημόνια;

Παρά πολύ λίγα πράγματα έχουν αλλάξει απ’ όταν τελείωσε το πρόγραμμα. Τα παλιά προβλήματα είναι όλα σχεδόν εκεί. Το μοναδικό καινούριο στοιχείο είναι η δυνατότητα της ελληνικής κυβέρνησης να χρηματοδοτεί η ίδια τις ανάγκες της χώρας χωρίς δάνεια του ESM.

Βλέπω πολύ λίγες μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να αυξήσουν την ανάπτυξη. Βλέπω ότι ο κόσμος συνεχίζει να μην πληρώσει τα δάνειά του, όπως και τους φόρους του.

Οι άνθρωποι θέλουν να έχουν ασφαλείς τις καταθέσεις τους, αλλά την ίδια στιγμή δεν πληρώνουν τα δάνειά τους. Κανείς επομένως δεν πληρώνει κανέναν! Έτσι το τραπεζικό σύστημα δεν μπορεί να επιβιώσει, η οικονομία δεν μπορεί να λειτουργήσει.

 Πώς θα περιγράφετε με λίγα λόγια την Ελλάδα σήμερα; Είναι ένα success story όπως επιμένουν να τη χαρακτηρίζουν κάποιοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ή κάτι άλλο;

Θα έλεγα ότι μπορεί να μην είναι πλέον μια ιστορία οικονομικής καταστροφής με αυξανόμενο ρυθμό, όπως κάποτε, αλλά παραμένει στάσιμη, σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Τα προβλήματα μπορεί να μην αυξάνονται, αλλά ταυτόχρονα δεν επιλύονται. Είναι κάτι σαν ένα τέλμα.

– Εκτιμάτε ότι αυτή η κατάσταση θα ενταθεί το 2019; Το ρωτώ γιατί η φετινή χρονιά είναι εκλογική, επικρατεί πόλωση, η κυβέρνηση έχει δώσει παροχές σε διάφορες ομάδες και αρκετοί ανησυχούν για πιθανό εκτροχιασμό της ασθενικής ακόμη ελληνικής οικονομίας…

Το ελληνικό κοινό θα έπρεπε να έχει μάθει τόσα χρόνια, ότι καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να διανέμει τίποτα περισσότερο από αυτό που παράγει η οικονομία. Αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος που το μόνο το οποίο θα μπορούσε να κάνει η ελληνική κυβέρνηση, ώστε να βελτιώσει για παράδειγμα τις συντάξεις, είναι να κάνει πιο παραγωγική την οικονομία.

Αλλά δεν βλέπω κάτι τέτοιο να συμβαίνει. Αυτό που βλέπω είναι ότι η Ελλάδα μετατρέπεται σε ένα είδος Πουέρτο Ρίκο της Ευρώπης. Το Πουέρτο Ρίκο αποτελεί τμήμα των ΗΠΑ, έχει όμως μια οικονομία σχεδόν κατεστραμμένη, δεν έχει κάνει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Έχει μια καταρρέουσα οικονομία για περίπου μια δεκαετία, οι άνθρωποι μεταναστεύουν, αλλά τίποτα στη πραγματικότητα δεν βελτιώνεται.

 Σε μια παλαιότερη συζήτησή μας, είχατε προβλέψει ως πιθανότητα, ότι η Ελλάδα μπορεί κάποια στιγμή στο μέλλον να χρειαστεί να προσφύγει εκ νέου στον ESM για δανειακή βοήθεια. Πιστεύετε ότι υπάρχει πάντα αυτός ο κίνδυνος;

Το είχα αναφέρει ως μια πιθανότητα. Τώρα νομίζω ότι ο κίνδυνος αυτός έχει απομακρυνθεί, παρ’ότι οι αγορές παραμένουν καχύποπτες. Και αυτό μπορείτε να το δείτε από το παράδειγμα της Τουρκίας, της οποίας η οικονομία παρ’ ότι βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση, εντούτοις η κρίση που βιώνει τελικά είναι σχετικά μικρής έκτασης.

Οι αγορές δεν είναι όπως ήταν το 2009-2010, οι αγορές τουλάχιστον μέχρι και σήμερα δείχνουν ακόμη επιείκεια. Αυτός είναι και ο λόγος που πιστεύω ότι η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί τελικά νέα χρηματοδοτική βοήθεια. Απλά φοβάμαι ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να λιμνάζει, να βρίσκεται σε τέλμα. Δεν θα υπάρξει κάποια νέα μεγάλη κρίση, αλλά ούτε και κάποια μεγάλη πρόοδος.

– Κάποιοι εκτιμούν ότι τυχόν επιβράδυνση φέτος της παγκόσμιας οικονομίας θα επηρεάσει τον ελληνικό τουρισμό, στον οποίο και στηρίζεται η όποια ανάπτυξη. Συμφωνείτε;

Δεν νομίζω ότι ο ελληνικός τουρισμός θα επηρεαστεί σημαντικά από μια παγκόσμια επιβράδυνση. Οι Γερμανοί θα συνεχίσουν να έρχονται στην Ελλάδα, ό,τι και να γίνει, άρα δεν νομίζω ότι θα υπάρξει πρόβλημα.

Από εκεί και πέρα, ασφαλώς και η Ελλάδα πρέπει να πάψει να εξαρτάται τόσο πολύ από τον τουρισμό της, να αναπτύξει καινοτόμα προϊόντα τα οποία έχουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Αλλά αυτό δεν είναι ζήτημα του 2019, πρέπει να γίνει στόχος για την επόμενη δεκαετία.

– Ποιες απ’ όλες τις διεθνείς εστίες αβεβαιότητας βλέπετε ως μεγαλύτερους κινδύνους φέτος για την ευρωπαϊκή οικονομία; Αναφέρομαι στο κύμα λαϊκισμού ενόψει των Ευρωεκλογών, στο Brexit, στην Ιταλία, στους εμπορικούς πολέμους του Τραμπ, κ.ο.κ.

Καταρχάς δεν νομίζω ότι οι Ευρωεκλογές αντιπροσωπεύουν έναν οικονομικό κίνδυνο. Το Ευρωκοινοβούλιο δεν έχει στην πραγματικότητα καμία επιρροή στην οικονομική πολιτική. Επίσης το Brexit είναι ήσσονος σημασία θέμα για την Ε.Ε. από οικονομικής σκοπιάς.

Εκείνα που βλέπω ως μεγαλύτερους κινδύνους είναι η Κίνα και ο Τραμπ, που θα μπορούν να επηρεάσουν την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ο μεν Τραμπ με τις απρόβλεπτες αποφάσεις του απειλεί να προκαλέσει αρνητικές συνέπειες παγκοσμίως.

Η δε, Κίνα μπορεί να βρεθεί σε μια παρόμοια κατάσταση με εκείνη που βρέθηκε η Ιαπωνία στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Τότε η οικονομία της μπήκε σε φάση στασιμότητας, που κράτησε περίπου μια δεκαετία, με ένα μέσο όρο ανάπτυξης χαμηλότερο του 1%, παρ’ ότι οι ιαπωνικές κυβερνήσεις έκαναν ό,τι μπορούσαν προκειμένου αυτή να πάρει μπροστά.

Δεν προβλέπω ότι η Κίνα εισέρχεται σε ύφεση, αλλά ότι μάλλον θα χαμηλώσει κι άλλο ο ρυθμός με τον οποίο αναπτύσσεται.

* Ο κ. Daniel Gros είναι διευθυντής του Κέντρου Ευρωπαϊκών Πολιτικών Μελετών (CEPS) με έδρα τις Βρυξέλλες.

Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×