Νέο μοντέλο καινοτομίας για τη μεταμνημονιακή εποχή – The Analyst

Νέο μοντέλο καινοτομίας για τη μεταμνημονιακή εποχή

Email this page.

Μεταρρύθμιση σημαίνει καινοτομία: καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο κόστος. Μέσα από τη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών, οι Δήμοι και οι Κοινότητες έχουν τη δυνατότητα να επιτυγχάνουν αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποδομών, καλύτερες υπηρεσιακές δομές και νέες κοινωνικές υπηρεσίες. Στόχος η δημιουργία κοινής αξίας, μέσα από το κτίσιμο συνεργασιών και συνεταιρισμών που οδηγούν σε καινοτόμες λύσεις στα δύσκολα και πολλαπλά προβλήματα.

Η δημιουργία συμπλεγμάτων με αυξημένη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και επιστημονική και τεχνική επάρκεια θα διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα στη παροχή των υπηρεσιών και της αποδοτικότητας στη χρήση των πόρων προς όφελος του πολίτη. Παράλληλα θα δώσει τη δυνατότητα στις Τοπικές Αρχές να υλοποιήσουν έργα υπερτοπικής σημασίας και να αξιοποιήσουν τις αναπτυξιακές ευκαιρίες που υπάρχουν.

Η κρίσιμη μάζα, οι οικονομίες κλίμακας και οι συνέργειες που επιτυγχάνονται μέσα από τις διαδημοτικές και διακοινοτικές συνεργασίες, επιτρέπουν την ύπαρξη των απαραίτητων δομών και του ειδικού προσωπικού που θα αναλάβει τα ευρωπαϊκά προγράμματα και θα διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά την καινοτομία.

Για να δημιουργηθεί ένα φιλικό περιβάλλον για την τοπική επιχειρηματικότητα, πρέπει να αρθούν τα εμπόδια για την ανάπτυξη καινοτομιών και να δοθούν ισχυρά κίνητρα τόσο από την κεντρική κυβέρνηση και τις Τοπικές Αρχές όσο και από ιδιώτες επενδυτές. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση της νεανικής και της γυναικείας επιχειρηματικότητας.

Μια μεγαλύτερη, ενοποιημένη αγορά επιτρέπει την αξιοποίηση σύγχρονων μεθοδολογιών όπως είναι το crowd funding και το crowd sourcing. Το crowd funding είναι ένας σημαντικός τρόπος εύρεσης οικονομικών πόρων χρηματοδότησης. Αποτελεί το αντίπαλο δέος στη συνήθη πρακτική της συγκέντρωσης πολλών (χρημάτων) από λίγους (επενδυτές) και βασίζεται στη λογική «λίγα από πολλούς», για να επιτύχει ανάλογο αποτέλεσμα. Το crowd sourcing είναι η προσφορά ιδεών και εθελοντικής εργασίας από το πλήθος ώστε να αξιοποιείται η συλλογική γνώση και δύναμη.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο αρμόδιος κρατικός φορέας για θέματα καινοτομίας έχει καταρτίσει ένα πρόγραμμα το οποίο βοηθά τα στελέχη της δημόσιας διοίκησης να μάθουν τις μεθόδους και τις δεξιότητες της καινοτομίας. Είναι σημαντικό όπως τα στελέχη που διαμορφώνουν τις πολιτικές και στρατηγικές, κατανοούν τις διάφορες μορφές και τα επίπεδα της καινοτομίας, καθώς και τους διάφορους μοχλούς και κίνητρα που δίνουν ώθηση στην καινοτομία.

Οι συγχωνεύσεις ή/και τα Συμπλέγματα Δήμων και Κοινοτήτων:

  1. Μειώνουν τον κατακερματισμό στην έρευνα και την καινοτομία. Φέρνουν μαζί όλα τα στοιχεία και όλους τους εταίρους της καινοτομίας: πόρους, μέσα, δεξιότητες, πρωτοβουλίες, δίκτυα, δημόσιους οργανισμούς, ιδιωτικές επιχειρήσεις, επενδυτές, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, κοινωνία των πολιτών. Η συστημική αυτή προσέγγιση ευνοεί τη δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων, γεφυρώνει το χάσμα ανάμεσα στα πανεπιστήμια και τις επιχειρήσεις, ανάμεσα στην ιδέα και την αγορά. Αυτό επιταχύνει την καινοτομία και μεγιστοποιεί τον αντίκτυπο και τα οφέλη της.
  1. Παρέχουν ιδιαίτερα κατάλληλη κλίμακα για πειραματισμό και πιλοτική εφαρμογή, καθιστώντας δυνατό τον εντοπισμό νέων πρακτικών και ελπιδοφόρων πρωτοβουλιών, που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε μεγαλύτερη κλίμακα ή σε άλλα πλαίσια. Η μεγαλύτερη κλίμακα επιτυγχάνεται γύρω από τη γεωγραφία, τις δυνατότητες, τις ικανότητες και το μέγεθος του πληθυσμού των Τοπικών Αρχών, ενθαρρύνοντας, μεταξύ άλλων, την υλοποίηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων.
  1. 3. Προωθούν την ισόρροπη ανάπτυξη όλων των Δήμων και Κοινοτήτων, μέσα από την ενίσχυση των συμμετοχικών διαδικασιών στον προγραμματισμό και την αναπτυξιακή διαδικασία και τη διάχυση των καλών πρακτικών και των καινοτομικών αποτελεσμάτων.
  1. Αυξάνουν την επιρροή των Τοπικών Αρχών στο ευρύτερο πολιτικό σύστημα.

Στο πιο πάνω πλαίσιο, τα Συμπλέγματα Δήμων και Κοινοτήτων μπορούν να λειτουργήσουν ως ενιαίες «περιοχές συνανάπτυξης» με κύριο άξονα την ανάδειξη και αξιοποίηση των ειδικών χαρακτηριστικών και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιφέρειας. Η συμπλεγματοποίηση αναφέρεται σε νέους τρόπους τοπικής αυτοδιαχείρισης και συνεργασίας, με κύρια χαρακτηριστικά την ενθάρρυνση των τοπικών συντελεστών να επιλύουν κοινά προβλήματα ή να θέτουν κοινούς στόχους. Για παράδειγμα, η κοινωνική καινοτομία είναι ένα σημαντικό νέο πεδίο που πρέπει να τροφοδοτηθεί. Πρόκειται για την αξιοποίηση της ευρηματικότητας που έχουν φιλανθρωπικές οργανώσεις, ενώσεις και κοινωνικοί επιχειρηματίες για να βρίσκουν νέους τρόπους κάλυψης εκείνων των κοινωνικών αναγκών που δεν ικανοποιούνται από την αγορά ή από τον δημόσιο τομέα.

Η μεγαλύτερη ευκαιρία για τις μεταρρυθμίσεις είναι ότι το μέγεθος –η κρίσιμη μάζα– μετράει, μεγαλύτεροι δήμοι είναι ισχυρότεροι προγραμματικά αλλά και ικανότεροι να εκφράσουν μια σύνθετη πραγματικότητα, διευρύνοντας τα θεματικά όρια των αρμοδιοτήτων τους: καθαρό περιβάλλον, υγεία, ασφάλεια, πολιτισμό, ευκαιρίες εργασίας, οικονομική ανάπτυξη και καλύτερη ποιότητα ζωής στους πολίτες. Οι μεγάλοι και ισχυροί Δήμοι και οι διαδημοτικές και διακοινοτικές συνεργασίες ενισχύουν την καινοτόμο δυνατότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και επιταχύνουν την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη τόσο σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Μετά από πολύχρονη έρευνα έχω αναπτύξει ένα νέο Μοντέλο Καινοτομίας το οποίο βοηθά τη δημόσια διοίκηση και τις επιχειρήσεις να ενισχύσουν και βελτιώσουν τις στρατηγικές καινοτομίας τους και των καινοτομικών ικανοτήτων των στελεχών τους. Πιο κάτω παρουσιάζεται πολύ επιγραμματικά η εφαρμογή του νέου Συστήματος Καινοτομίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Οι δημιουργικές πόλεις και οι έξυπνες αγροτικές περιοχές συνιστούν μια καινοτομία. Όλες οι καινοτομίες μπορούν να ταξινομηθούν με βάση τους τέσσερις τύπους καινοτομίας: καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασιών, οργανωσιακή καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ. Η αειφόρος ανάπτυξη είναι συνάρτηση πολλών αλληλοεξαρτώμενων συντελεστών και συνδυασμός παραγόντων και από τους τέσσερις βασικούς τύπους καινοτομίας. Αναφέρονται ενδεικτικά ορισμένοι παράγοντες για κάθε ένα από τα κύρια είδη καινοτομίας:

  1. Καινοτομία προϊόντος: Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του Οικισμού. Μια πράσινη πόλη που να μπορείς να ζήσεις τον παλμό της, να την περπατήσεις. Βιώσιμη κινητικότητα και σύγχρονες, πράσινες και ολοκληρωμένες μεταφορές. Ενοποίηση χώρων. Ανάπτυξη και εγκατάσταση των αναγκαίων υποδομών, εφαρμογών  και υπηρεσιών των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ). Ηλεκτρονικά εργαλεία που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων, δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους και συνεισφέρουν σε μια πιο θετική εμπειρία για τους επισκέπτες. Έξυπνη πρόληψη εγκληματικότητας – νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην προσπάθεια πρόληψης του εγκλήματος.
  1. Καινοτομία διαδικασιών: Βέλτιστες πρακτικές μείωσης κόστους και βελτίωσης της αποδοτικότητας. Καινοτομικές ικανότητες των στελεχών. Καλύτερος συντονισμός και μείωση της γραφειοκρατίας. Μέτρηση των επιδόσεων. Λογοδοσία και διαφάνεια. Ολοκληρωμένη συμμετοχή πολιτών, επιχειρήσεων και φορέων της τοπικής οικονομίας στις τοπικές, κοινωνικές και άλλες δημοκρατικές διεργασίες στο πλαίσιο μίας σύγχρονης διακυβέρνησης. Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία. Συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (Private–Public Partnership). Εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου.
  1. Οργανωσιακή καινοτομία: Καλλιέργεια μιας ανοιχτής, δημιουργικής κουλτούρας. Ενθάρρυνση της ποικιλομορφίας «diversity». Δικτύωση και συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων εμπλεκόμενων μερών. Αλληλεγγύη – διάχυση των καινοτομικών αποτελεσμάτων και μεταφορά και πολλαπλασιασμό της νέας αξίας με τρόπο που να επωφελούνται όλοι οι πολίτες.
  1. Καινοτομία μάρκετινγκ: Ισχυρή πολιτιστική και τουριστική ταυτότητα «branding». Οι δημιουργικές πόλεις κτίζουν τη μοναδική τους ταυτότητα και προβάλλουν τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα με στόχο την προσέλκυση ταλέντων και επενδύσεων. Ενίσχυση του βαθμού ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας για τα οφέλη που προκύπτουν από την αξιοποίηση και χρήση των ΤΠΕ.

Οι πιο πάνω παράγοντες, οι οποίοι περιλαμβάνουν κάθε διάσταση ενός Έξυπνου Οικισμού πρέπει να συνδυάζονται μεταξύ τους με τρόπο που να παράγουν συνεργιστικά οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αξία.

Τα Συμπλέγματα Δήμων και Κοινοτήτων –λόγω της κλίμακας, των δομικών χαρακτηριστικών, των κρίσιμων σχέσεων, της συνδεσιμότητας, της εγγύτητας, της ευελιξίας (agility) και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων τους– αποτελούν ένα ιδανικό οικοσύστημα για εφαρμογή του νέου Συστήματος Καινοτομίας. Απώτερος σκοπός η ανάπτυξη ενός νέου επιχειρηματικού μοντέλου με κύριο άξονα τη συν-δημιουργία τοπικών καινοτομιών με παγκόσμια προοπτική.

Το νέο Υπόδειγμα Καινοτομίας:

α) Αποτελεί το πρώτο εργαλείο διεθνώς το οποίο συνδυάζει στοιχεία και από τους τέσσερεις βασικούς τύπους καινοτομίας –καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασιών, οργανωσιακή καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ– με στόχο την παραγωγή νέων, πιο βιώσιμων καινοτομιών.

β) Φέρνει μαζί στην ίδια δημιουργική πλατφόρμα διαφορετικές ειδικότητες: π.χ. μηχανική, σχεδιασμό, νέες τεχνολογίες, διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, οργανωσιακή ψυχολογία, επικοινωνιακό μάρκετινγκ κ.ά. Μέσα από αυτή τη συνεργασία και αλληλεπίδραση αυξάνονται οι πιθανότητες επίτευξης καινοτομικών αποτελεσμάτων.

γ) Εξετάζει τα προβλήματα μέσα από περισσότερες οπτικές γωνίες, πολλαπλασιάζει τους πιθανούς συνδυασμούς, διακρίνει μοτίβα, εντοπίζει νέες ευκαιρίες και αναπτύσσει νέες ιδέες τις οποίες μετασχηματίζει σε πολύτιμες καινοτομίες.

δ) Χρησιμοποιεί δύο νέες δημιουργικές τεχνικές οι οποίες στηρίζονται στην Μεταφορική Αναλογία.

ε) Καθοδηγεί τα στελέχη των Δημοσίων Υπηρεσιών, των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των επιχειρήσεων, των πανεπιστημίων, των ερευνητικών κέντρων και των Ενόπλων Δυνάμεων «Έξυπνη Άμυνα» ώστε να μπορούν να αναπτύσσουν και να υλοποιούν περισσότερες και καλύτερες καινοτομίες.

στ) Βοηθά τους Οργανισμούς να καινοτομούν πιο αποτελεσματικά μέσα από την αξιοποίηση των τεράστιων δυνατοτήτων της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης. Στόχος η παραγωγή καινοτομιών σε πραγματικό χρόνο και με σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος.

Όπως υποδεικνύει ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι  Garry Kasparov στο βιβλίο του «Deep Thinking. Where Artificial Intelligence Ends… And Human Creativity Begins» πρέπει να βρούμε εντελώς νέους τρόπους να φέρουμε τη συνεργασία ανθρώπου-μηχανής σε διαφορετικά πεδία και να δημιουργήσουμε τα νέα εργαλεία που χρειαζόμαστε για να το πετύχουμε.

Το νέο Μοντέλο Καινοτομίας που παρουσιάζεται πολύ συνοπτικά στο παρόν άρθρο μπορεί να:

  1. Χαρακτηριστεί ως ο «Ελβετικός Σουγιάς» της καινοτομίας λόγω των πολλών και διαφορετικών εφαρμογών του.
  2. Αλλάξει τον τρόπο που καινοτομούμε μέσα από τη σύζευξη της ανθρώπινης δημιουργικότητας και της τεχνητής νοημοσύνης.

Η καινούργια αυτή μέθοδος βοηθά τους Οργανισμούς να παράγουν πιο ανθεκτικές καινοτομίες αξιοποιώντας την αβεβαιότητα, τη ρευστότητα και τις ασυμμετρίες που χαρακτηρίζουν το εξαιρετικά πολύπλοκο και ραγδαία μεταβαλλόμενο χρηματοοικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον.

Το νέο Μοντέλο Καινοτομίας που έχω αναπτύξει περιγράφεται αναλυτικά σε ένα Πρακτικό Οδηγό ο οποίος θα εκδοθεί μέχρι το τέλος του 2018. Από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα γίνονται περιληπτικές παρουσιάσεις της πρωτοποριακής αυτής μεθόδου σε συνέδρια και σεμινάρια/εργαστήρια.

ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ

Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας

Ανοιχτή Συνδρομή
Εμείς την ορεξη και την εργατικότητα την έχουμε. ‘Οραμα διαθέτουμε. Γνώσεις αρκετές. Στηρίξτε τη προσπάθειά μας να γίνουμε ο καταλύτης, για τη συλλογική εξέλιξη της κοινωνίας και της χώρας μας.
*Σχεδιάζουμε να "ανταμείψουμε" τους Συνδρομητές μας σύντομα για την υποστήριξή τους.
Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×

Συμφωνείτε ή διαφωνείτε; Συντάξτε την άποψή σας

Απόψεις και σχόλια

/* ]]> */