Διεθνείς διαπιστώσεις και προβλέψεις – Σελίδα 2 – The Analyst

Διεθνείς διαπιστώσεις και προβλέψεις

443 total views, 3 views today

Οι Η.Π.Α. και ο υπόλοιπος πλανήτης

Περαιτέρω, ο φορολογικές αλλαγές του προέδρου Trump είναι μεν προς τη σωστή κατεύθυνση όσον αφορά τη χώρα του, με την έννοια της ανόδου του ρυθμού ανάπτυξης και της αντιμετώπισης των διδύμων ελλειμμάτων που αυξάνουν τα δημόσια και ιδιωτικά χρέη της (προϋπολογισμός, ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών – γράφημα), αλλά η επιτυχία τους θα εξαρτηθεί από το πώς θα αντιδράσουν οι αμερικανικές επιχειρήσεις – εάν κρατήσουν δηλαδή τα επί πλέον κέρδη τους τοποθετώντας τα απλά σε επαναγορές μετοχών, σε αυξημένα μερίσματα ή/και σε εξαγορές, ή εάν τα επενδύσουν είτε στον παραγωγικό εξοπλισμό, είτε στην εκπαίδευση του προσωπικού τους.

Όσον αφορά τα αμερικανικά χρηματιστήρια, παρά τις υπερβολικές αποτιμήσεις και τις φούσκες, όπως στην περίπτωση των κρυπτογραφημένων νομισμάτων, θεωρείται πιθανό πως θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία – αφού οι φορολογικές αλλαγές θα ενισχύσουν τις εταιρίες, ανεξάρτητα από τον τρόπο που θα χρησιμοποιήσουν τα επί πλέον κέρδη τους. Δεν είναι φυσικά απίθανο να συμβεί κάποιο ξαφνικό ατύχημα, όπως θα ήταν το απότομο ξεφούσκωμα των μετοχών ενός κλάδου, η χρεοκοπία κάποιας μεγάλης επιχείρησης, ένα σημαντικό γεωπολιτικό συμβάν (Β. Κορέα, Σαουδική Αραβία) ή κάποιο κρίσιμο λάθος στη νομισματική πολιτική – τα αποτελέσματα του οποίου θα πολλαπλασιάζονταν, λόγω των υπερβολικών αποτιμήσεων.

Άλλα αρνητικά γεγονότα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ατύχημα θα ήταν τυχόν σπάσιμο της φούσκας ακινήτων στην Αυστραλία, στον Καναδά ή στη Σουηδία, κοινωνικές εξεγέρσεις στη Ν. Αφρική που υποφέρει από εξτρεμιστική ανεργία (27%), στη Βραζιλία ή στην Αργεντινή κοκ.

Ειδικά όσον αφορά τη νομισματική πολιτική, οι περισσότεροι οικονομολόγοι παραδέχονται σήμερα πως γνωρίζουν πολύ λιγότερα από όσο νόμιζαν, για τρεις βασικούς συντελεστές της οικονομίας: (α) για την παραγωγικότητα (εισαγωγή του κειμένου), (β) για την εξέλιξη των μισθών και (γ) για τον πληθωρισμό. Με κριτήριο τη συγκεκριμένη ανασφάλεια, ο κίνδυνος λάθους εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών, είναι εξαιρετικά μεγάλος – πόσο μάλλον όταν από την αντισυμβατική πολιτική που ακολούθησαν έχουν διογκωθεί υπερβολικά οι ισολογισμοί τους (γράφημα).

Συνεχίζοντας, υπάρχουν τρεις κατηγορίες κεντρικών τραπεζών. Στην πρώτη ανήκει η Fed, η οποία ολοκλήρωσε το πρόγραμμα τόνωσης της αμερικανικής οικονομίας (QE) στα τέλη του 2014, αύξησε για πέμπτη φορά τα βασικά επιτόκια το Δεκέμβρη του 2017, ενώ δήλωσε πως θα ξεκινήσει τον περιορισμό του ισολογισμού της (=αναρρόφηση της υπερβάλλουσας ρευστότητας) – χωρίς να δημιουργηθούν αναταράξεις στις αγορές ή να «στραγγαλισθεί» η πραγματική οικονομία.

Στη δεύτερη τοποθετούνται μαζί η ΕΚΤ, η Τράπεζα της Ιαπωνίας και η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας – οι οποίες, εκτός από μικρές κινήσεις ομαλοποίησης της νομισματικής πολιτικής, δεν παίρνουν ακόμη το ρίσκο να ακολουθήσουν τη Fed, επειδή φαίνεται πως αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Εδώ δημιουργείται εύλογα το ερώτημα, εάν η παγκόσμια οικονομία θα άντεχε την ταυτόχρονη ομαλοποίηση εκ μέρους και των τεσσάρων αυτών τραπεζών – κάτι που μάλλον αρνητικά θα μπορούσε να απαντηθεί. Εκτός αυτού υπάρχουν πολύ σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, όσον αφορά τον όγκο των ισολογισμών τους ως προς το ΑΕΠ (γράφημα) – όπου η Τράπεζα της Ιαπωνίας έχει σπάσει κάθε προηγούμενο παγκόσμιο ιστορικό ρεκόρ.

Στην τρίτη κατηγορία, στο ακριβώς αντίθετο, εξτρεμιστικό άκρο, ανήκει η Τράπεζα της Αγγλίας,  η οποία είναι αντιμέτωπη με ένα τεράστιο πρόβλημα, με το στασιμοπληθωρισμό – με το συνδυασμό δηλαδή της αύξησης του πληθωρισμού και της στάσιμης οικονομικής ανάπτυξης. Σε κάθε περίπτωση, ειδικά όταν φτάνει μία οικονομία σε ένα σταυροδρόμι («διχάλα» καλύτερα), βοηθάει μόνο η «οικονομία της συμπεριφοράς» (Behavioral Economics) – όπου γενικότερα και όχι μόνο για τη Μ. Βρετανία οφείλουν να αποφεύγονται τρία μεγάλα λάθη, τα οποία συνοδεύουν συνήθως τις δύσκολες αποφάσεις: το κρύψιμο των γεγονότων, η διαμόρφωση της πραγματικότητας όπως μας συμφέρει και η πτώση μας σε μία κατάσταση που χαρακτηρίζεται ως «ενεργή αδράνεια».

Με την έκφραση «ενεργή αδράνεια» εννοούμε πως όταν δεν γνωρίζουμε τι να επιλέξουμε μεταξύ δύο αντικρουόμενων προβλέψεων, ακολουθούμε συνήθως μία διττή στρατηγική – δύο δρόμους δηλαδή ταυτόχρονα, έτσι ώστε να αποφύγουμε τη λανθασμένη επιλογή. Σε μία τέτοια περίπτωση δεν κάνουμε τίποτα από τα δύο σωστά και ολοκληρωμένα, καταναλώνουμε περισσότερους πόρους από όσους διαθέτουμε και τελικά παραμένουμε στα γνωστά – με αποτέλεσμα να αποτυγχάνουμε εντελώς.

Γενικότερα, η σωστή συμπεριφορά δεν είναι η ενασχόληση μόνο με το τι θα μπορούσε να πάει καλά ή με το τι άσχημα, αλλά με το εξής: με ποιά λάθη μπορούμε να ανταπεξέλθουμε, με βάση τις πραγματικές μας δυνατότητες. Στο παράδειγμα των επενδύσεων, εάν η τοποθέτηση μας σε μία μετοχή μπορεί να μας προκαλέσει τέτοιου ύψους ζημίες στην περίπτωση λανθασμένης πρόβλεψης, μέσω της οποίας θα χάναμε όλα τα χρήματα μας – ή στο παράδειγμα ενός κράτους εάν η ακολουθία μίας πολιτικής που εφόσον αποδειχθεί λανθασμένη, θα οδηγούσε στην ύφεση ή στη χρεοκοπία του.

Επιστρέφοντας στις Η.Π.Α., ο μεγαλύτερος κίνδυνος τους είναι η απώλεια της θέσης του δολαρίου, ως παγκόσμιο αποθεματικό και συναλλακτικό νόμισμα – ως αποτέλεσμα των από κοινού προσπαθειών ανεξαρτητοποίησης της Κίνας και της Ρωσίας από το δυτικό σύστημα του χρέους, το οποίο στηρίζεται στο αμερικανικό νόμισμα. Επίσης ως αποτέλεσμα των επιθέσεων που δέχεται το πετροδολάριο από μία σειρά κρατών (Βενεζουέλα, Ιράν, Πακιστάν, Ρωσία, Κίνα) – τα οποία «μεταφέρουν» τις συναλλαγές τους όσον αφορά την ενέργεια, κυρίως στο κινεζικό νόμισμα.

Εν προκειμένω το μεγαλύτερο οχυρό των Η.Π.Α. είναι η Σαουδική Αραβία (ανάλυση), τυχόν απώλεια της οποίας θα ισοδυναμούσε κυριολεκτικά με ένα θανατηφόρο χτύπημα στο δολάριο και στην αμερικανική οικονομία – λαμβάνοντας υπ’ όψιν πως καμία στρατιωτική δύναμη δεν μπόρεσε στην ιστορία να διατηρήσει την ηγεμονική της θέση, χωρίς να στηρίζεται σε μία ισχυρή οικονομία.

Το γεγονός αυτό είναι φυσικά γνωστό στον πρόεδρο Trump και στο επιτελείο του, όπως φαίνεται (α) αφενός μεν από τις προσπάθειες ενίσχυσης της αμερικανικής οικονομίας με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, (β) αφετέρου από την πρόθεση αναζωπύρωσης των συγκρούσεων στη Μ. Ανατολή μέσω της ανακήρυξης της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ – έτσι ώστε να ανακτήσει τα «χαμένα εδάφη» λόγω των επιτυχιών της Ρωσίας σε συνεργασία με την Κίνα και το Ιράν, καθώς επίσης να μην τολμήσει η Σ. Αραβία να αλλάξει στρατόπεδο.

Ήδη πάντως αρκετοί αμερικανοί αναφέρονται στο μεγάλο τελικό του δολαρίου (πηγή), προβλέποντας πως θα χάσει τη θέση του από το κινεζικό νόμισμα πριν το 2050 – με κριτήριο την αλματώδη άνοδο της Κίνας όσον αφορά τα πλεονάσματα στο εμπορικό της ισοζύγιο, μεταξύ άλλων απέναντι στις Η.Π.Α., το ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της, τα πενταετή φιλόδοξα προγράμματα του κομμουνιστικού κόμματος, το δρόμο του μεταξιού (χάρτης – πρώτη σιδηροδρομική σύνδεση με εμπορικό τραίνο) κοκ.

Η δική μας άποψη βέβαια είναι πως ως τελικός νικητής της σύγκρουσης Κίνας και Η.Π.Α. θα αναδειχθεί όποιος εξασφαλίσει τη συμμαχία της Ρωσίας – η οποία, παρά το ότι συνεργάζεται στενά με την Κίνα, έχει μεγαλύτερο συμφέρον να συμμαχήσει με τις Η.Π.Α., αφού μακροπρόθεσμα απειλείται περισσότερο από την Κίνα λόγω του πληθυσμού, της γειτνίασης, της κινεζικής αλαζονείας κοκ.

Επίλογος

Ολοκληρώνοντας, έχουμε ήδη αναφερθεί στη μεγάλη πρόκληση, με την οποία θα είναι αντιμέτωπη η Ελλάδα το 2018 (ανάλυση), όπου πιστεύουμε ότι θα κριθεί το μέλλον της – θεωρώντας πως (α) είτε θα καταφέρει να αρχίσει να αναπτύσσεται, επιτυγχάνοντας τη διαγραφή μέρους του χρέους της και εξερχόμενη τότε σωστά στις αγορές, (β) είτε θα παραμείνει για πολλά χρόνια σε μία στάσιμη κατάσταση – με συνεχιζόμενους εμφυλίους πολέμους, με κοινωνικές αναταραχές που θα προκληθούν από τις εξώσεις που θα ακολουθήσουν τους πλειστηριασμούς, καθώς επίσης με το καθεστώς του προτεκτοράτου.

Ειδικά όσον αφορά τα ενεργειακά μας αποθέματα, θεωρούμε πως ιστορικά δεν αποτέλεσαν ποτέ ευχή για τις μικρές χώρες, αλλά κατάρα – αφού τοποθετούνταν στο στόχαστρο των μεγάλων δυνάμεων. Χωρίς να θέλουμε δε να υποπέσουμε στην παγίδα των θεωριών συνομωσίας, ίσως δεν είναι τυχαίο το ότι οδηγηθήκαμε στο ΔΝΤ και στα μνημόνια, μετατρεπόμενοι σε αποικία χρέους – με κριτήριο το χρόνο που έγιναν γνωστά τόσο τα δικά μας αποθέματα, όσο και της Κύπρου, καθώς επίσης την έναρξη της αντιπαράθεσης της Δύσης με τη Ρωσία και την Κίνα.

Σε κάθε περίπτωση, οφείλουν να μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα οι ευρωπαϊκές και οι παγκόσμιες εξελίξεις, αφού μπορούμε να ωφεληθούμε σε μεγάλο βαθμό εάν δεν κάνουμε λάθη – ή, στην αντίθετη περίπτωση, να καταστραφούμε εντελώς. Χωρίς πολιτική και κοινωνική συνοχή πάντως, με το διαχωρισμό μας σε αντίπαλες, εχθρικές  μεταξύ τους ομάδες, δεν πρόκειται να καταφέρουμε απολύτως τίποτα – ακόμη και εάν όλες οι διεθνείς συγκυρίες αποδειχθούν ευνοϊκές για τη χώρα μας.

viliardos@analyst.gr

face book, twitter

Advertisements

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.
Don`t copy text!